Dómstólaleit

Mál   þetta,   sem   dómtekið   var   þann   12.   apríl   sl.,   var   höfðað   með   ákæru lögreglustjórans á Norðurlandi eystra, útgefinni 24. júlí 2015, á hendur X; „fyrir peningaþvætti, með því að hafa um nokkurt skeið á árinu 2011 fram til sunnudagsins 4. september 2011, á Akureyri og nágrenni aflað sér ávinnings að fjárhæð   1.625.000   krónur   með   sölu   og   dreifingu   ótiltekins   magns   ávana-   og fíkniefna.

Telst þetta varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. og 3. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 7. gr. laga nr. 149/2009, sbr. áður 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 141. gr. laga nr. 82/1998, 2. gr. laga nr. 32/2001 og 4. gr. laga nr. 10/1997.

Þess   er   krafist   að   ákærði   verði   dæmdur   til   refsingar,   til   greiðslu   alls sakarkostnaðar og að 1.625.000 krónur, sem lögreglan lagði hald á við rannsókn málsins, sæti upptöku samkvæmt 1. tl. 1. mgr. 69. gr. b. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. gr. laga nr. 149/2009, og 7. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr.   65/1974,   sbr.   1.   gr.   laga   nr.   60/1980,   og   2.   mgr.   14.   gr.   reglugerðar   nr. 233/2001.“

Skipaður verjandi, Gísli M. Auðbergsson hrl., krefst þess fyrir hönd ákærða að hann verði sýknaður af refsikröfu lögreglustjóra, en jafnframt krefst hann þess að upptökukröfu verði hafnað.  Þá krefst verjandinn þess að allur málskostnaður falli á ríkissjóð og þar á meðal hæfileg málsvarnarlaun hans.

I

1. Með ákæru sýslumannsins á Akureyri, útgefinni 24. apríl 2013, var höfðað mál á hendur ákærða, m.a. fyrir að hafa föstudaginn 2. september 2011, á þáverandi heimili sínu á Akureyri, haft í vörslum sínum, í sölu og dreifingaskyni, 43 grömm af amfetamíni, 4 stk. af e-töflum (ectacy) og 0,80 grömm af tóbaksblönduðu kannabisefni og fyrir að hafa stundað sölu á fíkniefnum í einhverjum mæli áður en hann var handtekinn og að hafa hagnast á þeim viðskiptum um 1.625.000 krónur. Um heimfærslu til refsiákvæða var vísað til 2. gr., sbr. 5. gr., en einnig 6. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65, 1974 með síðari breytingum og 2. gr., sbr. 14. gr., reglugerðar um ávana- og fíkniefni og önnur eftirlitsskyld efni nr. 233, 2001 með síðari breytingum.  Í nefndri ákæru var þess krafist að ákærði yrði dæmdur til refsingar og til greiðslu sakarkostnaðar og til að sæta upptöku á fyrrnefndum fíkniefnum sem lögreglan hafði lagt hald á.  Jafnframt var gerð sú krafa að ákærði sætti upptöku á ágóða af fíkniefnasölu sinni að fjárhæð 1.625.000 krónur, sem lögreglan hafði lagt hald á við rannsókn málsins, sbr. ákvæði 7. mgr. 5. gr. laga nr. 65, 1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233, 2001 og 69. gr., sbr. 1. mgr. 69 gr. b, almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. lög nr. 149, 2009.

   Dómur   í   ofangreindu   máli   ákærða   gekk   í   héraði   26.   nóvember   2014   að undangengnum endurteknum skýrslutökum og málflutningi, m.a. þann 21. júní 2013 og 22. september 2014.  Með nefndum dómi var ákærði sakfelldur fyrir áðurraktar   sakargiftir.  Þá   var   með   þessum   dómi   fallist   á   það   sjónarmið ákæruvaldsins að ákærði hefði ekki sýnt fram á að hann hefði aflað umræddra peninga   á   lögmætan   hátt   og   var   því   fallist   á   kröfuna   um   upptöku   á   hinum haldlögðum   fjármunum,   1.625.000   krónum,   sbr.   4.   mgr.   69.   gr.   b   almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 2. gr. laga nr. 149, 2009.

   Með dómi Hæstaréttar Íslands uppkveðnum 28. maí 2015, sbr. mál nr. 21/ 2015, var hnekkt að hluta niðurstöðu ofangreinds héraðsdóms.  Var þar um vísað til óskýrrar verknaðarlýsingar í ákæru sýslumanns, sbr. ákvæði c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88, 2008 um meðferð sakamála, og þá um það hvort ákærði hefði stundað sölu á fíkniefnum í einhverjum mæli áður en hann var handtekinn og að hafa hagnast á þeim viðskiptum um 1.625.000 krónur. Segir í niðurstöðu Hæstaréttar að í tilvitnuðum hluta ákærunnar komi það ekki fram hvaða fíkniefni það hafi verið sem   ákærða   var   gefið   að   sök   að   hafa   selt   í   einhverjum   mæli.  Segir   í dómsniðurstöðunni að vegna þessa verði ekki ráðið með vissu hvort þau fíkniefni hefðu verið á meðal þeirra efna sem talin eru upp í 6. gr. laga nr. 65/1974 og því hafi ekki verið unnt að gera sér grein fyrir því af lestri ákærunnar hvort tilgreind háttsemi hefði verið refsiverð.  Vísaði Hæstiréttur tilgreindum hluta ákærunnar því frá dómi, en jafnframt vísaði hann frá dómi kröfu sýslumanns um upptöku á hinum haldlögðu fjármunum, 1.625.000 krónum.  Að þessu frátöldu staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu ákærða og þar á meðal að hann hefði haft í vörslum sínum 43 grömm af amfetamíni, 4 stykki af e-töflum (ectasy) og 0,80 grömm af tóbaksblönduðu kannabisefni.

2. Eins og fyrr sagði höfðaði lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra mál þetta með ákæru útgefinni 24. júlí 2015.  Við þingfestingu málsins, þann 8. september sama ár, neitaði ákærði sök, en í kjölfarið lagði skipaður verjandi hans fram greinargerð, í þinghaldi þann 2. desember 2015, og krafist þess m.a. að málinu yrði vísað frá dómi.  Lögreglustjórinn andmælti frávísunarkröfunni, og með úrskurði héraðsdóms þann 17. febrúar sl. var kröfu ákærða hafnað.  Í framhaldi af því og að lokinni sýnilegri gagnaöflun fór fram aðalmeðferð máls þann 22. mars og 12. apríl sl.

II

1. Samkvæmt  frumskýrslu A og öðrum rannsóknargögnum hafði lögreglan á Akureyri ákærða, X, og samleigjanda hans, vitnið B, grunaða um að hafa sumarið 2011 stundað sölu á fíkniefnum frá heimili sínu að ... á Akureyri.  Fram kemur í gögnum að lögreglan aflaði heimildar til húsleitar á heimili ákærða og félaga hans, en í framhaldi af því fór nefndur lögreglumaður ásamt starfsfélögum sínum, þ. á m. C   rannsóknarlögreglumanni,   þangað   þann   2.   september   2011,   kl.   17:15.  Í skýrslunni segir frá því að ákærði og nefndur samleigjandi hans hafi strax verið handteknir, en jafnframt hafi þeim verið kynnt viðeigandi réttarstaða. Í frumskýrslunni er því lýst að í leiguíbúð ákærða hafi farið fram fíkniefnaleit með aðstoð fíkniefnaleitarhunda.  Er skemmst frá því að segja að við leitina, en einnig samkvæmt ábendingum ákærða, fundust m.a. þau fíkniefni sem lýst er í fyrrgreindri ákæru sýslumannsins á Akureyri frá 24. apríl 2013, þ.e. 43 grömm af amfetamíni,   4   stk.   af   e-töflum   (ectacy)   og   0,80   grömm   af   tóbaksblönduðu kannabisefni. Í skýrslu lögreglu segir frá því að á fyrstu mínútu húsleitarinnar hafi þrír nafngreindir karlmenn knúið dyra á húseigninni.  Tekið er fram að þeir hafi allir komið við sögu lögreglu í tengslum við fíkniefnamál og að þeir hafi haft litlar skýringar á ferðum sínum aðrar en þær að þeir hefðu ætlað að koma í heimsókn. Greint er frá því að á tveimur þessara aðila hafi við leit lögreglu fundist fjármunir, annars vegar 10.000 krónur og hins vegar 20.000 krónur. Í skýrslunni segir að auk fyrrnefndra fíkniefna hefðu við húsleitina fundist peningar, vafðir í seðlabúnt.  Nánar segir frá því að fjórir vafningar hafi verið á glámbekk í sófa í stofu, en að tíu vafningar hafi verið í öryggisskáp í fataskáp í herbergi ákærða, X.  Hafi ákærði upplýst á vettvangi að um væri að ræða samtals 1.400.000 krónur, og var það síðar staðfest af lögreglu.  Á vettvangi tók nefndur rannsóknarlögreglumaður tvær ljósmyndir af vafningunum.  Við myndtexta þar um segir m.a.: Mynd tekin í herbergi [X], af öryggisskáp sem var þar inni í fataskáp. [X] opnaði öryggisskápinn að ósk lögreglu. Í honum reyndust vera 10 vafningar af peningaseðlum. Einnig rauð askja sem innihélt 4 e-töflur.  Þá segir í myndtexta við aðra mynd: Ljósmynd tekin í stofunni, af einum stofusófanum. Á arminum voru fjórir vafningar af peningaseðlum og nokia-gsm sími [X]. Gul ör vísar á sellófanrúllu sem var einnig í sófanum. Í frumskýrslu lögreglu segir frá því að ákærði, X, hafi skýrt frá því á vettvangi að hann ætti umrædda peninga og jafnframt að í hverjum vafningi væru 100.000 krónur. Í skýrslu lögreglu er greint frá því að auk nefndra fíkniefna og fjármuna hafi lögreglumenn fundið við húsleitina handritaðan miða á stofuborði, þar sem rituð hefðu verið nöfn einstaklinga, en einnig tölur þar fyrir aftan, frá 3,5 og upp í 464, en einnig símanúmer.  Liggur fyrir mynd af miðanum, en þar má sjá að handrituð eru nöfn um 30 einstaklinga, en einnig að strikað er yfir nokkur nöfn.  Í myndtexta lögreglu segir að það hafi verið álit rannsakenda að um skuldalista væri að ræða og að tölurnar stæðu fyrir útistandandi skuldir „viðskiptamanna“ í þúsundum króna. Þá segir í textanum að lögregla telji athyglisverðar færslur við nöfn tveggja þeirra manna, sem knúðu dyra á meðan á húsleitinni stóð.  Tekið er fram að þessir aðilar hafi verið með samsvarandi peninga á sér og það sem skráð var á listann.  Þá er tekið fram að á listanum hafi verið skráð talan 300 við nafn aðila sem nefndur er D. Við   nefnda   húsleit   var   sími   ákærða   X   haldlagður   og   fundust   í   honum textaboð, sem síðar verður vikið að.

