Dómstólaleit

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 24. febrúar sl., höfðaði lögreglustjórinn á Suðurnesjum með ákæru 10. febrúar 2023 „fyrir eftirtalin hegningar- og fíkniefnalagabrot:

A.

Gegn ákærða Odisea fyrir eftirtalin brot á lögum um ávana- og fíkniefni:

I.

Með því að hafa föstudaginn 16. desember 2022, á gatnamótum Barónsstígs og Eiríksgötu, í Reykjavík, haft í vörslum sínum samtals 3,52 grömm af maríhúana og 0,79 grömm af tóbaksblöndum kannabisefnum ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni, sem lögregla fann og lagði hald á við leit í bifreiðinni […], sem ákærði hafði til umráða.

II.

Með því að hafa laugardaginn 31. desember 2022, á Grensásvegi, […], í Reykjavík, haft í vörslum sínum samtals 20,49 grömm af maríhúana ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni, sem lögregla fann og lagði hald á við leit í bifreiðinni […], sem ákærði hafði til umráða.

Telst háttsemi ákærða Odisea í ákæruliðum A.I. og A.II. varða við 2., sbr. 5. og 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og reglugerð nr. 233/2001, um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni, sbr. reglugerð nr. 808/2018.

B.

Gegn ákærðu Odisea, Jana, Kristina og Aurela fyrir peningþvætti sem hér segir:

I.

Gegn ákærðu Odisea fyrir peningaþvætti með því að hafa um nokkurt skeið allt til 20. janúar 2023 tekið við samtals 9055 evrum frá óþekktum aðila eða aðilum en ákærða gat ekki dulist að um væri að ræða ávinning af refsiverðum brotum. Ákærði móttók hluta fjármunanna í íslenskum krónum samtals kr. 157.750 sem ákærði skipti í samtals 1000 evrur í Landsbankanum sem hér segir:

Ákærði var með reiðuféð í vörslu sinni, samtals 9055 evrur, þegar lögregla fann og haldlagði það við leit á ákærða þegar hann var handtekinn í Flugstöð Leifs Eiríkssonar þann 20. janúar 2023 á leið til […], […], ásamt meðákærðu. Með háttsemi sinni móttók ákærði ávinning af refsiverðum brotum, umbreytti og geymdi ávinninginn, flutti og leyndi ávinningnum og upplýsingum um uppruna, eðli, staðsetningu og ráðstöfun hans.

II.

Gegn ákærðu Jana fyrir peningaþvætti með því að hafa um nokkurt skeið allt til 20. janúar 2023 tekið við samtals 10.905 evrum, 673 dollurum og 75 pundum frá óþekktum aðila eða aðilum en ákærðu gat ekki dulist að um væri að ræða ávinning af refsiverðum brotum. Ákærða móttók hluta fjármunanna í íslenskum krónum samtals kr. 1.578.142 sem ákærða skipti í samtals 10.905 evrur í Landsbankanum sem hér segir:

Dags. EUR ÍKR Gengi Útibú 16.01.2023 1.000 157.750 157,75 Borgartúni Samtals árið 2023: 1.000 157.750

Austurstræt i 21.07.2022

1. 907 142,62 Borgartúni Austurstræt i 08.02.2022
2. 738 146,20 Borgartúni Austurstræt i Samtals árið 2022: 9.925 1.423.547 Samtals 2022- 2023: 10.905 1.578.142 Ákærða var með hluta af reiðufénu í vörslu sinni, samtals 6700 evrur, 673 dollara og 75 pund, þegar lögregla fann og haldlagði það við leit á ákærðu og í farangri sem hún hafði meðferðis þegar hún var handtekin í Flugstöð Leifs Eiríkssonar þann 20. janúar 2023 á leið til […], […], ásamt meðákærðu. Með háttsemi sinni móttók ákærða ávinning af refsiverðum brotum, umbreytti og geymdi ávinninginn, flutti og leyndi ávinningnum og upplýsingum um uppruna, eðli, staðsetningu og ráðstöfun hans.

III.

Gegn ákærðu Kristina fyrir peningaþvætti með því að hafa á tímabilinu 18. janúar 2023 til og með 20. janúar 2023 tekið við samtals 6245 evrum frá óþekktum aðila eða aðilum en ákærðu gat ekki dulist að um væri að ræða ávinning af refsiverðum brotum. Ákærða móttók hluta fjármunanna í íslenskum krónum samtals kr. 409.880 sem ákærða skipti í samtals 2595 evrur í Landsbankanum sem hér segir:

Dags. EUR ÍKR Gengi Útibú 20.01.2023 600 94.770 157,95 Austurstræti 19.01.2023 1000 157.950 157,95 Borgartúni 19.01.2023 995 157.160 157,95 Austurstræti Samtals árið 2023: 2.595 409.880 Ákærða var með reiðuféð í vörslu sinni, samtals 6245 evrur, þegar lögregla fann og haldlagði það við leit á ákærðu þegar hún var handtekin í Flugstöð Leifs Eiríkssonar þann 20. janúar 2023 á leið til […], […], ásamt meðákærðu. Með háttsemi sinni móttók ákærða ávinning af refsiverðum brotum, umbreytti og geymdi ávinninginn, flutti og leyndi ávinningnum og upplýsingum um uppruna, eðli, staðsetningu og ráðstöfun hans.

IV.

Gegn ákærðu Aurela fyrir peningaþvætti með því að hafa á tímabilinu 18. janúar 2023 til og með 20. janúar 2023 tekið við samtals 5005 evrum frá óþekktum aðila eða aðilum en ákærðu gat ekki dulist að um væri að ræða ávinning af refsiverðum brotum. Ákærða móttók hluta fjármunanna í íslenskum krónum samtals kr. 404.352 sem ákærða skipti í samtals 2560 evrur í Landsbankanum sem hér segir:

Dags. EUR ÍKR Gengi Útibú 20.01.2023 565 89.242 157,95 Austurstræti 19.01.2023 995 157.160 157,95 Austurstræti 19.01.2023 1000 157.950 157,95 Borgartúni Samtals árið 2023: 2.560 404.352 Ákærða var með reiðuféð í vörslu sinni, samtals 5005 evrur, þegar lögregla fann og haldlagði það við leit á ákærðu þegar hún var handtekin í Flugstöð Leifs Eiríkssonar þann 20. janúar 2023 á leið til […], […], ásamt meðákærðu. Með háttsemi sinni móttók ákærða ávinning af refsiverðum brotum, umbreytti og geymdi ávinninginn, flutti og leyndi ávinningnum og upplýsingum um uppruna, eðli, staðsetningu og ráðstöfun hans.

Telst háttsemi ákærðu í ákærulið nr. B. varða við 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en til vara 4. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Krafist er upptöku á samtals 24,01 g af maríhúana og 0,79 grömm af tóbaksblönduðum kannabisefnum auk kr. 153.557 og 70 evrur (ákæruliður nr. A.I og A.II) með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.

Þá er krafist með vísan til 69. og 69. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 að ákærðu verði gert að sæta upptöku á ólögmætum ávinningi af refsiverðum brotum sem hér segir:

Að ákærða Odisea verði gert að sæta upptöku á samtals 9055 evrum sem lögregla fann og haldlagði sbr. ákærulið nr. B.I.

Að ákærðu Jana verði gert að sæta upptöku á samtals 6700 evrur, 673 dollara og 75 pund sem lögregla fann og haldlagði sbr. ákærulið nr. B.II.

Að ákærðu Kristina verði gert að sæta upptöku á samtals 6245 evrum sem lögregla fann og haldlagði sbr. ákærulið nr. B.III.

Að ákærðu Aurela verði gert að sæta upptöku á samtals 5005 evrum sem lögregla fann og haldlagði sbr. ákærulið nr. B.IV.“

Við þingfestingu málsins 20. febrúar sl. játaði ákærði Odisea vörslur maríhúana til eigin nota samkvæmt báðum ákæruliðum A kafla ákæru en neitaði að þau hafi verið ætluð til söludreifingar í ágóðaskyni. Féllst hann á upptöku efnanna. Krefst hann vægustu refsingar er lög leyfa.

Ákærðu krefjast þess öll að ákæruliðum I.-IV. í B kafla ákæru verði vísað frá dómi en til vara sýknu. Ákærðu Odisea og Jana kefjast þess að upptökukröfum verði vísað frá dómi en til vara að þeim verði hafnað. Ákærðu Kristina og Aurela krefjast að upptökukröfum verði hafnað. Öll ákærðu krefjast vægustu refsingar er lög leyfa verði þau sakfelld. Ákærðu Odisea og Jana krefjast þess að kröfu um sakarkostnað vegna rannsóknar á símagögnum verði vísað frá dómi en til vara að henni verði hafnað. Þá krefjast verjendur allra ákærðu málsvarnarlauna samkvæmt tímaskýrslu sem greiðist úr ríkissjóði.

Sakarefni samkvæmt A kafla ákæru

Málsatvik

Samkvæmt frumskýrslu lögreglumanns nr. […], sem hann staðfesti fyrir dómi, veittu lögreglumenn bifreiðinni […] athygli þann 16. desember 2022 og ákváðu að athuga ástand og réttindi ökumanns. Ákærði gaf upp nafn sitt og framvísaði albönsku ökuskírteini og vegabréfi. Kvaðst ákærði aðspurður ætla að vera á landinu í 90 daga til að skoða Reykjavík. Ákærði kvaðst vera með dvalarstað á hótelherbergi að […] og fá fjármagn til framfærslu frá fjölskyldu í Albaníu. Lögreglumenn mátu sögu hans ótrúverðuga meðal annars vegna þess að ákærði kvaðst hafa verið að koma úr verslun en engar vörur voru sjáanlegar í bifreiðinni. Þá gat ákærði ekki nefnt staði sem hann hafði skoðað eða ætlaði að skoða í Reykjavík. Ákærði var spurður hvort hann væri með fíkniefni á sér eða í bifreiðinni og hvort hann væri að selja fíkniefni en hann neitaði því. Heimilaði hann lögreglu leit í bifreiðinni og sá lögreglumaður ætlað kannabisefni inni í innréttingu við handbremsustöng milli sæta. Ákærði var því handtekinn og fluttur á lögreglustöð þar sem leit var gerð í bifreiðinni og fannst þar ætlað kannabisefni í fjórum smellupokum auk vafinnar sígarettu og peningaseðlar í mælaborði. Við öryggisleit á ákærða fundust peningaseðlar og smámynt en samtals fundust peningar að fjárhæð 121.680 krónur í 10.000, 5.000, 1.000 og 500 króna seðlum auk smámyntar og 70 evrur í 50 og 20 evra seðlum. Við leitina fannst einnig leigusamningur bifreiðarinnar þar sem ákærði var skráður leigutaki og farsímanúmerið […], en ákærði gaf lögreglu sem farsímanúmer sitt númerið […]. Ákærði kvaðst ekki vita hver væri skráður fyrir símanúmeri á leigusamningi en þar var einnig skráð netfangið […]. Rannsókn hafi sýnt annað mál vegna sömu bifreiðar frá 22. nóvember 2022, þar sem aðili að nafni […] hafi verið stöðvaður á bifreiðinni grunaður um sölu og dreifingu fíkniefna sem og peningaþvætti. Þar komi fram í bókun „422; Í sölusíma eru mörg símtöl í […] (s. […]) og […] (s. […]) og […] (s. […]).“ Ákærði hafi heimilað lögreglu skoðun farsíma. Þar hafi mátt sjá að á tímabilinu 13.12.22-17.12.22 hafi símarnúmerið […] hringt í 41 skipti í farsíma ákærða og hann svarað þeim hringingum.

Ákærði gaf þvagsýni en þvagpróf sýndi neikvæða niðurstöðu allra efna. Húsleit var gerð á hótelherbergi ákærða en ekkert fannst við þá leit. Meint kannabisefni var send tæknideild lögreglu og samkvæmt efnaskýrslu var um að ræða 3,52 grömm af marihúana og 0,79 grömm af tóbaksblönduðu maríhúana.

Tekin var skýrsla af ákærða hjá lögreglu þann 17. desember 2022. Þar gaf hann upp sitt netfang […]. Ákærði kvaðst ekki hafa vitað að efnin væri í bílnum og ekkert vita hvernig þau hafi komist í bílinn. Ákærði kvaðst hafa komið til landsins 29. nóvember 2022 sem ferðamaður til að sjá Ísland. Ákærði kvaðst aðspurður ekki vita magnið en að þetta væri kannabis. Ákærði kvaðst aðspurður ekkert hafa notað af efninu og benti á að tekið hafi verið þvagsýni daginn áður af honum sem hafi verið neikvætt. Ákærði kvaðst eiga peningana sem fundust á honum en hann kvaðst hafa skipt albönskum peningum í íslenska. Ákærði neitaði að peningarnir væru ágóði af sölu fíkniefna. Ákærði var spurður hvers vegna hann hafi gefið lögreglu upp sem farsímanúmer sitt […] en á leigusamning sé skráð farsímanúmerið […] og hvers vegna netfang á leigusamningi væri […]. Ákærði kvaðst ekki vita það. Ákærði var spurður hvernig hann tengdist […] en ákærði kvaðst ekki þekkja hann. Ákærða var bent á að á tímabilinu 13.12.22-17.12.22 hafi símanúmerið […] sem sé farsímanúmer […], hringt 41 skipti í ákærða og hann svarað, auk þess sem það símanúmer hafi verið skráð sem símanúmer ákærða á leigusamning vegna bílsins. Ákærði kvaðst ekkert vita um það og ekkert hafa frekar að segja. Ákærði kvaðst vera hárgreiðslumaður í Albaníu en ekki muna hvað hann fengi í tekjur á mánuði. Ákærði kvaðst greiða 100 þúsund krónur í leigu á mánuð og fjölskylda hans sendi honum evrur til að greiða leiguna. Ákærði kvaðst afsala sér efnunum sem fundust í bifreiðinni en kvaðst vilja fá peninga, síma og lykla.

Samkvæmt frumskýrslu lögreglumanns nr. […], sem hann staðfesti fyrir dómi, veittu lögreglumenn athygli bifreiðinni […] þann 31. desember 2022 og ákváðu að kanna ástand og réttindi ökumanns sem reyndist vera ákærði. Samskipti hafi farið fram á ensku en gengið brösuglega vegna samskiptaörðugleika. Ákærði hafi framvísað vegabréfi en ekki verið með ökuskírteini. Megna kannabislykt hafi lagt frá ákærða og úr bifreiðinni en ákærði hafi sagt að hann notaði ekki kannabis og engin fíkniefni væri þar að finna. Ákærði hafi heimilað leit í bifreiðinni og fundist hafi plastpoki með mörgum smelluláspokum af ætluðu kannabis í hanskahólfi. Ákærði kvaðst ekki hafa vitað af efnunum og kannaðist ekki við kannabislykt í bifreiðinni. Grunur hafi vaknað um að ákærði væri undir áhrifum kannabis og var handtekinn grunaður um sölu og dreifingu fíkniefna sem og akstur undir áhrifum fíkniefna.