   Samkvæmt rannsóknargögnum lauk húsleitinni þann 2. september nefnt ár klukkan 18:55,  en eftir það var ákærði færður á lögreglustöð þar sem hann var um stund vistaður í fangaklefa.  Fram kemur að ákærði hafi strax við handtöku, við komu lögreglu á heimili hans, greint frá því að hann hefði þá rétt áður neytt kannabisefna.  Liggur fyrir að þá um kvöldið og eftir að ákærði hefði lýst því yfir að   hann   væri   orðinn   allsgáður,   var   hann   yfirheyrður   um   sakarefnið,   þ.e. fíkniefnamisferli,   vörslur   fíkniefna   og   sölu   og   dreifingu   þeirra.  Viðstaddur yfirheyrsluna var lögmaður, sem tilnefndur hafði verið sem verjandi ákærða.  Við skýrslutökuna voru m.a. borin undir ákærða SMS-textaboð, sem lögregla hafði afritað úr síma ákærða, en þau eru frá 21. júlí til 27. ágúst 2011. Skráð er að skýrslutakan hafi farið fram á tímabilinu frá kl. 22:51-00:29, en fram kemur að ítrekað hafi verið gert hlé á henni þar sem ákærði hafi viljað ráðfæra sig við verjanda sinn.  Fram kemur að samhliða yfirheyrslunni hafi rannsakendur tekið símaskýrslu af barnsmóður hans, vitninu F, fæddri ..., en hún er nú sambýliskona hans, en einnig af vitninu E, fæddum 1982.  Við yfirheyrsluna var ákærða að nokkru kynntur framburður vitnanna.  Skýrsla ákærða var tekin upp í hljóði og mynd og liggur diskur fyrir um hana, en einnig samantekt fyrrnefnds rannsóknarlögreglumanns.

   Við yfirheyrslu lögreglu greindi ákærði m.a. frá því að hann hefði allt frá unglingsárum stundað sjómennsku á smábát, sem fjölskyldufyrirtæki hans rekur, en að hann hefði slasast nokkrum mánuðum fyrr og því verið óvinnufær sumarið 2011. Ákærði skýrði frá því að fyrir slysið hefði hann fengið í laun um 200 þúsund krónur, útborgað, en hann hefði haft um 3-4 milljónir í árstekjur.  Ákærði skýrði frá því að vorið 2011 hefði hann hafið sjálfstæða búsetu í fyrrnefndri íbúð á Akureyri, og þá greitt um 50.000 krónur í húsaleigu, gegn samsvarandi greiðslu samleigjanda síns.  Ákærði lýsti almennt fjárhagsstöðu sinni og bar að hún hefði er atvik gerðust verið  ágæt, en hann kvaðst þó hafa skuldað um 500.000 krónur vegna eigin kaupa á „grasi“ nokkru áður, en kaupverðið hefði hann fengið að láni hjá félaga sínum.

   Við yfirheyrsluna skýrði ákærði frá því að hann hefði neytt fíkniefnisins amfetamíns aðra hverja helgi, um 3 grömm í hvert sinn.  Hann kvaðst þó aðallega hafa brúkað kannabisefni og bar að það hefði hann gert nær daglega, um 1 gramm, en   fyrir   hvert   gramm   kvaðst   hann   hafa   greitt   4500-5000   krónur.  Vegna fíkniefnaneyslunnar kvaðst ákærði hafa greitt um 100.000 krónur á mánuði, en þó náð að lækka þá fjárhæð um helming ef honum tækist að deila kostnaðinum með öðrum.  Ákærði greindi frá því að hann hefði jafnframt gripið til þess ráðs að kaupa kannabis í meira magni, en þannig hefði fyrrnefnd skuld hans einmitt orðið til. Ákærði greindi frá því við lögregluyfirheyrsluna að mánaðartekjur hans færu til eigin framfærslu og til að greiða fyrir greind fíkniefni vegna eigin neyslu, en hann kvaðst auk nefndra tekna hafa átt fyrir einhvern uppsafnaðan sparnað.

   Nánar aðspurður við yfirheyrsluna og þá um það amfetamín, sem lögreglan hafði lagt hald á í leiguíbúð hans, svaraði ákærði því til að hann hefði keypt um 50 grömm af efninu í Reykjavík í maímánuði 2011 og greitt fyrir það 250.000 krónur. Staðhæfði ákærði að hann hefði innt kaupverðið af hendi við kaupin.  Ákærði bar að hann hefði ætlað amfetamínið til eigin neyslu, en bar að vegna styrkleika efnisins hefði hann getað selt helming þess fyrir sömu upphæð og hann hafði keypt það á.

   Aðspurður kvaðst ákærði hafa keypt þær 4 e-töflur sem lögreglan lagði hald á nokkrum dögum fyrr húsleitina, á 4.000 krónur stykkið, og ætlað efnið til eigin nota.

   Aðspurður af rannsakendum neitaði ákærði því að hann hefði þá um sumarið selt fíkniefni.  Af því tilefni voru borin undir ákærða nokkur SMS-skilaboð og samskipti við nafngreinda einstaklinga, sem lögreglan hafði prentað út úr síma hans, þ. á m. frá 10., 19., 21. og 27. ágúst 2011.  Í skilaboðunum kemur m.a. fram að ákærði hafi verið varaður við aðgerðum lögreglu og að hann hafi verið beðinn um „jólasvein“, „uno“, „frænkur“, „grænan“ og fleira í þeim dúr og að hann hafi að nokkru svarað erindunum jákvætt.  Við yfirheyrsluna er tekið fram að rannsakendum sé kunnugt um að með þessum fyrirspurnum og heitum sé m.a. átt við kókaín og e-töflur.  Fram kemur að ákærði hafi svarað því til að hann kannaðist ekki við efni SMS-boðanna og að hann teldi hugsanlegt að einhver annar en hann hefði notað símann hans, enda hefði mikil umferð fólks verið á heimilinu.

   Við   yfirheyrsluna   var   ákærða   kynnt   það   að   hann   væri   grunaður   um fíkniefnasölu og að fyrrnefndur miði væri skuldamiði „viðskiptamanna“.  Ákærði neitaði sakaratriðinu, en staðfesti að rithönd hans væri á miðanum og að þar kæmu fyrir tölur og nöfn vina hans.  Hann skýrði miðann þannig að þar kæmi m.a. fram að einn aðilinn skuldaði honum 4.200 krónur, en annar skuldaði honum 30.000 krónur.  Þá sagði ákærði að talan 300 þýddi það að vitnið E skuldaði honum 300.000 krónur, en breytti þeim framburði sínum undir lok yfirheyrslunnar og sagði að því væri í raun ekki beint þannig farið.  Fram kemur að ákærði hafi haft orð á því að allar þær tölur sem kæmu fyrir á umræddum lista væru ekki vegna eiginlegra skulda   þar   sem   þær   hafi   verið   ritaðar   í   tilefni   af   pókerspilamennsku.  Við yfirheyrsluna neitaði ákærði að tjá sig um erindi þeirra aðila sem komið höfðu á heimili hans þegar fyrrnefnd húsleit lögreglu stóð yfir, en rannsakendur vísa til þess að nöfn þeirra hafi verið á fyrrnefndum lista.