Við öryggisleit á ákærða fundust 31.877 krónur sem hann kvað gjöf frá fjölskyldu í Albaníu. Ákærða var tilkynnt að fjármunir yrðu haldlagðir vegna gruns um að þeir væru ágóði af sölu fíkniefna. Ákærði hafi sýnt skjáskot af leigusamningi tímabilið 22. desember 2022 til 22. mars 2023. Ákærði hafi verið fluttur á lögreglustöð þar sem tekin hafi verið þvagprufa af honum sem hafi verið neikvæð á öll efni.

Ákærði kvaðst í lögregluskýrslu sama dag ekki vita hvernig hið ætlaða kannabisefni hafi komist í hanskahólf bifreiðarinnar og kvaðst ekki vita hver ætti efnið né hvaða efni væri um að ræða. Ákærði afsalaði efnunum til eyðingar og heimilaði húsleit í hótelherbergi en ekkert fannst. Ákærði var látinn laus í kjölfarið. Meint kannabisefni var sent tæknideild lögreglu og samkvæmt efnaskýrslu var um að ræða 20,49 grömm af marihúana.

Fyrir dómi neitaði ákærði því að hafa selt fíkniefni tímabilið nóvember 2022 til 19. janúar 2023. Ákærði kvaðst aðspurður hafa verið með vörslur þeirra efna til eigin nota sem ákært er fyrir.

Aðspurður um atvik 16. desember 2022 vegna ákæruliðar A.I. kvaðst ákærði hafa keypt efnin hjá söluaðila til eigin neyslu en ekki muna hvað hann hafi borgað. Ákærði kvaðst eiga peningana sem fundust á honum. Kvaðst hann hafa komið til landsins með 10 þúsund evrur og skipt þeim í íslenskar krónur. Aðspurður hvar ákærði hafi skipt peningunum kvað hann vin sinn hafa hjálpað sér við það en kvaðst ekki vilja greina frá nafni hans því hann tengist málinu ekkert. Ákærði kvað evrurnar sem hann var með á sér hafa verið hluta af evrunum sem hann kom með til landsins. Ákærði kvaðst hafa geymt evrurnar hjá vini því hann hafi ekki talið öruggt að geyma þær á hótelherberginu. Ákærði neitaði að greina frá nafni vinarins.

Ákærði kvaðst nota eitt til eitt og hálft gramm af maríhúna daglega áður en hann fari að sofa vegna bakverkja sem hafi komið í kjölfar bílslyss fyrir þremur árum. Ákærði kvað leigusamninginn sem hann framvísaði við lögreglu vera samning sem hann hafi gert vegna bifreiðarinnar […]. Ákærði kvaðst ekki hafa verið með íslenskt símanúmer þegar hann kom til landsins og fengið hjálp vinar varðandi símanúmer og gefið það upp en ákærði vildi ekki greina frá nafni hans. Aðspurður um uppgefið netfang […] á leigusamningi, kvaðst ákærði ekki hafa gefið upp neitt netfang við gerð samningsins. Seinni leigusamningurinn hafi verið gerður því rúða hafi verið brotin í fyrri bílnum. Ákærði var spurður hvað hann vildi segja um það að símanúmerið á leigusamningi […] hafi ítrekað verið notað við sölu og dreifingu fíkniefna en hann kvaðst ekkert vita um það. Ákærði kvað vin sinn hafa hringt í sig til að hjálpa sér því hann talaði ekki ensku, aðspurður hvers vegna hringt hafi verið í hann 41 sinnum á tímabilinu 13.-17. desember 2022 úr símanúmerinu á leigusamningnum. Ákærði vildi ekki greina frá nafni hans. Aðspurður hvort sá aðili væri […], kvaðst ákærði ekki þekkja hann. Aðspurður um breyttan framburð fyrir dómi um að eiga efnin kvað ákærði lögregluna í Albaníu vera spillta.

Aðspurður um atvik 31. desember 2022, sbr. ákæruliður A.II., kvaðst ákærði hafa keypt 20 grömm af kannabis til eigin neyslu á tilboði vegna magnsins, kvaðst ekki muna verðið og ekki vilja greina frá nafni aðilans. Ákærði kvaðst eiga peninginn sem fannst á honum. Aðspurður hvar hann hafi fengið peningana, þar sem engir peningar hafi fundist við húsleitir í hótelherbergi ákærða og við leit í bifreiðum, kvað ákærði vin sinn hafa geymt þá en vildi ekki greina frá nafni hans. Ákærði kvaðst ekki geta útskýrt hvernig gæti staðið á því að þvagprufur sem teknar voru af honum 16. og 31. desember 2022 hafi ekki sýnt nein efni, ef hann notaði daglega eitt til eitt og hálft gramm, en ítrekaði daglega notkun fyrir svefn.

Lögreglumaður nr. […], sem staðfesti skýrslu sína, kvaðst hafa verið við almennt eftirlit og veitt bifreið athygli við Barónstíg sem ákveðið hafi verið að skoða með tilliti til ástands og réttinda. Ákærði hafi sagst vera frá Albaníu, vera ferðamaður og ætla að skoða Reykjavík næstu þrjá mánuði. Vitnið kvaðst hafa spurt hvort ökumaður væri með fjármuni til svo langrar dvalar og kvaðst ákærði fá fjármuni frá fjölskyldu. Ákærði hafi neitað að kannast við eiganda þess símanúmers sem hafi verið gefið upp á bílaleigusamningi. Ákærða hafi heimilað skoðun síma og þá hafi sést að ákærði hafi verið í töluverðum samskiptum við númerið á leigusamningnum á um viku tímabili. Ákærði hafi upplýst um gististað og heimilað leit þar en ekkert hafi fundist. Vitnið kvaðst aðspurt hafa kannað símanúmerið á leigusamningnum á Telegram og þar hafi verið auglýsing ætlaðs kannabis til sölu og einnig hafi verið mánaðargamalt mál með sama bíl vegna ætlaðrar kannabissölu. Vitnið kvað aðspurt Telegram vera snjallforrit þar sem fíkniefni, vopn og fleira er boðið til sölu. Vitnið kvaðst ekki hafa fundið neitt saknæmt í síma ákærða en símanúmer sem tengt hafi verið fíkniefnasölu, hafi hringt í símanúmer ákærða og sá aðili hafi verið grunaður um sölu kannabis ásamt fjármunum sem hafi leikið grunur á að væri ágóði vegna ætlaðrar fíkniefnasölu. Því hafi verið nýleg saga vegna ætlaðrar sölu á fíkniefnum tengt símanúmerinu og bílaleigubílnum.

Lögreglumaður nr. […] kvaðst hafa verið í almennu eftirliti í miðbænum er þau sáu umrædda bifreið og ákváðu að kanna ökuréttindi og ástand. Ákærði hafi framvísað bæði ökuskírteini og vegabréfi. Vitnið kvaðst muna lítið eftir málinu en kvað ákærða hafa talað samhengislaust. Hann hafi sagt að hann hafi verið úti í búð en hafi ekki verið með neinar vörur og talað um að hafa ætlað að skoða Ísland en gat ekki nefnt neina staði sem hann ætlaði að skoða. Hann hafi heimilað leit í bílnum sem hafi leitt í ljós meint kannabisefni. Ákærði hafi verið handtekinn í kjölfarið og færður á lögreglustöð. Við öryggisleit hafi fundist seðlar og leigusamningur vegna bílsins. Ákærði hafi einnig heimilað húsleit þar sem hann hélt til en ekkert saknæmt hafi fundist. Vitnið kvað aðspurt ákærða hafa gefið þvagprufu sem hafi verið neikvæð á öll efni. Vitnið kvaðst aðspurt búast við því að þvagprufan hafi verið send á Rannsóknarstofu HÍ til frekari skoðunar en kvaðst ekki vera viss um hvort það hafi verið gert. Vitnið kvað prófið hafa verið gert með litvísi. Vitnið kvað ákærða hafa talað ensku en ekki mikla og kvað hann hafa svarað spurningum á ensku.

Lögreglumaður nr. […], staðfesti skýrslu sína, tekna af ákærða þann 17. desember 2022.

Lögreglumaður nr. […], sem staðfesti skýrslu sína, kvaðst hafa veitt bifreið athygli við Skeifuna þann 31. desember 2022. Megn kannabislykt hafi komið frá bifreiðinni en ákærði hafi ekki kannast við það og gefið heimild til leitar. Í hanskahólfi hafi fundist meint kannabis en ákærði hafi einnig verið metinn í vímu. Hann hafi verið handtekinn fyrir grun um fíkniefnasölu og akstur undir áhrifum. Ákærði hafi gefið þvagprufu sem reynst hafi neikvæð á öll efni en það hafi styrkt grun um sölu að hann væri ekki að nota efnin sjálfur. Tekin hafi verið skýrsla af ákærða með aðstoð túlkaþjónustu en hann hafi hvorki kannast við efnin né lyktina í bílnum sem hafi verið yfirþyrmandi. Ákærði hafi verið með peninga á sér sem hafi verið haldlagðir vegna gruns um að þeir væru ágóði af sölu og dreifingu fíkniefna. Vitnið kvað neyslu á einu til eins og hálfs gramms daglega alltaf koma fram á þvagprufu og hjá dagreykingamanni á kannabis kæmi neysla fram mörgum dögum eftir að viðkomandi hefði reykt síðast. Því væri útilokað að ákærði hafi reykt slíkt magn þar sem ekkert hafi komið fram í þvagprufu. Vitnið kvað ekki hafa verið ástæðu til að senda þvagprufuna til frekari rannsóknar hjá Rannsóknarstofu HÍ því hún hafi verið neikvæð og staðfesti að þvagprufan hafi verið gerð með skyndiprófi. Vitnið kvaðst aðspurt hafa talað ensku við ákærða sem hafi gengið brösuglega en þó gengið. Þar sem ákærði hafi ekki getað talað góða ensku hafi verið ákveðið að taka skýrslu með túlkaþjónustu.

Lögreglumaður nr. […] kvaðst hafa verið í almennu umferðareftirliti 31. desember 2022, veitt athygli bifreið og ákveðið að kanna með ástand og réttindi eins og oft sé gert. Samstarfsmaður vitnisins hafi rætt við ákærða, komið til baka og sagt að megna kannabislykt stafaði frá bifreiðinni, vitnið hafi þá farið með honum og fundið sterka lykt. Ákærði hafi ekki getað framvísað ökuskírteini en hann hafi ekki viljað kannast við neina kannabislykt. Ákærði hafi verið frekar sljór í háttum og því vaknað grunur um að hann gæti verið undir áhrifum vímuefna. Hann hafi heimilað leit í bílnum og poki með nokkrum smelluláspokum af ætluðum kannabisefnum hafi fundist. Ákærði hafi þá verið handtekinn og hann hafi gefið þvagprufu á lögreglustöð sem hafi verið hrein. Ákærði hafi ekkert kannast við efnin. Hann hafi sýnt leigusamning vegna bílsins og því haft umráð hans. Leitað hafi verið í herbergi sem ákærði hafi verið með á leigu en ekkert saknæmt fundist. Borið var undir vitnið að ákærði hafi fyrir dómi sagst hafa reykt eitt til eitt og hálft gramm daglega af kannabis á þessum tíma og spurt hvort slík neysla ætti að koma fram í þvagprufu. Vitnið kvaðst telja að slíka neyslu ætti að koma fram á slíkri þvagprufu. Vitnið kvað ekki hafa verið ástæðu til að senda þvagprufuna til frekari rannsóknar hjá Rannsóknarstofu HÍ því hún hafi verið neikvæð. Vitnið kvaðst aðspurt hafa starfað hjá lögreglunni frá árinu 2014 og hafa tekið mjög margar þvagprufur.

Niðurstöður samkvæmt A kafla ákæru

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður ákærði því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. sömu laga. Metur dómari enn fremur, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem ekki varða beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laganna gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

Ákæruliður A.I.

Ákærða er í ákærulið A.I gefið að sök að hafa föstudaginn 16. desember 2022, á gatnamótum Barónstígs og Eiríksgötu í Reykjavík, haft í vörslum sínum samtals 3,52 grömm af maríhúana og 0,79 grömm af tóbaksblönduðum kannabisefnum ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni, sem lögregla fann og lagði hald á við leit í bifreiðinni […], sem ákærði hafði til umráða.

Fíkniefnin sem um ræðir, fundust 16. desember 2022 í tilgreindri bifreið sem ákærði hafði á leigu samkvæmt bílaleigusamningi, og voru í fjórum glærum smelliláspokum af þeirri gerð sem notaðir eru til söludreifingar fíkniefna auk tóbaksblandaðs kannabisefnis í upprúllaðri sígarettu. Þá fannst reiðufé á ákærða, íslenskar krónur í 10.000, 5.000, 1.000 og 500 króna seðlum auk smámyntar, samtals að fjárhæð 121.680 krónur og 70 evrur í 50 og 20 evra seðlum. Ákærði neitaði við handtöku að eiga efnin og kvaðst ekki vita hvernig þau hefðu komist í bifreiðina. Tekin var þvagprufa af ákærða sama dag sem reyndist neikvæð fyrir öllum efnum. Gerð var húsleit hjá ákærða sama dag en ekkert fannst.

Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa keypt efnin til neyslu reykja um eitt til eitt og hálft gramm af maríhúana daglega fyrir svefn en neitaði að hafa ætlað að selja þau. Ákærði kvaðst hafa keypt efnin hjá söluaðila en hann gæti ekki munað hvað hann hafi borgað fyrir þau. Aðspurður um peninga sem ákærði var með í sínum fórum kvaðst hann hafa átt þá en hann kvaðst hafa komið til landsins með 10 þúsund evrur og hafa skipt þeim í íslenskar krónur með aðstoð vinar en ákærði kvaðst ekki vilja greina frá nafni hans. Þá kvaðst ákærði hafa geymt peningana hjá vini því hann hafi ekki talið óhætt að geyma þá á hótelherberginu. Ákærði kvað vin sinn hafa aðstoðað sig við gerð bílaleigusamnings og skráð símanúmer þar vera númer hans.

Framburður ákærða fyrir dómi er allt annar en sá sem hann gaf við handtöku og í lögregluskýrslu en þá kvaðst ákærði hvorki hafa vitað af efnunum í bifreiðinni né eiga þau. Ákærði kvaðst vera ferðamaður, ætla að dveljast í 90 daga og ekki þekkja neinn á Íslandi. Þá neitaði ákærði staðfastlega að hafa notað eitthvað af efninu og benti á að tekið hafi verið þvagsýni hjá honum daginn áður sem hafi verið neikvætt. Ákærði kvaðst við handtöku hafa fengið fjármagn til framfærslu hjá fjölskyldu í Albaníu. Daginn eftir kvaðst hann hafa komið með albanska peninga sem hann hafi skipt í íslenskar krónur en að fjölskylda hans hafi sent honum evrur til að greiða leigu sem væri 100.000 krónur á mánuði.

Ákærði hefur haldið því fram að neikvæð þvagprufa með skyndiprófi verði ekki lögð til grundvallar því hún hafi ekki verið send í rannsókn hjá Rannsóknastofnun HÍ í eiturefnafræðum.

Ákærði benti sjálfur á í yfirheyrslu hjá lögreglu að tekin hefði verið þvagprufa daginn áður sem sýndi að hann hefði ekki neytt ávana- og fíkniefna. Framburður ákærða hjá lögreglu 17. desember 2022 og niðurstaða þvagprufu gaf lögreglu ekki ástæðu til að senda þvagprufuna til frekari rannsóknar, sbr. dómur Landsréttar 29. nóvember 2019 í máli nr. 220/2019. Þar var jákvætt skyndipróf á vettvangi, talið vera nægilegt til að lögreglustjóri hafi haft réttmæta ástæðu til að svipta viðkomandi ökurétti en ökumaður hélt því fram að slíkt próf væri ekki nægilega traustur grundvöllur því alkunna væri að THC gæti mælst í þvagi manna í langan tíma eftir neyslu þeirra en hann kvaðst hafa neytt kannabis tveimur mánuðum áður. Með gagnályktun af tilgreindum dómi og atvika að öðru leyti er að mati dómsins ljóst að neikvæð niðurstaða skyndiprófs á þvagsýni verður lögð til grundvallar varðandi það að ákærði hafi ekki neytt kannabis áður en hann var handtekinn.

Framburður ákærða hefur breyst frá því að vera ferðamaður sem engan þekki á Íslandi í að eiga hér vini, sem ákærði vill ekki greina frá hverjir eru, en þeir skipti fyrir hann erlendum gjaldeyri í íslenskar krónur, geymi fyrir hann peninga og aðstoði hann við gerð bílaleigusamnings. Ákærði svaraði dagana 13.-17. desember 2022 41 símtali frá símanúmeri því sem hann kvað vin sinn hafa gefið upp á bílaleigusamningi en númerið er skráð á aðila sem grunaður er um söludreifingu ávana- og fíkniefna. Ákærði hefur á sama tíma haldið því fram að hann kannist ekki við númerið þrátt fyrir að hafa svarað því að meðaltali rúmlega átta sinnum á dag. Þeir fjármunir sem ákærði kvaðst fyrir dómi hafa komið með til landsins fundust ekki á hótelherbergi ákærða. Ekki er ólögmætt að geyma reiðufé og því verður ekki séð hvers vegna ákærði hafi ekki viljað gefa upp nafn þess aðila. Fær það ekki staðist að mati dómsins að ákærði hafi komið hingað til lands sem ferðamaður, nánast ótalandi á ensku, aðeins með evrur og hafi ekki skipt þeim í íslenskar krónur í banka heldur hafi fengið evrunum skipt hjá vini og geymt peninga hjá öðrum vini en af framburði ákærða var helst að ráða að ekki hafi verið um sama aðila að ræða. Fær það heldur ekki staðist að ákærði hafi þurft að byrja á því að útvega sér fíkniefni til daglegrar neyslu sem hafi verið nauðsynleg vegna bakverkja. Að mati dómsins eru framburður ákærða bæði hjá lögreglu og fyrir dómi ævintýri líkastur og verulega ótrúverðugur auk þess að vera ekki í neinu samræmi við gögn málsins, sem meðal annars sýna fram á að ákærði hafði ekki sjálfu neytt efnanna eins og hann hefur haldið fram fyrir dómi.

Að teknu tilliti til alls framangreinds og með vísan til gagna málsins er talið hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákæruliður A.II.

Ákærða er í ákærulið A.II. gefið að sök að hafa laugardaginn 31. desember 2022 haft í vörslum sínum 20,49 grömm af maríhúana ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni, sem lögregla fann og lagði hald á við leit í bifreiðinni […], sem ákærði hafði til umráða.

Fíkniefnin sem um ræðir, fundust 31. desember 2022 í bifreið sem ákærði hafði til umráða samkvæmt bílaleigusamningi, voru í þrettán glærum smelliláspokum af þeirri gerð sem notaðir eru til söludreifingar fíkniefna. Þá fannst reiðufé á ákærða, íslenskar krónur að fjárhæð 31.877 krónur sem hann kvað vera gjöf frá fjölskyldu sinni í Albaníu. Ákærði neitaði við handtöku að eiga efnin og kvaðst ekki vita hvernig þau hefðu komist í bifreiðina. Tekin var þvagprufa af ákærða sama dag sem reyndist neikvæð fyrir öllum efnum. Gerð var húsleit hjá ákærða sama dag en ekkert fannst.

Fyrir dómi kvaðst ákærði hafa keypt kannabisefnið sem fannst í bifreiðinni umrætt sinn til eigin neyslu. Efnið hafi verið á tilboði og ódýrara vegna magnsins en ákærði kvaðst ekki muna hvað hann hafi borgað fyrir efnið. Ákærði kvaðst hafa átt reiðufé í íslenskum krónum að fjárhæð 31.877 en hálfum mánuði fyrr hafði reiðufé að fjárhæð 121.680 krónur verið haldlagt og engir peningar fundist í herbergi ákærða. Ákærði kvað vin sinn hafa geymt peningana en vildi ekki greina frá nafni hans. Ákærði kvaðst ekki vita hvers vegna þvagprufur 16. og 31. desember 2022 hefðu verið neikvæðar fyrir öllum efnum en ítrekaði daglega notkun eins til eins og hálfs gramms af maríhúana fyrir svefn.

Framburður ákærða fyrir dómi er allt annar en sá sem hann gaf við handtöku og í lögregluskýrslu en þá kvaðst ákærði ekki hafa vitað af efnunum í bifreiðinni og kvaðst ekki eiga þau. Þá kvað hann fjölskyldu sína hafa sent sér fjármunina sem hann var með á sér.

Framburður ákærða fyrir dómi er í fullkomnu ósamræmi við framburð ákærða hjá lögreglu. Ekki fær staðist að ákærði hafi neytt eins til eins og hálfs gramms af maríhúana daglega eins og hann heldur fram. Framburður ákærða hjá lögreglu og niðurstaða neikvæðrar þvagprufu gaf lögreglu ekki ástæðu til að senda þvagprufuna til frekari rannsóknar. Verður slík þvagprufa því lögð til grundvallar varðandi það að ákærði hafi ekki neytt maríhúana dagana á undan auk þess sem vísað er til þess sem fram kemur um það í niðurstöðu dómsins varðandi ákærulið I. Aðeins hálfum mánuði eftir að ákærði hafði verið handtekinn af lögreglu og yfirheyrður grunaður um sölu ávana- og fíkniefna, var ákærði aftur handtekinn með mun fleiri sölueiningar af maríhúana. Ákærði þrætti fyrir að megn kannabislykt væri af honum sjálfum og í bifreiðinni en þeir lögreglumenn sem handtóku ákærða staðfestu báðir að lyktin hafi verið yfirgnæfandi. Að mati dómsins stenst það einfaldlega ekki að ákærði hafi aftur verið á ferð með fíkniefni í sölueiningum til eigin nota í mun meira magni en hálfum mánuði áður. Þá hafa ekki komið neinar haldbærar skýringar af hálfu ákærða um það reiðufé sem á honum fannst í íslenskum krónum en lögregla hafði haldlagt allt reiðufé sem ákærði var með á sér hálfum mánuði áður. Gerð var húsleit að nýju hjá ákærða en engir peningar fundust. Ákærði kvaðst hafa fengið reiðufé í íslenskum krónum hjá vini sem hafi geymt fyrir sig peninga en vildi ekki greina frá því hver það væri. Ekki er ólögmætt að geyma reiðufé og því verður ekki séð hvers vegna ákærði hafi ekki viljað gefa upp nafn vinarins. Að mati dómsins er breyttur framburður ákærða fyrir dómi ekki trúverðugur og ekki í neinu samræmi við gögn málsins.

Að teknu tilliti til alls framangreinds og með vísan til gagna málsins er talið hafið yfir skynsamlegan vafa að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem honum er gefin að sök í ákæru og er háttsemin réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Sakarefni samkvæmt B kafla ákæru

I. - Lögreglurannsókn

Samkvæmt skýrslu lögreglumanns […] 21. janúar 2022 sem hann staðfesti fyrir dómi, gaf hann sig á tal við tvo flugfarþega, ákærðu Kristinu og Aurelu, sem hann hafði rætt við tveimur dögum áður þegar þær komu til landsins en fyrri afskipti hafi verið bókuð undir öðru málsnúmeri. Kváðust þær vera á leið til baka eftir tveggja daga dvöl til að vera viðstaddar trúlofunarveislu. Á meðan hafi karlmaður gengið framhjá og veitt afskiptum lögreglu athygli. Sá aðili hafi verið stöðvaður og reynst vera ákærði Odisea, á leið í sama flug og ákærðu Kristina og Aurela. Var ákveðið að fara með þau öll til nánari skoðunar og leituðu tollverðir í farangri þeirra í tollsal. Í veski ákærða Odisea hafi fundist reiðufé að fjárhæð 9.055 evrur. Í veski ákærðu Kristinu, hafi fundist reiðufé að fjárhæð 6.245 evrur og í veski ákærðu Aurelu hafi fundist reiðufé að fjárhæð 5.005 evrur. Ákærðu Kristina og Aurela hafi ekki verið með þessa fjármuni við komuna til landsins og því hafi vaknað grunur um að þeirra hafi verið aflað með ólögmætum hætti. Við uppflettingu í kerfum lögreglu hafi mátt sjá að ákærði Odisea væri með ólokin mál hjá lögreglu þar sem hann hafi meðal annars verið grunaður um peningaþvætti. Þau hafi því verið handtekin.

Þá hafi borist upplýsingar frá flugfélagi að flugbókun ákærðu Kristinu, Aurelu og Odisea hafi verið gerð sex dögum áður og að sama símanúmer […] væri í flugbókun þeirra allra. Jafnframt hafi verið bókað flug á sama tíma fyrir ákærðu Jönu og sama símanúmer hafi verið í þeirri bókun.

Lögregla hafi þá farið að brottfararhliði og gefið sig á tal við ákærðu Jönu. Hún hafi sagst vera ein á ferð. Við skoðun á vegabréfi hafi komið í ljós að hún hafi verið í ólögmætri dvöl en samkvæmt innstimpli hafi hún komið inn á Schengen svæðið 6. desember 2021. Ákærða Jana hafi viðurkennt að hafa dvalið í um ár á landinu og hafa starfað við þrif án atvinnuleyfis. Sagðist hún vera að flytja aftur til Albaníu vegna veikinda móður hennar. Greindi hún frá því að systir hennar, Kristina, ætti einnig bókað í sama flug en þær hafi ekki verið samferða.

Leitað hafi verið í farangri ákærðu Jönu en í bleiku peningaveski hafi fundist 673 dollarar og 75 pund. Innanundir úlpu hafi sést líti svart veski með ól þegar ákærða hafi farið úr yfirhöfn en í því veski hafi verið 6.700 evrur. Athygli hafi vakið að mest hafi verið um að ræða 200 evru seðla, en svo hafi einnig verið hjá öðrum ákærðu. Vaknað hafi grunur um að peninganna hafi verið aflað með ólögmætum hætti og ákærða Jana handtekin grunuð um peningaþvætti. Ákærða kvaðst telja að hún hafi mátt fara með fjármuni undir 10.000 evrum úr landi.

Í gögnum málsins liggur fyrir myndaskýrsla úr myndavélakerfi Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar dagsett 22. janúar 2023. Þar sést að ákærða Jana kemur ein inn um inngang við rútustæði norðan megin við flugstöðina kl. 18:57:39. Um 10 sekúndum síðar koma ákærðu Kristina og Aurela saman inn á sama stað og stuttu síðar kemur ákærði Odisea einn inn í flugstöðina. Ákærða Jana fer upp á aðra hæð og við vopnaleit stöðvar hún kl. 18:58:40 og sést tala í síma til kl. 18:59:20 en heldur svo áfram í gegnum vopnaleit. Afskipti lögreglu af ákærðu Kristinu og Aurelu sjást kl. 18:58.

Samkvæmt upplýsingaskýrslu lögreglu um frumskoðun á síma ákærða Odisea sem liggur fyrir í málinu, má sjá að hann hringir 21. janúar 2023 kl. 18:58 í símanúmer ákærðu Jönu, í kjölfar afskipta lögreglu af ákærðu Kristinu og Aurelu.

Fyrir liggur upplýsingaskýrsla lögreglu dagsett 21. janúar 2021 um flugferðir ákærðu í málinu. Þar kemur fram að bókun á flugi allra ákærðu frá Íslandi með flugi […] til […] þann 20. janúar 2023 var gerð 14. janúar 2023 og gefið upp íslenskt símanúmer ákærðu Jönu, […]. Þar kemur einnig fram að annað símanúmer skráð á ákærðu Jönu í kerfum lögreglu, […], hafði verið skráð í eldri flugbókunum ákærðu Jönu, Kristinu og Odisea.

Ákærði Odisea gaf tvær skýrslur hjá lögreglu, í bæði skipti að viðstöddum verjanda. Við yfirheyrslu 21. janúar 2023 greindi ákærði frá því að hann hafi komið einn sem ferðamaður til Íslands. Fjölskylda hans á Albaníu hafa aðstoðað sig fjárhagslega og bókað fyrir hann flug til og frá landinu. Kvað hann dvölina í tvo mánuði hafa kostað sig um 11-12.000 evrur. Ákærði kvaðst engan þekkja á Íslandi og enga aðra Albani hérlendis. Kvaðst hann hafa verið með albanskt bankakort sem fjölskyldan hafi lagt inn á en hann vissi ekki hvar það væri og mundi ekki hvar hann hafi tekið pening út af því í eitt skipti. Ákærði kvaðst hafa farið fyrr til baka en áætlað hafi verið því amma hans hafi látist. Ákærði kvaðst ekki vita hvað hann hafi komið með mikinn pening til landsins en hélt það hafa verið um 10.000 evrur en hann hafi skipt 1.000 evrum í banka annan daginn sem hann hafi verið hér. Ákærði kvað fjölskylduna hafa sent sér 500 evrur í nokkur skipti í gegnum Western Union. Ákærði kvað miðann til […] hafa verið keyptan í gegnum ferðaþjónustu í Albaníu. Ákærða var tjáð að númerið á bak við flugbókun væri skráð á stúlku sem stödd væri á Íslandi en ákærði kvaðst ekki vita um það og ítrekaði fyrra svar. Ákærði kvaðst aðspurður hvorki þekkja ákærðu Jönu eða Aurelu. Ákærða var kynnt að Jana hafi í skýrslutöku sagst þekkja ákærða og bróður hans en ákærði ítrekaði að hann þekkti hana ekki.