   Við   yfirheyrslu   lögreglu   staðhæfði   ákærði   að   hann   væri   eigandi   þeirra peningavafninga,   sem   lögreglan   haldlagði   á   heimili   hans,   samtals   1.400.000 krónur.  Ákærði   lýsti   því   að   hann   hefði   geymt  peninga  með   þessum   hætti  til hægðarauka   þar   sem   hann   hefði   ætlað   að   flytja   hluta   þeirra   til   Reykjavíkur, 1.000.000 króna.  Hefði það verið ætlan hans að „borga þessar skuldir“, þ.e. fyrir grasið og spíttið.  Lýsti ákærði því að hann hefði nýverið verið búinn að vefja þrjá vafninga, búnt, samtals 300.000 krónur, þegar lögreglan handtók hann og hóf húsleit í leiguíbúð hans.

   Ákærði skýrði frá því að ætlan hans hefði verið að nota um 400.000 krónur til gjaldeyriskaupa vegna fyrirhugaðrar utanlandsferðar með barnsmóður sinni, en einnig eftir atvikum til húsgagnakaupa.

   Við skýrslutöku lögreglu skýrði ákærði frá því að uppruna ofangreindra fjármuna mætti rekja til þess að hann hefði fengið 800.000 krónur að láni frá félaga sínum, vitninu E, vegna fyrrnefndra kaupa hans á ,,spíttinu“.  Hann staðhæfði að nefndur félagi hans hefði unnið í Lottó og að hann hefði afhent sér lánsfjárhæðina í peningaseðlum og að hann stæði því í skuld við vitnið.  Þá skýrði ákærði frá því að hann hefði fært hluta af lánsfjárhæðinni, 500.000 krónur, inn á bankareikning barnsmóður sinnar, í júní eða júlí 2011, en að hún hefði síðan að hluta endurgreitt honum þá fjárhæð þá um sumarið.

   Við yfirheyrslu lögreglu voru ákærða sérstaklega kynnt SMS-skilaboð, sem tekin höfðu verið úr síma hans og vörðuðu ætluð samskipti hans við vitnið E, þ. á m. frá 21. júlí, en einnig frá 2., 24., 25. og 26. ágúst og 2. september nefnt ár. Ákærði staðfesti að þessi samskipti hefðu átt sér stað þeirra í millum, en bar að þau hefðu varðað það að E hefði ætlað að lána honum frekari fjármuni þar sem hann hefði skuldað tilteknu fólki fjármuni.  Hann hefði því verið að ganga eftir því fyrirheiti vitnisins.  Að þessu sögðu var ákærða kynnt það að nefnd barnsmóðir hans hefði ekki kannast við frásögn hans um fjármunatilfærslu.  Af því tilefni áréttaði ákærði fyrri frásögn sína um lánveitingu sína til hennar.

   Undir lok yfirheyrslunnar dró ákærði ofangreinda frásögn um lánastarfsemi vitnisins E til baka, en staðhæfði í þess stað að uppruna þeirra peninga sem lögreglan hafði lagt hald á á heimili hans mætti rekja til þess að hann hefði „safnað saman og svona“.

   Þá áréttaði ákærði fyrri frásögn um vörslur sínar á fyrrgreindum tegundum fíkniefna, en neitaði að hafa selt slík efni. Fram kemur að ákærði hafi verið leystur úr haldi lögreglu eftir yfirheyrsluna.

   Samkvæmt rannsóknargögnum greindi vitnið F frá því í símayfirheyrslu lögreglu, sem fram fór um miðnættið þann 2. september umrætt ár, að ákærði hefði reglulega borgað henni fjármuni og þar á meðal um sumarið 2011.  Vitnið vísaði til þess að þau væru með sameiginlegt forræði á ungum syni, en vegna andlegs ójafnvægis kvaðst hún eiga erfitt með að tjá sig um nákvæmar fjárhæðir.

   Á sama hátt svaraði vitnið F spurningum lögreglu í símayfirheyrslu laust eftir miðnættið þann 3. september 2011.  Vitnið bar að ákærði hefði lánað því 30-40 þúsund krónur fáeinum vikum fyrr, en sagði jafnframt að það hefði löngu fyrir það lánað ákærða háa fjárhæð, sem hann hefði síðar gert upp.  Vitnið kannaðist aðspurt við að vera í skuld við ákærða og nefndi í því sambandi 300.000 krónur.

   Við   yfirheyrslu   lögreglu,   þann   3.   september   2011,   skýrði   samleigjandi ákærða, vitnið B, frá því að það hefði enga vitneskju um ætlaðan skuldalista ákærðaX, og þá ekki heldur um peningaeign hans.

   Við rannsókn lögreglu aflaði lögregla nokkurra gagna.  Þeirra á meðal var innleggsnóta,   en   þar   kemur   fram   að   ákærði   hafi   lagt   240.000   krónur   inn   á bankareikning vitnisins F, þann 11. apríl 201l. Þá aflaði lögregla reikningsyfirlits af bankareikningi vitnisins E.  Þar kemur fram að vitnið hafi tvívegis tekið út af reikningi sínum árið 2011, annars vegar þann 23. maí 490.100 krónur og hins vegar þann 7. júní 650.000 krónur, en þá er tiltekið að skuld vitnisins hafi numið 1.149.981 krónu.

2. Samkvæmt frumskýrslu G, þáverandi rannsóknarlögreglumanns, stöðvaði hann, ásamt starfsfélaga sínum, þann 4. september 2011, kl. 16:38, för ákærða, X, þar sem hann var við akstur bifreiðar, en tilefnið var ætlaður fíkniefnaakstur. Vegna rannsóknar málsins var ákærði færður á lögreglustöð, en þar veitti hann heimild til leitar í bifreiðinni.  Fundust við leitina peningabúnt, samtals 225.000 krónur, þar af 205.000 krónur í 5.000 króna seðlum og 20.000 krónur í 1.000 króna seðlum.

   Þess er getið í skýrslunni að 5.000 króna seðlarnir hafi verið í tveimur bunkum og hafi annar þeirra verið í hólfi milli framsætanna, en hinn hafi legið undir barnabílstól í aftursæti bifreiðarinnar.  Tekið er fram að peningaseðlarnir hafi verið gegnblautir, en að einnig hafi verið sandur eða mold á köntum nokkurra peningaseðlanna.  Enn   fremur   segir   í   skýrslunni   að   peningabúntin   hafi   verið rennislétt.

   Haft er eftir ákærða í skýrslunni að er lögreglan leitaði á heimili hans og lagði hald á fjármuni hafi ofangreindir seðlar verið í buxum hans, en að þeir hafi eftir það og vegna óvarkárni hans farið með buxunum í þvottavél. Í skýrslunni er greint frá því að fulltrúi sýslumanns hafi tekið ákvörðun um að leggja skyldi hald á peningaseðlana.

   Fram kemur að ákærða hafi verið gefið færi á að hafa símasamband við þann lögmann, sem tilnefndur hafði verið við yfirheyrslu hans þann 2. september sama ár,   en   eftir   það   hafi   verið   tekin   formleg   skýrsla   af   ákærða.  Samkvæmt yfirheyrsluskýrslunni játaði ákærði að hafa reykt hass kvöldið áður, en nánar aðspurður kvaðst hann hafa fengið megnið af peningaseðlunum að láni, samtals 205.000 krónur.  Ákærði neitaði að skýra frá því hvenær hann hefði fengið seðlana að láni og enn fremur frá hverjum hann hefði fengið þá.  Þá gaf hann ekki skýringu á því hvers vegna seðlarnir voru blautir eða hvað hann ætlaði að gera við þá. Ákærði sagði hins vegar að barnsmóðir hans væri í raun eigandi að 1000 króna seðlunum, samtals 20.000 krónum.

   Samkvæmt læknisvottorði frá Sjúkrastöðinni Vogi var ákærði í meðferð á stofnuninni frá ... til ... 2011, og fór þann ... sama ár  á Endurhæfingarstöðina Staðarfell og dvaldist þar til ... .

III.

Við meðferð máls þessa fyrir dómi lagði ákærði fram afrit skattskýrslna sinna vegna áranna 2009-2012, en af hálfu ákæruvalds hafði verið skorað á hann að leggja fram gögn um eigin fjárhag.