Við yfirheyrslu 1. febrúar 2023 kvaðst ákærði hafa keypt 1.000 evrur í banka stuttu fyrir brottför til Albaníu. Kvaðst hann hafa verið búinn að skipta evrum í íslenskar krónur og þurft að skipta aftur í evrur. Ákærði kvaðst ekki muna hvað hann hafi komið með mikinn pening til Íslands. Aðspurður kvaðst hann hafa uppgötvað að ákærða Jana væri kunningi bróður hans þegar lögregla hafi verið búin að útskýra hver hún væri. Aðspurður um mikil símasamskipti hans við Jönu kvað hann Jönu hafa keypt flugmiða fyrir sig og síðar kvað hann þau hafa verið að ræða heilsuna o.þ.h. Ákærði kvaðst ekki hafa þekkt nafn Jönu. Aðspurður um símtal í flugstöð við brottför kvaðst ákærði hafa verið að segja Jönu að hann væri kominn í flugstöðina. Ákærði kvað peningasendingu að fjárhæð 56.900 krónur 27. desember 2022 til Albaníu hafa verið jólagjöf til bróður. Ákærða var sýnd mynd þar sem hann var að kaupa 955 evrur 22. desember 2022 fyrir íslenskar krónur en ákærði kvaðst þá hafa átt íslenskar krónur þegar hann kom til Íslands. Ákærða var kynnt að nokkur símanúmer sem […] hafi verið með í notkun hafi verið vistuð í síma ákærða án nafns en undir lyndistáknum. Ákærði kvaðst ekki þekkja […] og ítrekaði það þrátt fyrir að ákærða hafi verið kynnt að […] hafi áframsent ákærða ferðaupplýsingar frá öðrum. Ákærði kvað aðspurður […] hafa sent sér flugmiðann til Íslands en […] væri bróðir vinar hans.

Ákærða Jana gaf tvær skýrslur hjá lögreglu, í bæði skipti að viðstöddum verjanda. Við yfirheyrslu 21. janúar 2023 greindi ákærða frá því að hún hafi heyrt að fólk með góða menntun gæti fengið góða atvinnu á Íslandi og hafa unnið og sparað í fimm ár fyrir ferð til landsins. Ákærða kvaðst hafa verið í fjárhagsvandræðum í september og hafa fengið 7.000 evrur hjá mágkonu til að lifa. Lögmaður hafi tjáð sér að ómögulegt væri að fá kennitölu og ákærða yrði að fara aftur til Albaníu. Aðspurð hvar kærasti ákærðu hafi verið á meðan kvað ákærða hann hafa verið í Albaníu. Ákærða kvaðst hafa komið með 8.000 evrur til landsins. Ákærða var spurð hvort hún hafi bókað flug fyrir fleiri en sig sjálfa og kvaðst hún hafa bókað flug fyrir systur sína og frænku. Ákærða kvað vinkonu sína […] hafa bókað og borgað alla miðana með albönsku greiðslukorti. Ákærðu var tjáð að ákærðu Kristina og Aurela hafi verið með nokkur þúsund evrur á sér en ákærða kvaðst ekkert vita um það. Ákærða svaraði því til aðspurð hvort hún þekkti ákærða Odisea að hún hefði engin tengsl við hann. Aðspurð hvort hún þekkti nafnið kvaðst ákærða gera það því nafnið væri albanskt en kvaðst ekki hafa haft nein samskipti við hann. Ákærðu var tjáð að farsímanúmer hennar væri á bak við flugbókun ákærða Odisea og kvaðst ákærða þá þekkja bróður ákærða Odisea en bróðirinn hafi viljað að hún keypti flugmiða fyrir ákærða Odisea. Ákærða kvaðst hafa viljað fara aftur til Albaníu því hún hafi ekki fundið vinnu og viljað skila 7.000 evrunum sem hún fékk að láni. Ákærða kvaðst hafa verið með um 600 evrur í laun á mánuði í Albaníu.

Í yfirheyrslu 1. febrúar 2023 kvaðst ákærða aðspurð hafa skipt íslenskum krónum í 11 skipti og keypt samtals 10.905 evrur og kvaðst ákærða alltaf hafa farið ein. Ákærða kvað gjaldeyriskaup 7. og 8. febrúar 2022 í þrjú aðskilin skipti hafa verið vegna þess að kærasti hennar […] hafi verið að vinna í byggingarvinnu en hann hafi einnig verið að þrífa hús. Hann hafi fengið greitt í reiðufé en þau hafi verið búin að spara síðan í september. Móðir […] hafi fengið hjartaáfall og þau hafi því þurft að senda peninga til Albaníu. Ákærða kvað mestan hluta evrukaupa hafa verið vegna launa kærasta hennar […] en 12. janúar 2023 hafi hún verið að skipta þeim íslensku krónum sem hún hafi átt eftir og kvaðst ákærða hafa farið ein. Ákærðu var sýnd mynd þar sem ákærða var ásamt annarri konu í bankanum þennan dag, ákærða kvaðst þá þekkja konuna lítillega en vildi ekki gefa upp nafn hennar. Ákærða kvaðst aðspurð um samskipti við ákærða Odisea hafa verið í litlum samskiptum við hann og aðeins stuttu fyrir ferðina til Albaníu. Ákærðu var tjáð að á tímabilinu 1. til 20. janúar hafi hún og ákærði Odisea verið í símasamskiptum oft á dag. Ákærða kvað það hafa verið vegna þess að kærasta hennar hafi verið vísað úr landi og hann hafi beðið ákærða Odisea að vera í sambandi við ákærðu.

Ákærða Kristina gaf tvær skýrslur hjá lögreglu, í bæði skipti að viðstöddum verjanda. Við yfirheyrslu 21. janúar 2023 kvaðst hún hafa skipulagt ferðina sem hafi kostað 600 evrur og borgað flugmiða með korti vinkonu í Albaníu að nafni […], sem ákærða kvaðst hafa þekkt af vinnustað sínum. Ákærða kvaðst hafa komið áður til landsins í viku í október 2022 til að ferðast um Suðurland, hún hafi komið ein og gist á hóteli. Ákærða kvaðst hafa fengið peningana sem hún var með á sér að láni fyrir mastersnámi. Ákærða kvaðst fá 500 evrur í mánaðalaun. Aðspurð um hvers vegna íslenskt símanúmer hafi verið á bak við flugbókun ákærðu kvaðst hún hafa haft samband við einhvern Íslending til að fá aðstoð en síðar fengið aðstoð […], sem ákærða kvað vera einu manneskjuna sem hún þekkti á Íslandi. Ákærða kvaðst hafa fengið peningana sem hún var með á sér að láni fyrir mastersnámi en neitaði að gefa upp hjá hverjum. Ákærða kvaðst ekki vita hvera ákærði Odisea væri. Spurð hver Jana Zyla væri kvað ákærða hana vera systur sína. Aðspurð hvers vegna ákærða hafi sagt að hún þekkti bara […] á Íslandi kvað ákærða ástæðuna vera að ákærða Jana hafi verið lengur en þrjá mánuði á landinu. Bent á að símanúmer ákærðu Jönu væri á bak við flugbókun ákærðu kvaðst ákærða ekki hafa viljað setja systur sína í hættu. Ákærða kvaðst aðspurð vita að ákærði Odisea væri Albani og hafi leitað til ákærðu Jönu til að bóka flugmiða. Ákærða kvaðst hafa vitað að ákærða Aurela væri með mikla fjármuni á sér og kvað hana hafa tekið lán en ákærða kvaðst ekki vita hjá hverjum.

Í skýrslutöku 1. febrúar 2023 greindi ákærða frá því að ákærða Jana hafi bókað flugið til Íslands og skipulagt ferðina en […] hafi greitt ferðina með greiðslukorti. Ákærða kvaðst hafa farið nokkrum sinnum ein í banka að skipta íslenskum peningum í evrur. Ákærða kvað mann hafa lánað sér 6.000 evrur en vildi ekki segja hver, því hún vildi ekki eyðileggja fyrir honum. Ákærðu var sýnd ljósmynd úr öryggismyndavélum Landsbanka 20. janúar 2023 þar sem hún sést ganga að bankanum ásamt tveimur konum. Ákærða kvað þær vera Aurelu og […] eiginkonu frænda hennar en þau búi á Íslandi ásamt börnum. Ákærða kvað þær hafa verið að skipta peningum og kvaðst hún hafa ætlað að nota peningana sjálf.

Ákærða Aurela gaf tvær skýrslur hjá lögreglu, í bæði skipti að viðstöddum verjanda. Við yfirheyrslu 21. janúar 2023 vildi ákærða ekki svara því hver tilgangur ferðar hennar til Íslands hafi verið. Ákærða kvaðst hafa skipulagt ferðina með frænku sinni Kristinu sem hafi greitt flugið en ákærða kvaðst ekki vita hversu mikið hún skuldaði henni vegna þess. Ákærða kvaðst hafa gist á heimili, kvaðst ekki vita hjá hverjum en nánar aðspurð kvað hún það hafa verið hjá frænku hennar […] sem búi hjá foreldrum sínum. Ákærða vildi ekki svara því hver ætti peningana sem hún var með á sér. Ákærða neitaði að svara aðspurð hvort hún þekki ákærðu Jönu. Í yfirheyrslu 1. febrúar 2023 vildi ákærða ekki tjá sig.

Í þágu rannsóknar málsins aflaði lögregla dómsúrskurðar 24. janúar 2023 um skyldu fjarskiptafyrirtækja til upplýsingagjafar um alla notkun símanúmera ákærðu, […], […], […], […]auk skráðs númers á ákærðu Jönu sem hafði verið notað í eldri flugbókunum […], á tímabilinu 22. júlí 2022 til 23. janúar 2023.

Upplýsingaskýrsla lögreglu dagsett 6. febrúar 2023 vegna skoðunar á farsíma ákærða Odisea, liggur fyrir í málinu. Þar kemur meðal annars fram að ákærði hafi í skýrslutöku sagt að hann hefði ekki tengsl við landið og ekki átt í samskiptum við neinn símleiðis nema fjölskyldu í Albaníu en hann hafi sagst hafa dvalið hér sem ferðamaður. Í farsíma ákærða Odisea hafi verið nokkrir eftirtektarverðir tengiliðir vistaðir en alls hafi verið átta íslensk farsímanúmer vistuð í farsíma ákærða Odisea. Þar á meðal […] sem ekki hafi verið vistaður undir nafni heldur tveimur lyndistáknum. Sá aðili sé virkur í sölu fíkniefna samkvæmt kerfum lögreglu. Í samskiptum þeirra á milli hafi mátt sjá að […] hafi áframsent ferðaupplýsingar fyrir ákærða Odisea á hann. Aðili að nafni […], með belgískt símanúmer hafi sent ákærða Odisea flugmiðann til Íslands en ákærði hafi sagt að fjölskylda hans hafi bókað fyrir hann flugmiðann. Í farsíma hafi einnig mátt sjá bókun gistingar á […] en ákærði hafi sagt í skýrslutöku að hann hafi gist á […]. Bókunin hafi verið gerð á albönsku símanúmeri skráð á ákærðu Jönu, sem Odisea hafi sagt í skýrslutöku að hann þekkti ekki. Þá hafi tvær íslenskar konur verið vistaðar undir dulnefni í farsíma ákærða Odisea og aðili með íslenskt nafn en með albanskt símanúmer.

Í málinu liggja fyrir fimm myndir úr síma ákærða Odisea. Ein þeirra er af kvittun Íslandspósts vegna peningasendingar á 56.900 krónum til Albaníu þann 27. desember 2022 auk sendingargjalds 3.100 krónur.

Lögregluskýrsla vegna rannsóknar á síma ákærðu Aurelu dagsett 6. febrúar 2023 liggur fyrir í málinu. Þar kemur fram að hún var í samskiptum við símanúmer […] í ágúst og september 2022. Símanúmerið […], fannst í farsíma ákærðu Aurelu en ekki sáust samskipti við það símanúmer. Í upplýsingaskýrslu 7. febrúar 2023 vegna rannsóknar á síma ákærðu Kristinu og upplýsingaskýrslu 8. febrúar 2023 vegna rannsóknar á síma ákærðu Jönu, kemur fram að ekkert í gögnum símanna hafi komið að gagni við rannsókn málsins.

Fyrir liggur upplýsingaskýrsla rannsóknarlögreglumanns […], dagsett 25. janúar 2023, um greiningu á fjárhagsgögnum en ákærðu veittu öll heimild til að afla slíkra upplýsinga. Þar kemur fram að í svörum frá viðskiptabönkum hafi komið í ljós að ákærðu hafi verið í gjaldeyrisviðskiptum við Landsbankann innan rannsóknartímabils rannsóknar fjármuna þ.e.a.s. frá 1. janúar 2021 til og með 21. janúar 2023.

Ákærðu hafi keypt alls EUR 19.050 að andvirði ÍSK 2.839.000 í bankanum og greitt fyrir þau viðskipti með reiðufé. Um hafi verið að ræða alls 18 skipti gjaldeyriskaupa hjá þeim öllum á tímabilinu 7. febrúar 2022 til 20. janúar 2023. Í skýrslunni er gerð grein fyrir aðild sérhverra ákærðu með sama hætti og greinir í ákæru en þar kemur fram dagsetning og kaupgengi viðskipta og í hvaða bankaútibúi sérhver viðskipti áttu sér stað. Með skýrslunni fylgdu afrit af öllum kaupum ákærðu á evrum sem greitt var fyrir með reiðufé.

Í skýrslunni kemur fram að ákærði Odisea hafi keypt gjaldeyri EUR 1.000 í Landsbanka í eitt skipti árið 2023 og greitt fyrir ÍSK 157.750 með reiðufé. Ákærða Jana hafi keypt gjaldeyri EUR 980 eitt skipti árið 2023 fyrir ÍSK 154.595 með reiðufé og í 10 skipti árið 2022 gjaldeyri samtals EUR 9.025 fyrir samtals ÍSK 1.423.547. Í heildina hafi ákærða Jana því keypt samtals EUR 10.905 fyrir samtals ÍSK 1.578.142 í reiðufé. Ákærða Kristina hafi keypt gjaldeyri í þrjú skipti árið 2023 samtals EUR 2.595 fyrir samtals ÍSK 409.880 í reiðufé. Ákærða Aurela hafi keypt gjaldseyri í þrjú skipti árið 2023 samtals EUR 2.560 fyrir samtals ÍSK 404.352 í reiðufé. Sundurliðanir á gjaldeyriskaupunum eru þær sömu og tilgreindar eru í ákæru.

Fyrir liggur upplýsingaskýrsla lögreglu dagsett 9. febrúar 2023 vegna gagnanotkunar símanúmers ákærðu Jönu, […]. Þar kemur fram að komið hafi í ljós mikil notkun frá 17. nóvember 2022 til og með 23. janúar 2023. Mikil samskipti hafi verið á milli ákærðu Jönu og […] fd. […] úr símanúmerunum […] og […] og […] kt. […] úr símanúmerinu […]. […] og […] eigi báðir nokkur mál hjá lögreglu er varði sölu og dreifingu fíkniefna ásamt peningaþvætti. Þá hafi einnig verið mikil samskipti milli ákærðu Jönu og ákærða Odisea úr símanúmerinu […].

Við upphaf aðalmeðferðar lagði ákæruvaldið fram Dagbók lengri skráð 18. janúar 2023. Þar kemur fram að tollverðir hafi leitað í farangri þriggja kvenna sem komu frá […] með flugi […] 18. janúar 2023. Þar kemur fram að þær hafi sagst vera að koma í veislu hjá frænku/vinkonu þeirra […]. Ákærða Kristina hafi sagt að þetta væri önnur ferð hennar til landsins en hún hafi komið í október og dvalið í viku. Hún væri í mastersnámi í Albaníu og byggi með ákærðu Aurelu í […]. Hún sagðist eingöngu þekkja […] og móður hennar hér á landi. Ákærða Aurela hafi sagt þetta vera fyrstu ferð hennar hingað. Hún væri í mastersnámi í Albaníu og byggi með ákærðu Kristinu í […]. Hún kvaðst eingöngu þekkja […] hér á landi. […] hafi sagt þetta vera aðra ferð sína hingað til lands. Hún hafi sagst eingöngu þekkja […] hér á landi. Þær hafi verið með bankakort með sér og nokkur hundruð evrur í seðlum sem þær hafi sagst geta framfleytt sér á.

Ákæruvaldið lagði fram á sama tíma afrit bílaleigusamnings á ensku þar sem ákærði er skráður leigutaki bifreiðar með skrásetningarnúmer […] tímabilið 3. desember 2022 til 3. janúar 2023. Þar er símanúmer leigutaka skráð […] og netfang […]. Ákæruvaldið lagði einnig fram afrit bílaleigusamnings á íslensku og ensku, tímabilið 22. desember 2022 til 22. mars 2023 þar sem ákærði skrifar undir sem leigutaki vegna bifreiðar […] með skrásetningarnúmer […]. Þá lagði ákæruvaldið fram yfirlit úr LÖKE yfir 21 skráð mál á […] á tímabilinu 14. desember 2019 til 6. janúar 2023. Þar kemur fram að sex skipti varða vörslu og meðferð ávana- og fíkniefna og af fjórum þeirra hafi meint brot einnig varðað peningaþvætti. Þá lagði ákæruvaldið fram upptökur úr skýrslutökum af ákærðu og upptökur úr Landsbanka.

Á sama tíma lagði verjandi ákærðu Jönu fram ljósrit af handskrifaðri yfirlýsingu á ensku undirritaðri af […] um lánveitingu til ákærðu Jönu að fjárhæð 7000 evrur dagsett 21. febrúar 2023. Verjandi var spurður af dómara hvernig yfirlýsingin hafi borist verjanda, sem svaraði því til að hann hafi fengið yfirlýsinguna senda sem mynd í gegnum WhatsApp frá óþekktum aðila í janúar 2023.

Einnig lagði verjandi fram ljósrit af brottfaraspjöldum vegna flugferða til og frá Íslandi á nafni […] og […] í september 2022 auk ljósmynda.

II. Framburðir ákærðu og vitna fyrir dómi

Ákærði Odisea kvaðst aðspurður hafa kynnst ákærðu Jönu fyrir nokkrum dögum í gegnum bróður sinn en hún væri vinkona hans. Ákærði kvaðst aðspurður ekki þekkja ákærðu Kristinu og Aurelu. Ákærði kvaðst aðspurður hafa búið einn á gistihúsi við Hlemm sem ríkið hafi útvegað eftir að hann losnaði úr gæsluvarðhaldi.

Aðspurður um framburð ákærðu Jönu hjá lögreglu um að kærasti hennar, […] hafi beðið ákærða að vera í sambandi við hana, kvað ákærði að […] hafi verið vísað úr landi og þá beðið ákærða og bróður hans um að vera í sambandi við Jönu. Aðspurður um að ákærði þekkti […] augljóslega miðað við þetta svar, kvaðst ákærði aðeins þekkja […] í Albaníu í gegnum bróður sinn. Beðinn um að útskýra hvers vegna ákærði hafi áður sagst ekkert þekkja […], svaraði ákærði því til að hann hafi sagt að hann hafi ekki haft nein samskipti við […]. Aðspurður um að gögn málsins sýni mikil símasamskipti ákærða við […], kvaðst ákærði aðeins hafa verið í samskiptum við […] í Albaníu. Ákærði kvaðst aðspurður um þau íslensku símanúmer í síma ákærða sem […] væri skráður fyrir í kerfum lögreglu, vera númer vinar síns, en ákærði vildi ekki greina frá nafni hans.

Ákærði kvað 9055 evrurnar, sem hann var með á sér þegar hann var stöðvaður á flugstöð Leifs Eiríkssonar, hafa verið afgang af þeim peningum sem hann kom með til landsins en einnig peningar sem fjölskylda hans hafi sent honum í nokkur skipti í gegnum Western Union, um 500 evrur í hvert sinn en þau hafi haft áhyggjur af því að ákærði væri ekki með pening. Ákærði kvaðst ekki vera með gögn frá Western Union.

Aðspurður kvaðst ákærði hafa skipt íslenskum krónum í evrur í Landsbanka og hafa eignast íslenskar krónur með því að hafa skipt 10.000 evrum sem hann hafi komið með til landsins í krónur hjá vini sínum. Ákærði neitaði að hafa fengið íslensku peningana hjá ákærðu Jönu. Ákærði kvaðst upphaflega hafa ætlað að vera á landinu í sex mánuði og því verið með 10.000 evrur. Hann hafi verið að skoða möguleika á því að fá starf sem hárgreiðslumaður sem hann hafi menntun til en síðan fengið upplýsingar um að hann gæti aðeins verið á landinu í þrjá mánuði.

Ákærði kvaðst hafa þurft að fara fyrr til baka til Albaníu vegna veikinda ömmu hans og af þeim sökum hafi hann verið með peningana á sér. Amma hans hafi látist meðan hann sat í gæsluvarðhaldi. Ákærði kvaðst aðspurður hafa komið með evrurnar í reiðufé í stað greiðslukorts því þau séu ekki notuð í Albaníu heldur eingöngu reiðufé. Ákærði kvaðst hafa haldið að svo væri einnig á Íslandi. Ákærði kvaðst aðspurður hafa fengið að geyma peningana hjá vini. Ákærði kvaðst aðspurður ekki skilja ensku en það hafi valdið vandræðum þegar hann kom til landsins. Þess vegna hafi hann fengið að vera samferða ákærðu Jönu á leið til Albaníu en bróðir hans hafi beðið hana um það. Ákærði kvaðst ekki hafa haft greiðslukort og því ekki getað keypt sér flugmiða. Aðspurður um ástæðu þess að hafa skipt íslenskum krónum í 1.000 evrur 16. janúar 2023 kvað ákærði hana hafa verið af því að hann þurfti ekki lengur á íslenskum krónum að halda.

Aðspurður um framburð í lögregluskýrslu 21. janúar 2023 þar sem ákærði kvað fjölskyldu hafa millifært peninga til sín inn á greiðslukort, kvaðst ákærði aðeins hafa fengið senda peninga í gegnum Western Union en framburður í lögregluskýrslu hlyti að vera misskilningur.

Ákærða Jana kvaðst aðspurð vera systir ákærðu Kristinu og frænka ákærðu […]. Aðspurð um tengsl við ákærða Odisea kvaðst ákærða hafa kynnst honum í janúar en þá hafi kærasti hennar, […], verið í gæsluvarðhaldi og ákærða því verið ein. Bróðir ákærða Odisea sé vinur ákærðu og Odisea hafi spurt hvort ákærðu vantaði mat og þess háttar því hún hafi verið ein. Aðspurð hvort ákærða hafi rætt við önnur ákærðu um málið kvaðst hún hafa talað við Kristinu og Aurelu en ekki oft.

Ákærða kvaðst hafa fengið evrurnar sem hún var með á sér þegar hún var stöðvuð í flugstöðinni að láni hjá mágkonu sinni en dollarana og pundin fyrir vinnu við ræstingar á heimilum. Ákærða kvaðst aðspurð hafa fengið slíka vinnu í gegnum auglýsingar á Facebook en kvaðst ekki muna heimilisföng. Ákærða kvað mágkonu sína, […], hafa lánað sér 7.000 evrur en ákærða kvaðst hafa notað 300 evrur og því hafi hún verið með 6.700 evrur á sér. Lánið hafi aðeins verið til öryggis ef hana vantaði pening en hún hafi geymt evrurnar í tösku heima hjá sér.

Ákærða kvaðst hafa skipt íslenskum krónum í evrur. Það reiðufé hafi hún fengið hjá kærastanum vegna byggingarvinnu sem hann hafi fengið greitt fyrir í reiðufé en hún kvaðst ekki vita hjá hverjum hann hafi unnið. Ástæðuna kvað ákærða hafa verið að fjölskylda kærastans hafi verið illa stödd vegna veikinda móður hans. Hann hafi sent fjölskyldunni í Albaníu það sem þau voru aflögufær um. Ákærða kvað aðspurð þau aðeins hafa millifært einu sinni í gegnum vin kærastans því hann hafi ekki verið með bankareikning eða kennitölu. Aðspurð kvaðst ákærða hafa vitað að […] hafi notað fíkniefni hérlendis en hann hafi ekki selt fíkniefni.

Aðspurð hvort ákærði Odisea hafi verið með pening á sér við brottför frá landinu kvaðst ákærða ekki hafa vitað af því fyrr en að loknu gæsluvarðhaldi og þegar hún hafi lesið málsskjöl. Ákærða kvaðst ekki hafa viljað vera með meira á sér en leyfilega hámarksfjárhæð en hún hafi verið með 7.000 evurnar á sér sem hún skuldaði. Ákærða kvaðst hafa beðið Aurelu um að taka 5.000 evrur með sér við brottför frá landinu en ákærða kvaðst hafa látið Aurelu fá hluta af peningum vegna vinnu […] og beðið Aurelu um að skipta þeim í evrur í banka. Ákærða kvaðst aðspurð sjálf hafa skipt peningum í nokkur skipti í banka en hafi verið komin yfir leyfilega hámarksfjárhæð. Ákærða kvað Kristinu hafa beðið um 6.000 evra lán til að fjármagna mastersnám í Albaníu. Aðspurð hvaðan þeir peningar hafi komið kvað ákærða hluta þeirra hafa verið vegna vinnu […] og vegna vinnu ákærðu. Ákærða var spurð hvernig hún útskýrði að hafa látið ákærðu Kristinu og Aurelu fá rúmlega 11.000 evrur en á rannsóknartímabili hafi ákærða skipt í samtals 10905 evrur, þannig að fjárhæðin stemmi ekki. Ákærða kvaðst þá einnig hafa átt evrur því að hún hafi komið með um 8000 evrur frá Albaníu til Íslands. Ákærða kvaðst ekki muna hversu mikið hafi staðið eftir af þeirri fjárhæð. Aðspurð um að gögn málsins bæru ekki með sér upplýsingar um að ákærða hafi skipt evrum í íslenskar krónur kvað ákærða […] hafa skipt evrunum í íslenskar krónur hjá einhverjum aðila. Ákærða kvaðst hafa eytt miklum peningum vegna mikilla ferðalaga um Ísland án þess að vita hve miklu.

Ákærða kvaðst aðspurð hafa skipt íslenskum krónum í evrur samtals í 11 skipti tímabilið 7. febrúar 2022 til 12. janúar 2023, samtals 10.905 evrur. Hún hafi keypt fyrir þá hámarksfjárhæð sem væri mögulegt að kaupa án kennitölu. Ákærða kvað aðspurð […] hafa unnið svo mikið að hann hafi ekki komist til að skipta sjálfur. Ákærða kvað ástæðu þess að hún var á leið frá landinu 21. janúar sl. að hún hafi verið búin að missa von um að fá íslenska kennitölu og kærastanum verið brottvísað frá landinu 6. janúar sl. Ákærða kvað ákærðu Kristinu og Aurelu ekki hafa vitað þegar þær komu til landsins að ákærða hefði ákveðið að fara aftur til Albaníu en neitaði því að tilgangur ferðar þeirra hafi verið að ferja peninga fyrir ákærðu.

Ákærða kvaðst hafa bókað flugmiða fyrir ákærða Odisea því bróðir hans hafi beðið hana um ferðast með ákærða Odisea því hann talaði ekki ensku. Hún hafi einnig keypt flugmiða fyrir hann því hann hafi ekki verið með kort.

Ákærða kvaðst aðspurð vera með masterspróf í fjármálum og bókhaldi og tala þrjú erlend tungumál þ. á m. ensku. Hún hafi heyrt að Ísland væri öruggt land með góðu fólki og háum launum og kvaðst hafa safnað í fimm ár til að komast til landsins til að vinna í fjármálum. Hún hafi uppgötvað þegar hún kom til landsins í desember 2021 að erfitt væri að fá kennitölu, dvalar- og atvinnuleyfi en kærastinn […] hafi komið til Íslands í september 2021. Ákærða kvaðst aðspurð hafa fengið þær upplýsingar hjá unnusta sínum þegar hann kom til landsins í september að þó hann hafi ekki uppfyllt skilyrði fyrir atvinnu- og dvalarleyfi að ákærða væri kannski í forgangi vegna háskólamenntunar og tungumálakunnáttu. Ákærða kvaðst nánar aðspurð hafa séð á opinberum upplýsingum að auðvelt væri fyrir ríkisborgara innan Evrópusambandsins að fá kennitölu en það væri vandamál fyrir einstaklinga frá löndum sem stæðu utan þess.