Í   skattframtali   2009   segir   að   tekjur   ákærða   fyrir   árið   2008   hafi   verið 3.596.296 krónur.  Í skattframtali 2010 segir að tekjur ákærða vegna ársins 2009 hafi verið 3.412.996 krónur og í skattframtali 2011 segir að tekjur hans árið 2010 hafi verið 4.176.335 krónur.  Þá kemur fram í skattframtali 2012 að tekjur ákærða vegna ársins 2011 hafi verið 3.461.203 krónur, en að þar af hafi hann fengið sjúkradagpeninga   og   bætur   frá   Sjúkratryggingum   Íslands,   samtals   að   fjárhæð 528.088 krónur.  Ekki fylgja gögn um skuldir ákærða.

Þá lagði ákærði fram staðgreiðsluskrá ríkisskattstjóra, en hún er án nafns hans.  Þar kemur m.a. fram að heildarlaun tekjuárið 2011 hafi verið 3.705.489 krónur, en þau laun eru nánar sundurliðuð eftir mánuðum.  Þannig kemur fram að launatekjur ákærða í janúar og febrúar hafi verið um 350.000 krónur hvorn mánuð, að í apríl hafi þau verið 517.000 krónur og í maí 554.000 krónur.  Fram kemur að í mars, júní, júlí, ágúst september, október, nóvember og desember nefnt ár hafi launatekjur ákærða verið frá 202.000 krónum til 277.000 krónur.  Auk nefndra launagreiðslna   er   getið   um   greiðslu   frá   Sjúkratryggingum   að   fjárhæð   30.800 krónur, greiðslu frá Vinnumálastofnun að fjárhæð 202.930 krónur og loks greiðslu frá Sjómannafélagi Eyjafjarðar að fjárhæð 497.288 krónur.

Ákærði   lagði   enn   fremur   fram   yfirlit   um   eigin   bankareikning,   vegna tímabilsins frá 3. ágúst til og með 20. september 2011. Verður ráðið af yfirlitinu að í ágústmánuði hafi ákærða verið greidd laun frá fjölskyldufyrirtæki ættar hans, að fjárhæð 75.000 krónur, en að auki er á yfirlitinu millifærsla frá fyrirtækinu að fjárhæð 27.657 krónur.  Þá koma fyrir á yfirlitinu nokkrar innleggsmillifærslur. Er þannig innlögn frá áðurnefndri barnsmóður hans að fjárhæð 5.000 krónur, en einnig frá tveimur öðrum einstaklingum samtals að fjárhæð 115.000 krónur.  Þá er á yfirlitinu millifærsla frá ákærða að fjárhæð 103.900 krónur.  Loks ein innlögn án tilvísunar   að   fjárhæð   65.452   krónur.  Samtals   eru   innlagnir   á   reikning   ákærða samkvæmt þessu fyrir ágúst 2011 því 393.010 krónur.  Úttektir af reikningi ákærða fyrir nefndan almanaksmánuð 2011, samkvæmt nefndu yfirliti, eru samtals 903.677 krónur, en þar af eru þrjár úttektarmillifærslur frá ákærða, samtals að fjárhæð 630.000 krónur.  Einnig eru tvær slíkar millifærslur frá kreditkortafyrirtæki, samtals að fjárhæð 19.000 krónur.

Samkvæmt bankayfirliti ákærða fyrir septembermánuð 2011 fékk hann laun frá fjölskyldufyrirtækinu að fjárhæð 114.178 krónur. Þá fékk hann greiðslu frá barnsmóður sinni að fjárhæð 6.235 krónur.  Hann lagði sjálfur inn á reikninginn 160.000 krónur í tveimur millifærslum.  Þá er ein innlögn án tilvísunar að fjárhæð 100.000 krónur og loks er innlögn frá Sjómannafélagi Eyjafjarðar að fjárhæð 196.505 krónur. Samtals eru því innlagnir á reikninginn í nefndum mánuði 576.918 krónur.  Úttektir   af   reikningnum   fyrir   nefndan   almanaksmánuð   eru   samkvæmt yfirlitinu 319.586 krónur, en þar af millifærir ákærði 83.000 krónur, barnsmóðir hans 30.000 krónur, en ein millifærslan er frá greiðslukortafyrirtæki að fjárhæð 15.620 krónur.

Auk þessara gagna voru af hálfu skipaðs verjanda ákærða lögð fram gögn, sem   stöfuðu   frá   vitninu   E.  Þar   á   meðal   er   yfirlit   yfir   reikning   vitnisins   í Landsbankanum frá 12. mars 2010.  Þar virðist koma fram að vitnið hafi tekið út af reikningnum 8.300.000 krónur.  Þann sama dag greiðir VÍS inn á reikning vitnisins bætur að fjárhæð 8.569.207 krónur.  Þá lagði verjandinn fram stöðuyfirlit yfir tvo reikninga nefnds vitnis, en þau eru dagsett 11. apríl 2016.  Kemur þar fram að þann 12. nóvember 2010 hafi staðan á öðrum reikningi vitnisins verið 4.539.719 krónur. Verður  ráðið   að   þessi   fjárhæð   hafi   verið   færð   á   annan   reikning   vitnisins   í bankanum og að heildarvelta á þeim reikningi hafi verið 9.293.538 krónur.  Loks lagði verjandi ákærða fram afrit af skattframtali vitnisins E fyrir árið 2011.  Þar kemur   m.a.   fram   að   launatekjur   vitnisins   hafi   verið   2.839.720   krónur   og   að skattskyld   greiðsla   frá   tryggingarfélagi   hafi   verið   430.717   krónur.   Þá   hafi óskattskyld greiðsla til vitnisins frá tryggingarfélagi verið 9.014.176. krónur.  Fram kemur að vitnið hafi átt innistæður á bankareikningum um áramótin 2010/2011 að fjárhæð 4.670.998 krónur.  Engar skuldir eru tilteknar á framtalinu. Áður var vikið að tveimur úttektum vitnisins af eigin bankareikningum, í maí og júní 2011, samtals að fjárhæð 1.140.100 krónur.

Loks lagði verjandinn fram reikningsyfirlit frá sparisjóði frá árinu 2011, sem hann staðhæfði að varðaði úttektir vitnisins F á eigin reikningi. Á yfirlitinu má sjá að í apríl og maí eru teknar út af reikningnum 85.000. krónur, að í júnímánuði eru teknar út 296.000 krónur og að í júlí eru teknar út 500 krónur.  Samtals eru því úttektirnar 381.500 krónur, en yfirlitið nær ekki yfir fleiri mánuði.

Á sama hátt lagði verjandinn fram reikningsyfirlit frá sama ári og hjá sama sparisjóði, sem hann staðhæfði að væri vegna úttekta ákærða.  Á yfirlitinu má sjá að tekið er út af reikningnum í apríl 120.000 krónur, í maí 15.000 krónur, í júlí 18.000 krónur og í ágúst 20.000 krónur, og því samtals 240.000 krónur, en yfirlitið nær ekki yfir fleiri mánuði.

Við   rannsókn   lögreglu   aflaði   lögregla   nokkurra   gagna.  Þar   á   meðal   var innleggsnóta,   en   þar   kemur   fram   að   ákærði   hafi   lagt   240.000   krónur   inn   á bankareikning vitnisins F, þann 11. apríl 201l.

IV.

Framburður fyrir dómi.

Ákærði skýrði frá því að hann hefði keypt þau fíkniefni sem lögregla lagði hald á í leiguíbúð hans við húsleitina í byrjun september 2011, og staðhæfði að hann hefði ætlað efnin til eigin nota.  Ákærði kvaðst upphaflega hafa keypt um 50 grömm af amfetamíni af aðila frá Reykjavík.  Vísaði ákærði til þess að sumarið 2011 hefði hann verið í mikilli fíkniefnaneyslu og óreglu og staðfesti að því leyti fyrri frásögn hjá lögreglu um að hann hefði eytt um 100.000 krónum til kaupa á slíkum efnum.  Hann kvaðst aðallega hafa notað kannabisefni, en einnig eitthvað af amfetamíni og bar að síðarnefnda efnið hefði hann ætlað að nota í nokkra mánuði.

Ákærði kvaðst hafa farið af heimili foreldra sinna vorið 2011 og þá flust til Akureyrar, þar sem hann hefði leigt íbúð ásamt vitninu B.  Ákærði kvaðst hafa greitt sinn hlut af leiguverðinu, um 40.000 krónur, að teknu tilliti til húsaleigubóta, auk annarra útgjalda vegna eigin uppihalds.  Hann sagði að mikill umgangur fólks hefði verið í íbúðinni.