Ákærða Kristina kvaðst aðspurð um tengsl við ákærða Odisea hafa kynnst honum daginn sem þau losnuðu úr gæsluvarðhaldi en þau dvelji á gistihúsi sem ríkið hafi útvegað. Aðspurð kvaðst ákærða ekki hafa rætt málið við önnur ákærðu en þau tali bara saman þegar þau borði. Ákærða kvaðst aðspurð vera systir ákærðu Jönu og frænka ákærðu en kærasti Jönu heiti […].

Ákærða kvaðst hafa verið með á sér um tvö hundruð evrur og albanskt bankakort við komuna við landsins og hafa þá verið með ákærðu Aurelu og […]. Ákærða kvaðst hafa fengið 6.000 af 6.245 evrum, sem hún var með á sér við brottför, að láni hjá systur sinni Jönu vegna mastersnáms sem ákærða hygðist hefja í október nk. Ákærða kvað hluta hafa verið í evrum en hluta í íslenskum krónum sem hún hafi skipt í evrur í banka. Ákærða kvaðst ekki vita hvar […] hafi unnið eða hvar ákærða Jana hafi fengið peningana en hún hafi verið að vinna við ræstingar hjá ýmsum fyrirtækjum. Ákærða kvað aðspurð ómögulegt að […] hafi selt fíkniefni. Ákærða kvað aðspurð bankakort ekki vera notuð í Albaníu, laun séu greidd þar inn en tekin út í reiðufé. Spurð hvers vegna ákærða hafi þá verið með bankakort, kvaðst ákærða hafa tekið það með ef hún þyrfti að nota það á Íslandi. Ákærða kvaðst hafa komið til landsins í trúlofunarveislu og til að heimsækja systur sína. Ákærða kvaðst aðspurð vera viss um að peningarnir væru löglega fengnir og að systir sín myndi ekki vilja koma sér í erfiða stöðu. Ákærða kvað aðspurð lögreglu í Albaníu misbeita valdi og beita ofbeldi og því sé lögreglan þar álitin vera óvinur.

Ákærða kvaðst hafa vitað að Aurela væri með pening á sér við brottför og hversu mikið því þær hafi verið saman þegar þær voru að undirbúa förina til Albaníu. Aðspurð hvar Aurela hafi fengið evrurnar kvað ákærða Aurelu hafa verið að hjálpa ákærðu Jönu við að koma peningunum úr landi. Aðspurð hvers vegna Jana hafi ekki farið sjálf með peningana kvað ákærða að þá hafi Jana e.t.v. verið komin yfir leyfilega fjárhæð og þá hafi getað skapast vandamál. Aðspurð hver hafi sagt þeim hvað mætti fara með háa fjárhæð úr landi, kvaðst ákærða hafa upplýsingar um að hámarkið væri níu þúsund evrur. Ákærða kvaðst hafa vitað þetta því sama gildi fyrir allar flugstöðvar og lönd. Ákærða kvaðst aðspurð ekki hafa viljað tjá sig við lögreglu því hún treysti henni ekki en það væri menningarlegt í Albaníu. Ákærða kvaðst ekki hafa vitað hvort hún þyrfti að upplýsa nafn systur sinnar sem hafi verið án dvalarleyfis á landinu í eitt ár. Því hafi ákærða ekki viljað greina frá henni og sagt í lögregluskýrslu að hún hafi fengið peninginn frá aðila sem hún vildi ekki greina frá, til að eyðileggja ekki fyrir ákærðu Jönu.

Ákærða Aurela kvaðst aðspurð fyrst hafa kynnst ákærða Odisea eftir að þau losnuðu úr gæsluvarðhaldi en þau búi nú á sama hóteli og borði saman. Ákærða kvað ákærðu Kristinu og Jönu vera frænkur sínar. Ákærða kvaðst aðspurð ekki hafa rætt málið við þær en kvaðst hafa komið til landsins í trúlofunarveislu. Ákærða kvaðst aðspurð hafa verið með albanskt reiðufé og fimm evrur á sér við komuna til landsins þann18. janúar 2022. Hún kvaðst einnig hafa verið með smá pening á greiðslukorti. Ákærða kvaðst aðspurð hafa fengið evrurnar sem hún var með á sér við brottför hjá ákærðu Jönu sem hafi beðið ákærðu um að taka fyrir sig fimm þúsund evrur en það væri í lagi því fjárhæðin væri innan leyfilegra marka. Nánar aðspurð hvernig ákærða hafi vitað að þetta væri lögleg fjárhæð til að fara með úr landi og hvers vegna það hafi borist sérstaklega í tal, svaraði ákærða því til að hún hafi treyst Jönu. Ákærða svaraði spurningu um hvort hún hafi spurt Jönu hvaðan Jana hafi fengið peningana, að það eina sem hún hafi vitað væri að peninganna hafi verið aflað með lögmætum hætti. Ákærða kvaðst aðspurð hafa farið í þrisvar í banka til að skipta hluta peninganna sem Jana hafi verið með, í evrur, því hún hafi ekki vitað hver væri leyfileg fjárhæð til að skipta. Ákærða kvað Jönu hafa látið sig fá alla íslensku peningana. Ákærða kvaðst aðspurð vita að Jana hafi verið að vinna við ræstingar á heimilum en spyrja þyrfti Jönu hvað hún hafi haft í tekjur. Aðspurð hvers vegna Jana hafi ekki farið sjálf með evrurnar úr landi kvaðst ákærða ekki vita það og heldur ekki vita hvers vegna Jana hafi ekki lagt evrurnar inn á bankareikning ákærðu fyrst hún var með bankakort í stað þess að flytja reiðufé á milli. Það eina sem hún hafi vitað væri að hærri fjárhæð en 5.000 evrur gæti verið vandamál. Aðspurð hvernig ákærða hafi vitað það kvaðst ákærða hafa heyrt í fréttum í Albaníu að upphæðin væri átta eða níu þúsund evrur. Ákærða kvað Jönu hafa sagt við sig í trúlofunarveislunni að fimm þúsund evrur væru innan leyfilegra marka til flytja úr landi. Aðspurð hvers vegna Jana hafi ekki farið sjálf með peninginn kvað ákærða Jönu hafa verið með peninga á sér en ákærða kvaðst ekki vita hversu mikið. Aðspurð hvort ákærða Kristina hafi verið með peninga á sér játaði ákærða því og kvað Jönu hafa látið Kristinu fá um 6.000 evrur en hana hafi vantað pening fyrir mastersnámi. Aðspurð hvers vegna ákærða hafi ekki viljað tjá sig um uppruna peninganna hjá lögreglu, kvað ákærða stafa af vantrausti og hræðslu gagnvart lögreglu í fyrstu skýrslutöku því að lögregla í Albaníu sé spillt og beiti ofbeldi.

Lögreglumaður nr. […], sem staðfesti skýrslur sínar í málinu, kvaðst hafa verið í tollsal 18. janúar 2023, sem hafi verið virkur dagur, en þá hafi þrjár stúlkur verið teknar til nánari skoðunar. Ein þeirra hafi sagt vera með tvö hundruð evrur og kort en að því er vitnið minnti hafi ákærða Aurela verið með mjög litla fjármuni og vinkona hennar sagst myndu framfleyta henni. Þær hafi sagst vera að koma í veislu hjá frænku sem hafi þótt undarlegt en ekkert hafi fundist við tollskoðun og þær uppfyllt skilyrði til að koma til landsins. Tveimur dögum síðar kvaðst vitnið hafa verið við störf, hafa séð tvær af þessum þremur stúlkum og farið að ræða við þær. Þá hafi vitnið tekið eftir öðrum aðila og stöðvað hann líka. Hann hafi framvísað albönsku vegabréfi og vitnið ákveðið í samráði við aðra að taka þau öll til nánari skoðunar. Þá hafi fundist á þeim fjármunir sem stúlkurnar hafi ekki verið með á sér við komu til landsins.

Lögreglumaður nr. […], staðfesti upplýsingaskýrslu sína í málinu með greiningu á fjárhagsgögnum. Vitnið kvaðst aðspurt hafa kannað peningasendingar í gegnum Western Union og Moneygram en það væri alltaf gert. Vitnið kvað svör þaðan hafa borist mjög seint og skýrslan hafi þá verið farin til ákærusviðs. Vitnið kvað svörin hafa borið með sér að engar millifærslu hafi farið gegnum Moneygram eða Western Union. Vitnið kvað aðspurt að bæði sendingar og móttökur peninga af hálfu ákærða Odisea hafa verið kannaðar.

Rannsóknarlögreglumaður nr. […], sem staðfesti upplýsingaskýrslu sína í málinu, kvaðst hafa tekið fyrstu skýrslur af ákærðu. Samkvæmt upplýsingaskýrslu hafi sími ákærða Odisea verið rannsakaður af vitninu. Vitnið kvaðst aðspurt hafa flett upp símanúmeri á bak við tvö lyndistákn í síma ákærða og samkvæmt kerfum lögreglu hafi það símanúmer verið skráð á […]. Vitnið staðfesti að þar komi fram að ferðaupplýsingar hafi verið sendar frá þessu sama númeri. Í málinu liggja fyrir upptökur af skýrslutökum.

Lögreglumaður nr. […] kvaðst hafa afritað síma ákærðu en ekki hafa farið yfir gögnin. Síma sé stungið í samband sérstakar afritunartölvur og kerfið greini hvernig sími þetta er og hvers konar stýrikerfi og afriti gögnin í heild sinni af viðkomandi tæki.

Rannsóknarlögreglumaður nr. […], sem staðfesti skýrslur sínar í málinu, kvaðst hafa tekið við rannsókn málsins þegar búið hafi verið að taka eina skýrslu af öllum málsaðilum og lokið við rannsókn þess. Vitnið kvaðst hafa gert upplýsingaskýrslu vegna símanúmers ákærðu Jönu, þar sem fjallað er um samskipti ákærðu og […]. Vitnið kvað aðspurt númerin skráð í kerfum lögreglu sem símanúmer hans. Vitnið kvaðst aðspurt hafa kallað eftir gögnum frá bönkum um gjaldeyrisviðskipti ákærðu. Vitnið kvað aðspurt ekki hafa komið fram við rannsókn málsins að ákærðu tengdust beint fíkniefnasölu en ákærða Jana hafi greint frá því að kærasti hennar væri […] sem samskiptin voru við. Samkvæmt kerfum lögreglu hafi hann oft komið við sögu lögreglu vegna fíkniefnamála og fíkniefnasölu en vitnið kvaðst ekki þekkja hvort hann hafi verið sakfelldur í slíku máli. Vitnið kvaðst aðspurt um þá fjármuni sem fundust á ákærðu við handtöku í Leifsstöð og voru haldlagðir, ekki hafa náð að tengja fjármunina við brotastarfsemi.

Vitnið […], sem gaf skýrslu í gegnum fjarskiptaforritið Teams, kvaðst vera með albanskan ríkisborgararétt og vera búsett á Ítalíu. Vitnið kvaðst vera mágkonu ákærðu Jönu og hafa verið á Íslandi í september 2022 í fríi. Vitnið kvað aðspurð vera rétt að samkvæmt yfirlýsingu hafi hún gefið ákærðu Jönu 7000 evrur í reiðufé að láni því Jana hafi óskað eftir láni en vitnið kvaðst ekki vita til hvers. Vitnið kvaðst aðspurt um á hvaða tungumáli yfirlýsing um lánveitinguna hafi verið skrifuð að hún hafi ekki gert neitt skriflegt því hún þekki ákærðu og treysti henni. Aðspurt hvers vegna yfirlýsingin hafi verið skrifuð á ensku kvaðst vitnið hafa gefið þessa yfirlýsingu þegar ákærða hafi verið stöðvuð því þetta hafi verið peningarnir sem vitnið hafi lánað ákærðu. Aðspurt um hvenær og hverjum vitnið hafi sent umrædda yfirlýsingu kvaðst vitnið hafa sent ákærðu Jönu yfirlýsinguna á WhatsApp. Vitnið staðfesti ítrekað að hafa skrifað og sent yfirlýsinguna sama dag en það hafi verið 21. febrúar 2023.

Niðurstöður

Niðurstaða um frávísunarkröfur málsins

Ákærðu krefjast öll frávísunar á þeim grundvelli að í ákæru komi hvorki fram lýsing á frumbroti né hafi brot ákærðu hafi verið tengd neinu frumbroti og því séu kröfur c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála ekki uppfylltar. Aðeins verði dæmt fyrir peningaþvætti þó frumbrot sé ekki nákvæmlega tilgreint í undantekningartilvikum svo sem til dæmis þegar viðtakandi fjár viti eða megi vita að það fé er hann tekur við hafi verið afrakstur refsiverðrar háttsemi.

Í c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 er mælt fyrir um að í ákæru skuli greina svo glöggt sem verða má hver sú háttsemi er sem ákært er út af, hvar og hvenær brotið er talið framið, heiti þess að lögum og aðra skilgreiningu og loks heimfærslu þess til laga og stjórnvaldsfyrirmæla, ef því er að skipta.

Í dómi Hæstaréttar 25. nóvember 2021 í máli nr. 28/2021 var því meðal annars haldið fram af ákærða að túlkun hins áfrýjaða dóms á dómi Hæstaréttar í máli nr. 200/2001 væri röng og að dómafordæmi Hæstaréttar feli ekki í sér að ekkert þurfi að liggja fyrir um hver frumbrot er. Þar er rakið að kröfu um skýrleika ákæru hafi verið beitt svo af Hæstarétti að lýsing á háttsemi í ákæru verði að vera svo greinargóð og skýr að ákærði geti ráðið af henni og röksemdum sem færðar eru fyrir sakagiftum, hvaða refsiverðu háttsemi hann er sakaður um og að honum verði talið fært að taka afstöðu til hennar og halda uppi vörnum gegn þeim, enda verður ákærði ekki dæmdur fyrir aðra hegðun en í ákæru greinir, sbr. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008. Síðan segir í dóminum: „Háttsemi sú sem ákærða er gefin að sök er heimfærð undir 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga. Þar er tilgreint að refsivert sé að nýta eða afla sér eða öðrum ávinnings af broti á lögunum eða af refsiverðu broti á öðrum lögum. Um skýrleika ákæru sem lýtur að peningaþvætti verði að líta til eðlis slíkra brota og framangreindar verknaðarlýsingar. Þá er tekið fram að í athugasemdum með frumvarpi sem varð að lögum nr. 10/1997 og bættu ákvæði um peningaþvætti í almenn hegningarlög að líta beri á peningaþvætti sem sjálfstætt brot sem refsað verði fyrir þótt ekki sé samhliða ákært fyrir tiltekið frumbrot. Gildissvið 264. gr. almennra hegningarlaga var fært til núverandi horfs með lögum nr. 149/2009 og tekur það nú til ávinnings af öllum refsiverðum brotum.