Ákærði kvaðst aldrei hafa selt eða dreift fíkniefnum og þá ekki þeim efnum sem lögreglan lagði hald á í greint sinn.  Þá kvaðst hann ekki hafa hagnast á fíkniefnaviðskiptum   og   neitaði   alfarið   sakarefni   ákæru   lögreglustjóra.  Ákærði áréttaði að hann hefði keypt fyrrnefnd fíkniefni til eigin nota og bar að hann hefði aðeins verið búinn að nota hluta af amfetamíninu þegar lögreglan haldlagði það við húsleitina þann 2. september 2011.

Ákærði staðhæfði að nokkrum hluta þeirra fjármuna sem hann hafði í fórum sínum þegar lögreglan gerði umrædda leit hefði hann safnað sér smám saman á árunum þar á undan.  Ákærði vísaði til þess að hann hefði verið starfandi sjómaður um árabil, en að auki fengið tryggingu greidda þegar hann var frá vinnu sumarið 2011 vegna slyss og aðgerðar.  Því til viðbótar hefði hann fengið lánaða peninga hjá félaga sínum, vitninu E, um 800.000 krónur, í maí eða byrjun júní 2011.  Ákærði kvaðst hafa fengið lánsfjáræðina í hendur í peningaseðlum og sagði að hann hefði ekki ritað undir lánsskjöl af því tilefni.

Ákærði skýrði frá því að hann hefði verið með son sinn hjá sér á árum áður, þ.e. þegar hann var á aldurbilinu 1-4 ára.  Ákærði kvaðst ekki hafa greitt eiginlegt meðlag með drengnum eftir að hann fór á heimili barnsmóður hans, vitnisins F, en í þess stað hefði hann stutt hana fjárhagslega, en einnig með örðum hætti.  Ákærði kvaðst þannig þann 11. apríl 2011 hafa lagt inn á reikning F 240.000 krónur, vegna fjárhagsörðugleika hennar, og sagði að það hefði verið viðbót við önnur fjárframlög hans til hennar, sem hann ætlaði að hefðu numið um 300-350.000 krónum.  Ákærði sagði að F hefði endurgreitt honum þessa fjárhæð sumarið 2011, en hann kvað þau hafa tekið upp sambúð eftir að hann lauk vímuefnameðferð sinni haustið 2011.

Ákærði   staðhæfði   að   fyrrnefnd   eldri   fjársöfnun   hans,   lánsfjárhæðin   frá vitninu E, en einnig endurgreiðslurnar frá barnsmóðurinni, hefði í raun verið samtala   umræddra   fjármuna,   1.400.000   krónur,   sem   lögreglan   lagði   hald   á   í húsleitinni þann 2. september 2011.

Ákærði kvaðst hafa geymt umrædda peningaseðla í fataskáp, nánar tiltekið í litlum öryggisskap, sem þó hefði ekki verið veigamikill, og vísaði hann þar um til ljósmynda lögreglu.  Ákærði sagði að hann hefði viljað hafa reglu á hlutunum.  Því hefði hann vafið peningaseðlana í vafninga með sellófanplasti í stað þess að nota klemmur, enda talið það þægilegan og auðveldan geymslumáta. Ákærði áréttaði að öðru leyti fyrri frásögn sína hjá lögreglu og þar á meðal að hann hefði viljað hafa gott aðgengi að eigin fjármunum og þá helst þannig að grípa mætti til þeirra með stuttum fyrirvara.  Hann hefði því í raun verið með sinn eigin heimabanka.  Nánar skýrði ákærði geymslumáta sinn svo að hann hefði talið sig fara betur með fjármuni sína með því að geyma þá með lýstum hætti.  Þá hefði hann ekki viljað geyma peningana hjá bankastofnun eða nota greiðslukort.  Þessu til viðbótar sagði ákærði að móðir hans hefði um árabil starfað í þeirri bankastofnun sem hann skipti við og kvaðst hann hafa ætlað að hún hefði aðgang að bankareikningi hans og gæti þannig fylgst með eyðslu hans.  Þar um vísaði ákærði til þess að oft hefði komið til ágreinings þeirra í millum vegna meðferðar hans á eigin fjármunum, en ákærði kvaðst jafnframt hafa verið haldinn ofsóknarkennd eftir að hann missti tökin á fíkniefnaneyslu sinni sumarið 2011.

Ákærði skýrði frá því að þeir peningar sem lögreglan haldlagði þann 4. september 2001 hefðu verið hluti af fjársöfnun hans ellegar hefði hann fengið þá að láni.  Vísaði ákærði til þess að eftir áðurnefndar aðgerðir lögreglu tveimur dögum fyrr hefði hann verið peningalaus, og sagði: „... þessir peningar, ég bara þú veist reddaði mér meiri pening, það var búið að taka af mér allan peninginn sem ég átti, þú veist ég hérna þurfti bara að græja mér einhvern veginn og ég náði að gera það, átti peninga sem sagt ...“  Nánar aðspurður hafði ákærði ekki skýringu á því hvers vegna hluti þeirra peningaseðla sem lögreglan lagði halda á voru moldugir.  Þá kannaðist hann ekki við að peningaseðlarnir hefðu verið blautir.  Ítrekað aðspurður kvaðst ákærði ekki minnast þess hvar hann hafði geymt umrædda peningaseðla, en nefndi að þeir hefðu getað verið hluti af sparnaði hans ellegar greiðsla vegna sjómannsstarfanna.  Vísaði ákærði í því sambandi til þess að hann hefði fengið útborguð laun tvisvar í mánuði.

Ákærði skýrði frá því að sumarið 2011 hefði félagi hans, vitnið E, skuldað tilteknum aðila 300.000 krónur.  Ákærði vildi ekki skýra frá nafni kröfueigandans, en   bar   að   hann   hefði   oft   haldið   til   í   leiguíbúð   hans.  Ákærði   staðhæfði   að kröfueigandinn hefði haft vilja til þess að ganga hart fram gegn E vegna umræddrar skuldar og því hefði hann tekið að sér eins konar milligöngu þeirra í millum og þá m.a. boðið E að leggja inn á bankareikning sinn.  Sagði ákærði að þannig mætti skýra þau SMS-skilaboð sem gengið hefðu á milli hans og vitnisins E.  Því til viðbótar kvað hann umræddan kröfueiganda hafa notað síma hans til að senda skilaboð til E.  Ákærði sagði að hann hefði ætlað á þessum tíma að E hefði rúm fjárráð og gæti því greitt skuldir sínar.  Af þeim sökum hefði hann ekki gripið til þeirra fjármuna sem hann geymdi í öryggisskápnum á heimili sínu, en hafði áður, að hluta, fengið að láni hjá E.

Ákærði staðhæfði að það hefði verið ætlan hans að nota lánspeningana frá E til utanlandsferðar og þá með barnsmóður sinni, F.  Vísaði ákærði til þess að hann hefði viljað launa henni aðstoðina meðan hann var hjálparvana vegna aðgerðar á hendi, sem hann hefði farið í vorið 2011.  Að auki hefði hann bundið vonir við að þau myndu hefja sambúð á ný og hefði utanlandsferðin því verið liður í þeim áformum hans.  Hann sagði að ráðagerðir hans hefðu frestast þar sem hann hefði farið í fyrrnefnda aðgerð, en hún hefði verið afleiðing slyss sem hann hefði orðið fyrir við sjómannsstörf sín á árinu 2010.

Ákærði staðhæfði að sá listi sem lögregla lagði hald á við aðgerðir sínar haustið 2011 hefði verið svokallaður pókerlisti.  Ákærði sagði að listinn hefði í raun haft takmarkaða þýðingu og staðhæfði að margir vinir hans hefðu tekið þátt í spilamennskunni, sem hefði farið fram einu sinni til tvisvar í mánuði.  Listinn hefði að mestu verið minnislisti, en nánar aðspurður kvaðst hann ekki geta með vissu sagt til um hvort hann sjálfur hefði í raun ritað öll þau nöfn og tölur sem kæmu þar fyrir, enda langt um liðið.  Þá var það ætlan hans að um væri að ræða lista frá fleiri en einu spilakvöldi.  Nánar aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa aðra skýringu á heimsókn þeirra þriggja aðila sem komið höfðu að íbúð hans þegar lögreglan var við húsleitina, en að þar hefðu verið á ferð vinir hans.  Ákærði staðfesti að þessir aðilar hefðu verið skráðir á umræddan lista.  Þá áréttaði ákærði fyrri frásögn hjá lögreglu   um   að   ein   talan   á   listanum,   þ.e.   talan   80,   væri   vegna   sölu   hans   á leikjatölvu ásamt tölvuleikjum til tiltekins aðila fyrir 80.000 krónur og að þar væri um útistandandi skuld að ræða.  Loks staðfesti ákærði að nafn vitnisins E væri á listanum og þar við væri talan 300.  Bar hann að vitnið hefði oft tekið þátt í pókerspili og því hefði verið um pókerskuld að ræða.

Fyrir dómi var ákærði sérstaklega spurður um önnur SMS-skilaboð, en þau sem vikið var að hér að framan.  Var þar um að ræða skilaboð, sem rannsakendur ætluðu að vörðuðu m.a. sölu og dreifingu ákærða á fíkniefnum til nafngreindra aðila.  SMS-skilaboðin eru frá því í júlí og ágúst 2011, en þau eru svohljóðandi: „... kominn með 13 kall, viltu sækja hann?“;  „Ég lagði inn tíkall á þig, sé fyrir hinu fljótlega.“;  „Er klár með peninginn get ég hitt á þig í hádeginu?“; „Sæll vinur áttu eitthvað eftir af jólasveini?“;  „Hæ veit ég er erfið en mætti ég sníkja einn enn, get borgað einn á mánudaginn.“;  „Jo, Þ... hér.  Getur þú hent einu í mig til mánaðar?“; „Blessaður karl, hvað segirðu, var að spá hvort D gæti litið á þig og gripið uno fyrir mig.“; „Má hann grípa tvær frænkur líka.“; „Thank you, ertu kannski með grænan líka og ef svo er má hann grípa einn svoleiðis líka?“

Ákærði svaraði því til að hann minntist þess ekki að hafa fengið umrædd SMS-skilaboð í eigin síma.  Þá kvaðst hann ekki kannast við efni skilaboðanna og þar á meðal þar sem erindunum er svarað játandi, en áréttaði að langt væri liðið frá þessum atburðum.  Þar um sagði ákærði m.a.:  „Eins og ég segi þá var maður náttúrulega mjög ruglaður á þessu tímabili, þar var mikill umgangur þarna heima, ég veit ekkert ... veit sem sagt, það er ekkert 100%  allt sem maður er að segja sko, en það er sem sagt ... það er götótt minnið sko ... Eins og ég segi sko, þá man ég það bara ekkert, það er orðið svo ótrúlega langt síðan ... Ég veit það ekki sko ... Maður er ekkert heill á meðan maður er í neyslu, það er bara svoleiðis.“  Ákærði sagði að umrædd skilaboð hefðu að líkindum borist í síma hans, en áréttaði að mikill umgangur hefði verið á heimili hans á þessum tíma og því hefðu aðrir en hann getað notað símann og sagði: „... það var mjög mikið rugl í þessari íbúð.“ Ákærði bar að hann þekkt ekki þau gælunöfn sem vísað væri til í skilaboðunum. Þá staðhæfi ákærði að á umræddu tímabili hefði hann fengið margvísleg SMS- skilboð, sem hefðu enga stoð haft í raunveruleikanum.

Fyrir dómi greindi ákærði frá því að við yfirheyrslu lögreglu, að kvöldi 2. september 2011, hefði hann verið miður sín vegna fyrrnefnds lífernis og óreglu þá um   sumarið.  Ákærði   staðhæfði   að   honum   hefði   verið   ráðlagt   af   tilnefndum verjanda við skýrslutökuna að viðurkenna brot sín.  Ákærði kvaðst hafa fylgt þeim ráðum að mestu, en bar að rannsakendur hefðu engu að síður vefengt frásögn hans. Ákærði kvaðst um síðir hafa dregið frásögn sína til baka og þá m.a. haft í huga að vitnið E gæti eftir atvikum ekki sýnt fram á að hann hefði lánað honum fyrrnefnda fjármuni, en einnig að hann gæti við síðari yfirheyrslur skýrt frekar frá málavöxtum og þá með aðstoð annars verjanda.  Engu að síður kvaðst ákærði ekki hafa skýrt að öllu leyti rétt frá við lögregluyfirheyrsluna.  Í því sambandi nefndi ákærði frásögn sína   um   millifærsluna   til   F,   barnsmóður   sinnar,   að   fjárhæð   500.000   krónur. Áréttaði ákærði að hann hefði aðeins millifært á F 240.000 krónur, líkt og gögn málsins bæru með sér, en áréttaði að hún hefði endurgreitt fjárhæðina smám saman.

Ákærði staðhæfði að vegna óreglu sinnar og fíkniefnaneyslu sumarið 2011 hefði hann með skjótum hætti hleypt sér í skuldir og þar á meðal við vitnið E. Ákærði   kvaðst   ekki   hafa   haft   ráðrúm   til   að   endurgreiða   vitninu   margnefnda lánsfjárhæð, en bar að hann vonaðist til þess að það gæti hann gert þegar lögreglan skilaði til hans fyrrnefndum peningaseðlum.

Vitnið B staðfesti að hafa deilt leiguíbúð með ákærða í 4-6 mánuði á árinu 2011.  Vitnið kvaðst ekki hafa haft hugmynd um að ákærði hefði haft fíkniefni í vörslum sínum og ekki vita neitt til þess að hann hefði stundað sölu slíkra efna. Vitnið kvaðst hafa stundað vaktavinnu á umræddum tíma.  Þá kvaðst það fyrst hafa heyrt af þeim peningum sem lögreglan haldlagði á heimilinu eftir lögregluaðgerðirnar 2. september nefnt ár, en vísaði til þess að ákærði hefði verið starfandi sjómaður.

Vitnið skýrði frá því að á greindu tímabili hefðu fjórir til fimm vinir komið í heimsókn á heimilið og sagði að þá hefði stundum verið spilaður póker.  Vitnið kvaðst sjaldan hafa tekið þátt í spilamennskunni og sagði að í þau skipti hefði ávallt verið spilað um lágar fjárhæðir og nefndi í því sambandi um 1000-5000 krónur, sem hver og einn hefði lagt undir.  Vitnið sagði að úrslitin hefðu verið rituð á blað, en treysti sér ekki til að fullyrða um hver hefði annast skráninguna.

Vitnið F kvaðst hafa verið í sambúð með ákærða á árunum 2006 til 2008, en sonur þeirra væri fæddur árið 2007.  Vitnið kvaðst hafa haldið vinskap við ákærða eftir sambúðarslitin og staðhæfði að hann hefði alltaf stutt hana og þar á meðal með fjárframlögum, en að auki hefði hann um tíma verið með drenginn á heimili sínu. Vitnið sagði að ákærði hefði verið í góðri vinnu og bar að hann hefði farið vel með peninga og m.a. geymt sparnað sinn í sérstakri krukku á heimili þeirra og að einhverju leyti einnig á innlánsbók.  Vitnið sagði að ákærði hefði yfirleitt verið vel aflögufær   um   peninga,   enda   hefði   hann   haft   góðar   tekjur   af   sjómennskunni. Aðspurt og eftir að vitninu hafði verið sýndar ljósmyndir lögreglu, sem teknar voru í leiguíbúð ákærða þann 2. september 2011, kvaðst það ekki hafa séð ákærða vefja peningana sína í sellófanplast og sagði að það tíðkaði hann a.m.k. ekki í dag.

Vitnið kvaðst á árinu 2011 hafa komið inn í leiguíbúð ákærða á Akureyri, og bar að þá hefði hann verið háður fíkniefnum, en þá helst kannabis.  Þrátt fyrir lífernið   hefði   ákærði   stundað   vinnu   sína.  Vitnið   áréttaði   að   það   hefði   notið fjárstuðnings frá ákærða og bar að vorið 2011 hefði það m.a. ekki getað staðið í skilum á húsaleigugreiðslum og því hefði hún leitað til hans og hann þá lagt inn á bankareikning hennar í sparisjóði, 240.000 krónur.  Nánar aðspurt kvaðst vitnið eiga   bankareikninga   í   fleiri   fjármálastofnunum.  Vitnið   kvaðst   hafa   endurgreitt ákærða lánsfjárhæðina, en einnig eldri skuldir við ákærða, þá um sumarið, bæði með því að leggja fjármuni inn á reikning hans, en þó helst með því að afhenda honum reiðufé.  Vitnið kvaðst hafa nýtt þá fjármuni sem því stóðu til boða og þá helst örorkubætur, barnabætur og endurgreiðslur frá skattinum. Vitnið treysti sér ekki til að segja til um hversu há endurgreiðsla þess til ákærða var í raun og þá ekki hvenær það greiddi, en vísaði m.a. til áðurrakins bankayfirlits frá sparisjóði og fjögurra   úttekta   í   júnímánuði   2011,   og   ætlaði   að   það   hefðu   verið   síðustu úttektirnar.  Þá lét vitnið að því liggja að það hefði einnig tekið fjármuni út af eigin bankabók.   Vitnið kvaðst hafa heyrt af því að um það leyti hefði ákærði fengið lánsfé frá vitninu E.  Vitnið bar að á þessum tíma hefði E „verið með fullt af peningum og dældi þeim bara hingað og þangað“. Vitnið skýrði frá því að það hefði tekið upp sambúð við ákærða að nýju eftir vímuefnameðferð hans haustið 2011, en sagði að þá um vorið og sumarið hefðu þau verið byrjuð að draga sig saman.