Við mat á því hvort ákæra í máli þessu telst nægilega skýr ber einnig að líta til athugasemda við peningaþvættisákvæðið í frumvarpi því sem varð að fyrrnefndum lögum nr. 149/2009. Þar er tekið fram að meginmarkmiðið með því að gera háttsemina refsiverða sé að höggva að rótum afbrota með því að uppræta aðalhvata þeirra, þann ávinning sem af þeim kann að leiða og um það vísað til fyrrnefnds dóms Hæstaréttar í máli nr. 200/2001. Samkvæmt því er rétt að líta svo á að það markmið að sporna við viðtöku, nýtingu og öflun ávinnings af refsiverðum brotum sé þungamiðja ákvæðisins. Lýsing peningaþvættisbrots í ákæru hlýtur að taka mið af því.

Í fyrrnefndum athugasemdum er jafnframt vísað til eftirfarandi forsendna fyrrgreinds dóms Hæstaréttar:

Í 1. mgr. 264. gr. hegningarlaganna er áskilið að um ávinning sé að ræða af broti samkvæmt þeim lögum. Þegar litið er til eðlis og tilgangs ákvæðisins þykir hins vegar ekki verða gerð sú krafa, að fyrir liggi, hvaða brot sé nákvæmlega um að ræða. Verður að meta í ljósi atvika hverju sinni, hvort sýnt sé nægilega fram á að ávinningur sé ekki af lögmætum toga, heldur stafi hann frá broti á lögunum.

Samkvæmt framansögðu þarf að koma fram í ákæru vegna peningaþvættis að ávinningur sem ákært er vegna stafi af refsiverðu broti en ekki nákvæmt tilgreining á því hvert frumbrotið var og heldur ekki hvaða tegund brots eða brota var um að ræða. Hins vegar þarf í ákæru að greina frá og afmarka að hvaða verðmætum ávinningurinn lýtur. Undir rekstri málsins þarf ákæruvaldið að sanna að ávinningurinn starfi af refsiverðu broti og nægir þar að sýna fram á með óyggjandi hætti að útilokað sé að ávinningurinn sé kominn til með lögmætum hætti.“

Í ákærulið B.I. í máli þessu er ákærða Odisea gefið að sök peningaþvætti með því að hafa um nokkurt skeið allt til 20. janúar 2023 tekið við samtals 9055 evrum frá óþekktum aðila eða aðilum en ákærða hafi ekki getað dulist að um væri að ræða ávinning af refsiverðum brotum. Því er síðan lýst í ákæru að ákærði hafi tekið við hluta fjármunanna í íslenskum krónum og er sú fjárhæð tilgreind, skipt í evrur og er fjárhæðin tilgreind auk þess sem tilgreint er hvaða dag og í hvaða útibúi Landsbanka gjaldeyriskaupin fóru fram. Þá er því lýst hvernig reiðufé fannst á ákærða á leið úr landi. Er tilgreint í ákæru að með háttsemi sinni hafi ákærði móttekið ávinning af refsiverðum brotum, umbreytt og geymt ávinninginn, flutt og leynt ávinningi og upplýsingum um uppruna, eðli, staðsetningu og ráðstöfun hans. Ákæruliðir B.II.-B.IV. eru eins nema hvað varðar einstakar fjárhæðir sem eru sérstaklega tilgreindar í hverjum ákærulið. Með þessari háttsemi er ákærðu gefið að sök að hafa móttekið ávinning af refsiverðum brotum, umbreytt og geymt ávinninginn, flutt og leynt ávinningi og upplýsingum um uppruna, eðli, staðsetningu og ráðstöfun hans.

Samkvæmt framangreindu kemur fram í ákæruliðum I.-IV. í B kafla ákæru í máli þessu að ávinningur sem ákært er vegna stafi af refsiverðu broti en ekki þarf nákvæma tilgreiningu á því hvert frumbrotið var og heldur ekki hvaða tegund brots eða brota var um að ræða, sbr. fyrrgreindur dómur Hæstaréttar í máli nr. 20/2021. Verðmæti þess ávinnings sem ákært er út af er afmarkað. Tilgreining brotatímabils er ekki nákvæm heldur það sagt vera um allnokkurt skeið allt til 20. janúar 2023. Hefur í dómum Hæstaréttar þar sem reynt hefur á sambærilega afmörkun verknaðartíma ekki verið talið að skýrleika ákæru væri ábótavant, sbr. fyrrgreindan dóm í máli nr. 20/2021 en þar er vísað til fleiri dóma.

Í ljósi þess sem að framan er rakið er því hafnað að slíkir ágallar hafi verið á ákæruliðum I.-IV. í B kafla ákæru að ákærðu hafi ekki getað ráðið af henni hvaða refsiverðu háttsemi þau eru sökuð um. Ákærðu hefur þannig verið fært að taka afstöðu til sakargifta og halda uppi vörnum gegn þeim. Að mati dómsins er fært af ákæru einni að gera sér grein fyrir því um hvað ákærðu eru sökuð og hvernig telja megi þá háttsemi refsiverða. Með ákærunn hefur þannig verið lagður fullnægjandi grundvöllur að málinu þannig að fella megi dóm á það. Ekki er því tilefni til að vísa málinu frá dómi á þeim grunni að ákæra hafi ekki uppfyllt kröfur c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Þá er því einnig hafnað að kröfu um sakarkostnað verði vísað frá dómi enda ekkert komið fram í málinu sem bendir til þess að hann hafi fallið til að óþörfu.

Niðurstaða um efnishlið málsins

Samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður ákærði því aðeins sakfelldur fyrir peningaþvætti að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. Metur dómari enn fremur, eftir því sem þörf krefur, hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. 109. gr. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laganna gildir og sú grundvallarregla að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi.

Af orðalagi 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga er ljóst að peningaþvætti getur tekið á sig ýmsar myndir. Grunnþáttur þess er hver sú starfsemi sem lýtur að því að fela uppruna og eiganda fjár sem er ávinningur af brotastarfsemi og tekur til þess þegar illa fengnu fé er blandað saman við lögmætt fé í þeim tilgangi að fela hið fyrrnefnda. Samkvæmt dómaframkvæmd síðustu 20 ára verður ekki gerð sú krafa að fyrir liggi nákvæmlega hvaða brot hvíli að baki slíkum ávinningi og ber að meta hverju sinni hvort ákæruvaldið hafi sýnt nægilega fram á að ávinningur sé ekki af lögmætum toga, heldur stafi hann frá broti á lögum. Hefur í þessu sambandi verið lagt til grundvallar að þar nægi að sýna fram á, með óyggjandi hætti, að útilokað sé að ávinningurinn sé kominn til með lögmætum hætti. Af þessu leiðir að brotamaður kann að bera halla af því ef lögmætur hluti fjár verður ekki skýrt aðgreindur frá ólögmætu fé þegar svo stendur á, sbr. hæstaréttardómur nr. 200/2001 sem lagði grunnstefið að þessari lagaskýringu. Það felur þó ekki í sér að sönnunarbyrði sé lögð á ákærða, sbr. til hliðsjónar landsréttardómur nr. 19/2019.

Ákæruliður B.I.

Ákærði hefur gefið þær skýringar fyrir dómi að 9.055 evrur sem hann var með á sér í reiðufé er hann var handtekinn á leið úr landi, hafi verið afgangur af 10.000 evrum sem hann hafi komið með sér til landsins. Fjölskylda hans hafi einnig sent honum 500 evrur í nokkur skipti í gegnum Western Union. Ákærði greindi frá því fyrir dómi að bankakort væru ekki notuð í Albaníu og því hafi hann haldið að svo væri einnig á Íslandi. Ákærði kvaðst hafa skipt 10.000 evrunum sem hann kom með í íslenskar krónur hjá vini sínum og verið að skipta hluta þeirra til baka í evrur í Landsbankanum 16. janúar 2023. Ákærði kvað vin sinn hafa geymt peningana fyrir sig. Ákærði vildi ekki greina frá því um hvaða vin eða vini hafi verið að ræða.

Í fyrri skýrslu hjá lögreglu 21. janúar 2023 kvaðst ákærði hafa verið með albanskt bankakort sem fjölskylda hans í Albaníu hafi lagt inn á og hann hafi tekið einu sinni út af kortinu í banka. Ákærði kvaðst engan þekkja á Íslandi og hafa komið til að ferðast um landið í 3 mánuði. Ákærði kvað fjölskyldu sína í Albaníu hafa bókað flug til og frá landinu og hafa sent sér 500 evrur í nokkur skipti gegnum Western Union. Ákærði kvað dvölina í tvo mánuði hafa kostað um 11-12.000 evrur. Ákærði neitaði ítrekað að þekkja ákærðu Jönu. Í síðari lögregluskýrslu 1. febrúar 2023 kvaðst ákærði hafa keypt 1.000 evrur stuttu fyrir brottför til Albaníu því hann hafi verið búinn að skipta evrum í íslenskar krónur og þurft að skipta aftur yfir í evrur. Síðar í sömu skýrslu kvaðst ákærði hafa átt íslenskar krónur þegar hann kom til Íslands þegar gjaldeyriskaup 22. desember 2022 voru borin undir hann. Ákærði kvaðst í þeirri skýrslu hafa uppgötvað að ákærða Jana væri kunningi bróður hans eftir að lögregla hafi útskýrt hver hún væri en ákærði kvaðst ekki hafa þekkt nafn hennar þrátt fyrir mikil símasamskipti þeirra á milli. Ákærði kvaðst hafa sent bróður sínum pening í jólagjöf 27. desember 2022 eftir að slík kvittun fannst í síma ákærða. Ákærði kvaðst hafa farið fyrr en áætlað var því afi hans hafi dáið.

Þykir ofangreindur framburður ákærða í meira lagi ótrúverðugur en framburður ákærða hefur auk þess tekið sífelldum breytingum eftir því sem gögn málsins hafa verið borin undir hann. Er bæði innbyrðis ósamræmi í framburði ákærða auk þess sem ósamræmi er milli framburðar ákærða fyrir dómi og í lögregluskýrslum eins og rakið er hér að framan. Af gögnum málsins, svo sem myndaskýrslu lögreglu af öllum ákærðu í flugstöð Leifs Eiríkssonar, er ljóst að ákærði gerði sér far um að þykjast ekki þekkja ákærðu Jönu í flugstöðinni og var ekki samferða henni á neinum tímapunkti. Ákærði greindi hins vegar frá því fyrir dómi að hann hafi fengið að vera samferða meðákærðu Jönu til Albaníu vegna lélegrar enskukunnáttu. Þá sýna gögn málsins einnig að ákærði var í miklum símasamskiptum við ákærðu Jönu frá ársbyrjun 2023 en hann kvaðst fyrir dómi hafa kynnst henni nokkrum dögum fyrr. Samkvæmt gögnum málsins er í ljós leitt að símanúmer meðákærðu Jönu var á bak við flugbókun ákærða frá landinu auk þess sem hún greindi frá því að hafa séð um flugbókunina fyrir ákærða sem ítrekað neitaði því. Á bak við flugbókun ákærða til landsins var ekki fjölskylda ákærða heldur aðili með belgískt símanúmer auk þess sem unnusti ákærðu Jönu áframsendi upplýsingar um flugið til ákærða samkvæmt gögnum málsins. Ákærði margítrekaði að þekkja ekki […], bæði í lögregluskýrslu og fyrir dómi, en kvaðst svo fyrir dómi hafa sagt að hann hafi ekki verið í samskiptum við þann mann. Þá bar ákærði fyrir dómi að amma hans hafi orðið veik og því hafi hann þurft að fara fyrr af landinu en hún hafi látist meðan hann sat í gæsluvarðhaldi. Ákærði greindi frá því í lögregluskýrslu að afi hans hefði látist og því hafi hann þurft að fara fyrr en til stóð. Dregur allt framangreint úr trúverðugleika framburðar ákærða fyrir dómi.

Lögreglumaður nr. […] bar fyrir dómi að engar peningasendingar í gegnum Western Union og Moneygram hefðu átt sér stað, hvorki til eða frá ákærða, á þeim tíma sem hann dvaldist á landinu og rannsókn málsins nær til. Miðað við framburð ákærða hjá lögreglu var ákærði búinn að eyða þeirri fjárhæð sem hann kvaðst hafa komið með til landsins og meira til er hann var handtekinn. Þá var ákærði tvívegis handtekinn af lögreglu í desember 2022 og reiðufé sem hann var með á sér haldlagt og hefur hann verður sakfelldur fyrir sölu fíkniefna sem hann var með á sér í bæði skiptin samkvæmt A kafla ákæru. Því verður að leggja til grundvallar að sýnt hafi verið fram á að ákærði hafi á umræddum tíma haft tekjur af sölu og dreifingu fíkniefna en slík starfsemi er til þess fallin að hafa í för með sér ólögmæta auðgun. Þá hefur ákærði ekki viljað upplýsa hvaða vinur hafi geymt fyrir hann það fé sem ákærði kveðst hafa komið með til landsins en í því felst ekki ólögmætt athæfi. Í ljósi alls framangreinds hafa engar trúverðugar skýringar komið fram af hálfu ákærða né hefur hann lagt fram gögn til að skýra uppruna 9.055 evra sem hann var með á leið úr landi. Skiptir engu í því sambandi að lögreglumaður sá sem lauk rannsókn málsins hafi fyrir dómi greint frá því að haldlagðir fjármunir hafi ekki verið tengdir við brotastarfsemi.

Að þessu gættu þykir ákæruvaldinu hafa tekist að sýna fram á með óyggjandi hætti, að útilokað sé að það reiðufé sem ákærði var með á leið út landi sé komið til með lögmætum hætti. Samkvæmt því þykir sönnuð sú háttsemi sem ákærða er gefin að sök í ákæru og er hún réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákæruliður B.II.