Vitnið E kvaðst vorið 2011 hafa lánað ákærða peninga.  Vitnið sagði að tilefnið hefði verið ráðgerð utanlandsferð ákærða með barnsmóður sinni, en ákærða hefði vanhagað um fjármuni og því beðið sig um lánsfé.  Vitnið sagði að ákærði hefði á þessum tíma verið eini raunverulegi félagi sinn og það m.a. oft komið í heimsókn á heimili hans.  Þá kvaðst vitnið hafa treyst ákærða, enda hefði hann verið í fastri vinnu.  Vitnið kvaðst enn fremur hafa verið aflögufært með fjármuni, þar sem það hefði fengið slysabætur og unnið í lottó, en auk þess haft launatekjur fyrri   hluta   ársins   2011.  Vitnið   vísaði   nánar   um   fjárhag   sinn   til   áðurrakinna bankagagna og skattskýrslna.  Vitnið kvaðst hafa fallist á beiðni ákærða og lánað honum 800.000 krónur.  Vitnið sagði að þeir hefðu rætt það að ákærði myndi endurgreiða lánið „í skömmtum“, sem reyndar hefði enn ekki gerst.  Vitnið ætlaði að lánveitingin hefði átt sér stað einhvern tíma í júní, en það hefði afhent lánsféð í seðlum.  Vitnið vísaði til áðurrakinna bankayfirlita um að það hefði tekið út af eigin bankareikningi 490.000 krónur þann 23. maí og enn fremur 650.000 krónur þann 7. júní 2011 og bar að ákærði hefði fengið megnið af þessum peningum.

Vitnið staðfesti að milli síma þess og ákærða hefðu gengið textaboð, þar sem ákærði hefði m.a. gengið eftir greiðslu að fjárhæð 300.000 krónur.  Vitnið sagði að þessi skilaboð stöfuðu í raun frá karlmanni sem vitnið hefði skuldað peninga. Ákærði hefði því ekki verið að innheimta hjá því umræddar 300.000 krónur, heldur umræddur maður.  Vitnið kvaðst ekki geta upplýst hver þessi aðili væri, að öðru leyti en því að hann hefði verið kunningi ákærða.  Vitnið staðfesti símaboð frá 24. ágúst 2011 þar sem fram kom að hann ætlaði að fá aðila til að leggja inn á ákærða sem fyrst.  Vitnið áréttaði að þarna hefði ekki verið um skuld við ákærða að ræða. Vitnið staðfesti enn fremur símaboð þar sem fram komu upplýsingar um tiltekinn bankareikning í eigu ákærða og talan 300.000.  Vísaði ákærði til þess að ákærði hefði ætlað að vera milliliður um greiðslu hans til fyrrnefnds aðila, en það kvaðst reyndar enn ekki hafa greitt umrædda fjárhæð, 300.000 krónur.

Vitnið kvaðst ekki hafa viljað gera lögreglu grein fyrir skiptum þeirra ákærða, er símaskýrsla var tekin af því þann 3. september 2011, og því m.a. sagt ranglega að ákærði væri ekki í verulegri skuld við það.  Vísaði vitnið til þess að á þessum tímapunkti   hefði   það   ekki   gert   sér   grein   fyrir   ástæðu   yfirheyrslunnar.  Vitnið áréttaði að það hefði í byrjun sumars 2011 átt næga peninga, en bar að eftir það hefði það misst tökin á lífi sínu og „spreðað út peningum“.  Hafi svo verið komið málum um haustið að aðilar hefðu verið farnir að senda honum SMS-boð vegna peningaskulda þess.  Vegna þessa kvaðst það hafa hætt að svara símhringingum annarra en ákærða.  Vitnið kvaðst í raun hafa verið í mikilli fíkniefnaneyslu „og út úr ruglaður“ þegar lögreglan ræddi við það í síma aðfaranótt 3. september 2011. Vitnið kvaðst því hafa skýrt ranglega frá því að það hefði verið ákærði sem hefði lánað því margnefndar 300.000 krónur.  Þá kvaðst það ekki hafa þorað að skýra frá nafni hins raunverulega kröfueiganda vegna ótta um eigið öryggi og fjölskyldu sinnar. Vitnið kvaðst enn fremur hafa sleppt því að minnast á eigin lánveitingu til ákærða.

Vitnið sagðist aðspurt hafa spilað póker við ákærða og félaga hans, en vissi ekkert um færslur á lista af því tilefni.  Vitnið sagði að ekki hefði verið spilað um eiginlegar peningafjárhæðir, aðeins smáaura.

Vitnið kvaðst hafa heyrt af aðgerðum lögreglu þann 3. september 2011, en eftir að þær voru yfirstaðnar.  Vitnið kvaðst aldrei hafa haft grunsemdir um að ákærði seldi fíkniefni.

Vitnið   H,   móðir   ákærða,   staðfesti   að   hann   hefði   bankareikning   í   þeirri fjármálastofnun sem það starfaði hjá.  Vitnið kvaðst hafa annast skattframtalsgerð fyrir ákærða, en lýsti að öðru leyti starfi hans og fjármálum með líkum hætti og hann   gerði   hér   fyrir   dómi.  Þykir   því   ekki   vera   ástæða   til   að   rekja   framburð vitnisins frekar.

Vitnið  A  rannsóknarlögreglumaður   gerði   grein   fyrir   rannsókn   lögreglu   í samræmi við það sem fram kom í frumskýrslu.  Vitnið sagði að grunsemdir hefðu vaknað um að ákærði og meðleigjandi hans, vitnið B, seldu fíkniefni.  Í fyrstu, í byrjun sumars 2011, hefðu upplýsingarnar verið takmarkaðar, en þær hefðu aukist þegar   á   leið   sumarið.  Hefði   grunurinn   þannig   um   síðir   byggst   á   ítrekuðum upplýsingum sem lögregla hefði fengið, um sölu ákærða á kókaíni og amfetamíni. Af þessu tilefni hefði lögreglan aflað heimildar til húsleitar í leiguíbúð ákærða. Vitnið sagði að sími ákærða, X, hefði verið haldlagður á vettvangi, eins og önnur gögn.  Vitnið sagði að ákærða hefði verið boðið að færa fram frekari skýringar á uppruna þeirra fjármuna sem lögreglan haldlagði í greint sinn, en hann aldrei nýtt sér það þrátt fyrir að rannsókn málsins hefði dregist á langinn.  Vitnið kvaðst í starfi sínu sem rannsóknarlögreglumaður sjaldan hafa orðið vitni að slíkum útbúnaði sem ákærði   hafði   á   geymslu   hinna   haldlögðu   peninga.  Vitnið   sagðist   vita   að   í fíkniefnaheiminum   væri   „grænn“   notað   um   marijúana,   „frænka“   um   e-töflur. „Uno“ gæti vísað til ritalíns, eða eins stykkis eða eins gramms af einhverju.  „Jóla“ væri mjög algengt orð um kókaín, „jólasveinn“ gæti verið þróað úr því.

Vitnið C rannsóknarlögreglumaður staðfesti að lögreglu hefði borist ítrekaðar ábendingar og frá nokkrum aðilum um að fíkniefnasala færi fram á heimili ákærða og því hefði rannsókn hafist þar með húsleit.  Vitnið bar að rannsóknaraðilar hefðu ályktað, vegna þess útbúnaðar sem ákærði hafði um hina haldlögðu peningaseðla, að til hefði staðið að geyma þá utandyra.  Vitnið bar að grunsemdir rannsóknaraðila hefðu styrkst við fund svonefnds skuldalista, sem ákærði hefði við yfirheyrslu nefnt pókerlista.  Vísaði   vitnið   til   þess   að   listinn   hefði   verið   í   samræmi   við   þær upplýsingar sem lögreglan hafði fengið fyrir húsleitina, en þá hefði koma þriggja aðila,   sem   birst   hefðu   við   íbúð   ákærða   þegar   lögregluaðgerðir   stóðu   yfir   í leiguíbúðinni, einnig styrkt grunsemdir rannsóknaraðila.  Því til viðbótar hefðu þau skilaboð sem fundust í síma ákærða eftir handtöku hans styrkt grundsemdir um að ákærði hefði komið að fíkniefnasölu.   Vitnið kvaðst þekkja orðið „jólasveinn“, enda ekki mikið notað, en með því væri átt við kókaín.  „Frænkur“ merktu e-töflur. „Grænn“ væri „ras“, þ.e. kannabis.