Ákærða hefur gefið þær skýringar fyrir dómi á 10.905 evrum sem hún keypti fyrir íslenskar krónur í reiðufé í 11 skipti í Landsbankanum, eins og nánar greinir í ákæru, að hún hafi verið að skipta launum unnusta hennar, […], sem þau hafi safnað meðan þau dvöldu án dvalarleyfis á Íslandi. Ákærða kvaðst hafa keypt rétt tæplega 1.000 evrur í hvert skipti því það hafi verið hámarksfjárhæð sem hún gat keypt án kennitölu. Ákærða kvaðst hafa fengið dollarana og pundin sem á henni fundust við brottför frá landinu fyrir vinnu við ræstingar á heimilum sem hún hafi fengið í gegnum auglýsingar á Facebook en kvaðst ekki muna hvar. Evrurnar hafi verið vegna láns á 7.000 evrum frá mágkonu, […] að nafni. Lánið kvaðst ákærða hafa fengið í september 2022 til öryggis ef hana vantaði pening og kvaðst hún aðeins hafa eytt 300 evrum af þeirri fjárhæð en af þeim sökum hafi hún verið með 6.700 evrur á sér er hún var handtekin. Ákærða kvaðst ekki hafa viljað vera með meira á sér en leyfilega hámarksfjárhæð. Samkvæmt framburði […] fyrir dómi í gegnum Teams, kvaðst vitnið hafa lánað ákærðu 7.000 evrur í september og hafa sent ákærðu yfirlýsingu þar að lútandi í gegnum WhatsApp þegar ákærða var handtekin. Vitnið ítrekaði margoft að hafa sent yfirlýsinguna sama dag og hún var undirrituð eða þann 21. febrúar 2023. Vitnið svaraði ekki spurningu um það hvers vegna yfirlýsingin hafi verið rituð á ensku. Lögmaður ákærðu hafði upplýst í byrjun aðalmeðferðar að hann hafi fengið yfirlýsinguna senda frá óþekktum aðila í janúar 2023 sem miðað við framburð vitnisins er ekki rétt. Því verður tilgreind yfirlýsing ekki lögð til grundvallar í málinu enda ljóst að mati dómsins að yfirlýsingin á ekki við rök að styðjast. Þar til viðbótar kvaðst ákærða í lögregluskýrslu hafa fengið lánið því hún hafi verið í fjárhagsvandræðum og þurft pening til að lifa. Fyrir dómi kvaðst ákærða aðeins hafa fengið lánið til öryggis og hafa einungis eytt 300 evrum af 7.000. Í ljósi framangreinds hafa engar trúverðugar skýringar komið fram af hálfu ákærðu til að skýra uppruna 6.700 evra sem hún var með á leið úr landi.

Annar framburður ákærðu fyrir dómi stenst ekki svo sem það að ákærða hafi tekið að sér að vera samferða ákærða Odisea úr landi en af gögnum málsins er ljóst að ákærða var ein á ferð í flugstöðinni og þrætti fyrir í upphafi að þekkja ákærða Odisea. Misvísandi framburður ákærðu um skiptingu peninga úr evrum í íslenskar krónur og öfugt er ákaflega ótrúverðugur og stenst ekki að mati dómsins. Þá kom fram hjá ákærðu Kristinu fyrir dómi að ákærða Jana hafi skipulagt ferð hennar og Aurelu til landsins enda var símanúmer ákærðu á bak við flugbókanir allra ákærðu. Ákærða kvaðst hafa fengið greitt í dollurum og evrum fyrir ræstingar en kvaðst ekki geta upplýst hvar. Framburður ákærðu um svartar tekjur unnusta sem hún hafi verið að skipta í evrur á sama tíma og þau dvöldu bæði án dvalar- og atvinnuleyfis á landinu og sendu auk þess peninga til fjölskyldu unnustans í gegnum ótilgreinda aðila stenst ekki að mati dómsins. Í ljósi alls framangreinds hafa engar trúverðugar skýringar komið fram af hálfu ákærðu til að skýra uppruna þeirra fjármuna að fjárhæð 10.950 evrur sem henni er gefið að sök að hafa móttekið. Skiptir engu í því sambandi að lögreglumaður sá sem lauk rannsókn málsins hafi fyrir dómi greint frá því að haldlagðir fjármunir hafi ekki verið tengdir við brotastarfsemi.

Að þessu gættu þykir ákæruvaldinu hafa tekist að sýna fram á með óyggjandi hætti, að útilokað sé að það reiðufé sem ákærða skipti í evrur á árinu 2022 og 2023 og það fé sem hún var með á leið út landi sé komið til með lögmætum hætti. Sama gildir um það reiðufé sem ákærða Jana hefur viðurkennt að hafa átt sem ákærðu Kristina og Aurela voru með á sér. Samkvæmt því þykir sönnuð sú háttsemi sem ákærðu er gefin að sök í ákæru og er hún réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákæruliður B.III.

Ákærða Kristina hefur gefið þá skýringu fyrir dómi að hún hafi beðið systur sína um lán að fjárhæð 6.000 evrur fyrir meistaranámi þegar hún kom til landsins í trúlofunarveislu. Um er að ræða fjárhæð sem nemur árlaunum ákærðu. Ákærða kvaðst í fyrri lögregluskýrslu hafa skipulagt ferðina til landsins og hafa greitt fyrir hana sem nam mánaðarlaunum ákærðu. Ákærða kvaðst ekki þekkja neinn á landinu nema frænku sem væri að trúlofast. Fyrir dómi viðurkenndi ákærða að ákærða Jana hafi skipulagt ferðina. Ákærða kveðst hafa skipt hluta þess fjár sem hún var með á sér í evrur í Landsbanka en peningana hafi hún fengið hjá ákærðu Jönu í reiðufé í íslenskum krónum. Ákærða kvaðst ekki hafa viljað greina frá því hvar hún hafi fengið reiðuféð hjá lögreglu því að hún hafi vitað að ákærða Jana hefði dvalist ólöglega á landinu í heilt ár og ekki viljað koma henni í vandræði. Framburður ákærðu fyrir er metinn ótrúverðugur enda í miklu ósamræmi við skýrslur hennar hjá lögreglu. Hefur dómurinn komist að þeirri niðurstöðu að útilokað sé að fjármuna sem ákærða Jana lét ákærðu fá, hafi verið aflað með lögmætum hætti.

Að mati dómsins eru skýringar á meintri lántöku ákærðu vegna náms ákaflega ótrúverðugar enda ekki lögð fram nein gögn þar að lútandi. Þá er að mati dómsins algjör þversögn í framburði ákærðu fyrir dómi um að hún hafi vitað að það væri löglegt að fara með reiðufé að ákveðinni fjárhæð úr landi en ekki viljað greina frá því hjá lögreglu. Að mati dómsins hlaut ákærða því í ljósi aðstöðu ákærðu Jönu að gera sér grein fyrir að þeirra fjármuna sem ákærða Jana afhenti henni hafi ekki verið aflað með lögmætum hætti. Samkvæmt því þykir sönnuð sú háttsemi sem ákærðu er gefin að sök í ákæru og er hún réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákæruliður B.IV.

Ákærða Aurela hefur fyrir dómi borið að hún hafi að beiðni ákærðu Jönu farið og skipt hluta þeirra fjármuna sem hún var með á sér við brottför frá landinu úr íslenskum krónum í evrur. Þá kvað hún ákærðu Jönu hafa beðið sig um að fara með 5.000 evrur úr landi. Ákærða kvaðst hafa vitað að það væri í lagi því upphæðin væri innan leyfilegra marka en hærri fjárhæð gæt verið vandamál. Kvaðst ákærða hafa heyrt í fréttum í Albaníu að upphæðin væri átta eða níu þúsund evrur. Ákærða kvaðst ekki hafa spurt ákærðu Jönu hvaðan peningarnir væru en það eina sem hún vissi væri að þeirra hafi verið aflað með lögmætum hætti. Ákærða kvaðst ekki vita hvers vegna ákærða Jana hafi ekki farið sjálf með peningana úr landi og heldur ekki vita hvers vegna peningarnir hafi ekki verið lagðir inn á bankakort hennar. Ákærða neitaði alfarið að tjá sig um sakarefnið hjá lögreglu en kvaðst þó skulda ákærðu Kristinu vegna flugfargjalds en ekki vita hversu mikið. Ákærða neitaði að svara því hvort hún þekkti ákærðu Jönu. Ákærða gaf þær skýringar fyrir dómi að hún hafi ekki viljað tjá sig um uppruna peninganna hjá lögreglu því lögreglan í Albaníu sé spillt og beiti ofbeldi. Að mati dómsins stenst þessi útskýring ákærðu enga skoðun. Hefur ákærða ekki gefið neinar trúverðugar skýringar á því hvers vegna hún var að flytja fjármunina fyrir ákærðu Jönu og hvers vegna hún greindi ekki frá því í upphafi. Hefur dómurinn komist að þeirri niðurstöðu að útilokað sé að fjármuna sem ákærða Jana lét ákærðu fá, hafi verið aflað með lögmætum hætti.

Að mati dómsins algjör þversögn í framburði ákærðu fyrir dómi um að hún hafi vitað að það væri löglegt að fara með reiðufé að ákveðinni fjárhæð úr landi en ekki viljað greina frá því hjá lögreglu. Að mati dómsins hlaut ákærða, í ljósi aðstöðu ákærðu Jönu, að gera sér grein fyrir að þeirra fjármuna sem ákærða Jana afhenti henni hafi ekki verið aflað með lögmætum hætti, og þá einnig í ljósi þess að ákærða Jana skipulagði ferð ákærðu til landsins. Samkvæmt því þykir sönnuð sú háttsemi sem ákærðu er gefin að sök í ákæru og er hún réttilega heimfærð til refsiákvæða.

Ákvörðun refsinga og annarra viðurlaga

Ákærði Odisea er 22 ára og hefur ekki áður sætt refsingu hér á landi samkvæmt framlögðu sakavottorði. Ákærði er sakfelldur fyrir sölu og dreifingu fíkniefna auk peningaþvættis. Er refsing fyrir brotin tiltekin með hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði sem skal skilorðsbundin eins og greinir í dómsorði.

Með vísan til lagaákvæða í ákæru svo og yfirlýsingar ákærða um að hann fallist á upptökukröfu skal ákærði sæta upptöku á 24,01 g af maríhúana og 0,79 grömm af tóbaksblönduðum kannabisefnum. Þá skal ákærði sæta upptöku á 153.557 krónum og 70 evrum í reiðufé vegna A kafla ákæru og upptöku á 9.055 evrum í reiðufé vegna ákæruliðar B.I., eða samtals 9.125 evrum í reiðufé með vísan til lagaákvæða í ákæru.

Ákærða Jana er 25 ára og hefur ekki áður sætt refsingu hér á landi samkvæmt framlögðu sakavottorði en hún er sakfelld fyrir peningaþvætti. Þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í fjóra mánuði sem skal skilorðsbundin eins og greinir í dómsorði. Ákærða sæti upptöku á 6.700 evrum, 673 dollurum og 75 pundum í reiðufé með vísan til lagaákvæða í ákæru.

Ákærða Kristina er 23 ára og hefur ekki áður sætt refsingu hér á landi samkvæmt framlögðu sakavottorði en hún er sakfelld fyrir peningaþvætti. Þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði sem skal skilorðsbundin eins og greinir í dómsorði. Ákærða sæti upptöku á 6.245 evrum með vísan til lagaákvæða í ákæru.

Ákærða Aurela er 24 ára og hefur ekki áður sætt refsingu hér á landi samkvæmt framlögðu sakavottorði en hún er sakfelld fyrir peningaþvætti. Þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði sem skal skilorðsbundin eins og greinir í dómsorði. Ákærða sæti upptöku á 5.005 evrum með vísan til lagaákvæða í ákæru.

Í ljósi málsúrslita skulu ákærðu greiða allan sakarkostnaðar málsins, þar með talin málsvarnarlaun verjenda. Annar sakarkostnaður vegna reikninga frá fjarskiptafyrirtækjum vegna rannsóknar málsins nemur samtals 548.760 krónum sem skal skipast jafnt milli ákærðu þannig að hvert þeirra greiði ¼ hluta eða kr. 137.190 krónur.

Ákærði Odisea greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Snorra Vidal lögmanns, sem að teknu tilliti til umfangs máls og með hliðsjón af tímaskýrslu þykir hæfilega ákveðin 1.145.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærði greiði 137.190 krónur vegna annars sakarkostnaðar.

Ákærða Jana greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Gunnars Gíslasonar lögmanns sem einnig var verjandi hennar á rannsóknarstigi. Tímaskýrsla lögmanns þykir vera úr hófi og ekki í neinu samræmi við umfang málsins og þykir hæfilega ákveðin 1.657.260 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti auk aksturskostnaðar 22.330 krónur. Ákærða greiði 137.190 krónur vegna annars sakarkostnaðar.

Ákærða Kristina greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Þórðar H. Sveinssonar lögmanns, sem að teknu tilliti til umfangs máls og með hliðsjón af tímaskýrslu þykir hæfilega ákveðin 1.145.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærða greiði 137.190 krónur vegna annars sakarkostnaðar.

Ákærða Aurela greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Sveins Andra Sveinssonar lögmanns, sem að teknu tilliti til umfangs máls og með hliðsjón af tímaskýrslu þykir hæfilega ákveðin 1.205.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Ákærða greiði 137.190 krónur vegna annars sakarkostnaðar.

María Thejll héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

Dómsorð:

Ákærði, Odisea Cuedari sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærði almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærða Jana Zyla sæti fangelsi í fjóra mánuði en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærða almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærða Kristina Zyla sæti fangelsi í tvo mánuði en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærða almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærða Aurela Qama sæti fangelsi í tvo mánuði en fresta skal fullnustu refsingar og hún niður falla að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa að telja haldi ákærða almennt skilorð samkvæmt 57. gr. almennra hegningarlaga.

Ákærði Odisea greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Snorra Vidal lögmanns 1.145.000 krónur.

Ákærða Jana greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Gunnars Gíslasonar lögmanns 1.657.260 krónur og aksturskostnað 22.330 krónur.

Ákærða Kristina greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Þórðar H. Sveinssonar lögmanns, 1.145.000 krónur Ákærða Aurela greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Sveins Andra Sveinssonar lögmanns, 1.205.000 krónur.

Ákærðu greiði hvert um sig krónur 137.190.- vegna annars sakarkostnaðar.

Ákærði Odisea sæti upptöku á samtals 24,01 g af maríhúana og 0,79 grömmum af tóbaksblönduðum kannabisefnum og upptöku á samtals á 153.557 krónum og 9.125 evrum í reiðufé.

Ákærða Jana sæti upptöku á 6.700 evrum, 673 dollurum og 75 pundum í reiðufé.

Ákærða Kristina sæti upptöku á 6.245 evrum.

Ákærða Aurela sæti upptöku á 5.005 evrum.

María Thejll