Vitnið   G   lögreglumaður   kvaðst   hafa   stöðvað   för   ákærða,   X,   og   fundið peninga í bifreið hans.  Vitnið sagði að peningabúnt hefði verið undir barnabílstól og annað í hólfi milli framsæta.  Vitnið sagði að það sem hefði vakið sérstaka athygli þess hafi verið að peningabúntin voru rennandi blaut og peningaseðlarnir rennsléttir, en einnig skítugir á köntunum.  Um það sagði vitnið: ,,... það var svo mikil mold og sandur á þeim, þetta var mjög skrítið, það var eins og þetta hefði legið bara úti eða eitthvað sko ... það var eins og þetta hefði verið að koma úr einhverri holu ...“  Vitnið kvaðst ekki hafa talið það trúverðugt þegar ákærði hefði gefið þá skýringu að peningaseðlarnir hefðu farið í þvottavél með buxunum hans.

V.

Í máli þessu er ákærða, X, gefið að sök peningaþvætti, með því að hafa um nokkurt skeið á árinu 2011, nánar tiltekið fram til sunnudagsins 4. september, aflað sér ávinnings að fjárhæð 1.625.000 krónur með sölu og dreifingu ótiltekins magns ávana- og fíkniefna, á Akureyri og í nágrenni.  Ákærði neitar sök.

Um heimfærslu er í ákæru vísað til 1. mgr., sbr. 2. mgr. og 3. mgr. 264. gr. almennra   hegningarlaga   nr.   19/1940,   sbr.   7.   gr.   laga   nr.   149/2009.  Af   hálfu ákæruvalds er auk refsingar krafist upptöku á greindum fjármunum með vísan 1. tl. 1. mgr. 69. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. gr. laga nr. 149/2009, og 7. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974, sbr. 1. gr. laga nr. 60/1980, og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001.

Í 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 7. gr. laga nr. 149/2009, með síðar breytingum, segir:

Hver sem tekur við, nýtir eða aflar sér eða öðrum ávinnings af broti á lögum þessum eða af refsiverðu broti á öðrum lögum, eða meðal annars umbreytir slíkum ávinningi, flytur hann, sendir, geymir, aðstoðar við afhendingu hans, leynir honum eða upplýsingum um uppruna hans, eðli, staðsetningu eða ráðstöfun ávinnings skal sæta fangelsi allt að 6 árum.

Sá sem framið hefur frumbrot og fremur jafnframt brot skv. 1. mgr. skal sæta sömu refsingu og þar greinir. Ákvæði 77. gr. gildir þá eftir því sem við á.

Refsing getur orðið fangelsi allt að 12 árum ef um ræðir ávinning af broti skv. 173. gr. a.

Sé brot skv. 1. mgr. framið af gáleysi varðar það sektum eða fangelsi allt að 6 mánuðum.

Þá   segir   í   1.   og   2.   tl.   1.   mgr.   69.   gr.   b   hegningarlaganna,   með   síðari breytingum:

Gera má upptæk verðmæti, að hluta eða í heild, sem tilheyra einstaklingi sem gerst hefur sekur um brot þegar: 1. brotið er til þess fallið að hafa í för með sér verulegan ávinning og 2. það getur varðað að minnsta kosti 6 ára fangelsi.

Hér að framan var rakin dómsniðurstaða Hæstaréttar Íslands í máli nr. 21/2015, sbr. kafla I.1.  Með þessum dómi var ákærði m.a. sakfelldur fyrir vörslur á þeim fíkniefnum sem hann var með í fórum sínum á heimili sínu við húsleit lögreglu þann   2.   september   2011.  Hluta   ákæru   nefnds   dómsmáls   var   vísað   frá   dómi. Sakarefni þess máls sem hér er rekið er að hluta til það sama og mál nr. 21/2015, en er rekið á öðrum grunni.

Ágreiningslaust er að við nefnda húsleit á heimili ákærða fundu lögreglumenn meginhluta þeirra peningaseðla, sem ákæran í máli þessu vísar til, en hinn hluti seðlanna fannst í bifreið ákærða tveimur dögum síðar.

Hér fyrir dómi hafa lögreglumenn borið að grunur hafi beinst að ákærða um fíkniefnaviðskipti vegna ítrekaðra ábendinga þar um sumarið 2011.  Við nefnda húsleit fundu lögreglumenn, auk tilgreindra fíkniefna, handritaðan lista.  Einnig var við húsleitina lagt hald á síma ákærða, en þar fundust þau SMS-skilaboð, sem áður eru rakin.

Við meðferð málsins hefur ákærði borið að umræddur listi hafi að mestu varðað stöðu í pókerspilum.  Á listanum eru nöfn a.m.k. 26 einstaklinga, en einnig eru þar nöfn 9 annarra einstaklinga, sem strikað hefur verið yfir. Aftan við nöfn þessara einstaklinga eru tölustafir, frá 3,2 og til 464.

Ákærði hefur borið að talan 80, sem fyrir kemur á umræddum lista og er rituð fyrir aftan nafn eins þeirra einstaklinga sem þar má sjá, þýði í raun það að hann hafi selt leikjatölvu ásamt tölvuleikjum fyrir 80.000 krónur.  Ákærði hefur borið að aðrar tölur á listanum hafi verið yfir stöður í pókerspilum.  Þar á meðal hafi verið tala við nafn vitnisins E, en við nafn hans er rituð talan 300.

Frásögn ákærða um hver hafi í raun ritað umræddan lista hefur við meðferð málsins verið harla reikul, en hann kvaðst halda að hann hafi gert það og verður ekki við annað miðað.  Samtala þeirra talna sem fyrir koma á listanum er 2.686.

Efni   þeirra   skilaboða   sem   fundust   í   síma   ákærða   eru   áður   rakin.  Í   því viðfangi er til þess að líta að þeir lögreglumenn sem komu að rannsókn málsins og hafa umtalsverða reynslu hafa borið vitni um að í símaskilaboðunum komi fyrir slanguryrði yfir kunn fíkniefni.  Af gögnum og frásögn lögreglumannanna verður ráðið að skilaboðin ásamt fyrrnefndum lista, en einnig viðkoma aðila sem knúðu dyra á heimili ákærða við frumrannsókn lögreglu, hafi styrkt grunsemdir um að ákærði ætti aðild að fíkniefnaviðskiptum.

Ákærði hefur fyrir dómi borið að hann kannist ekki við umrædd SMS- skilaboð, og vísaði hann helst til þess að annar maður, sem hann vildi ekki nafngreina, hefði notað símann hans.  Þessi skýring verður ekki talin trúverðug, m.a. þegar virt er frásögn vitnisins E og það sem hér að framan er rakið.

Eins   og   áður   sagði   er   ákærða   gefið   að   sök   brot   á   264.   gr.   almennra hegningarlaga, með síðari breytingum, fyrir peningaþvætti, með því að hafa á árinu 2011, eins og rakið er í ákæru, aflað sér ávinnings að fjárhæð 1.625.000 krónur með sölu   og   dreifingu   ótiltekins   magns   ávana-   og   fíkniefna.  Í   greinargerð   með breytingarlögunum, sbr. 7. gr. laga nr. 149, 2009, segir að það hafi verið ætlan löggjafans að gera tiltekin brot að sjálfstæðu refsiverðu broti og jafnframt þannig að   þau   taki   til   ávinnings   af   allri   refsiverðri   háttsemi   þeim   tengdum,   sbr.   til hliðsjónar m.a. dóm Hæstaréttar Íslands í máli nr. 200/2001. Í ákæru er m.a. vísað til 3. mgr. 264. gr. hegningarlaganna, sem aftur vísar til sérreglu varðandi þvætti ávinnings af fíkniefnabroti skv. 173. gr. a laganna.  Skilgreiningar á fíkniefnabrotum eru í 2. og 3. gr. ávana- og fíkniefnalaganna frá 1974, en í nefndri 173. gr. a hegningarlaganna, 1. mgr. segir: Hver, sem andstætt ákvæðum laga um ávana- og fíkniefni lætur mörgum mönnum í té ávana- og fíkniefni eða afhendir þau gegn verulegu gjaldi eða á annan sérstaklega saknæman hátt, skal sæta fangelsi allt að 12 árum. Samkvæmt 2. mgr. lagagreinarinnar skal sömu refsingu hljóta sá, sem gegn ákvæðum laganna; framleiðir, býr til, flytur inn, flytur út, kaupir, lætur af hendi, tekur við eða hefur í vörslum sínum ávana- og fíkniefni í því skyni að afhenda þau á þann hátt, sem greint er í 1. mgr. Þegar litið er til nefndra símaskilaboða og þar á meðal efnis þeirra og fjölda, frásagnar lögreglumanna, umbúnaðar og magns peningaseðla, þeirra fíkniefna sem ákærði hafði vörslum sínum við húsleit lögreglu og þess sem hér að framan var rakið verður að áliti dómsins að telja þau sönnun um, þannig að hafið sé yfir skynsamlegan   vafa,   að   þau   vísi   til   og   séu   afrakstur   verulegra   viðskipta   með fíkniefni, þ. á m. kókaín, amfetamín og kannabis, sem ákærði hafi verið viðriðinn. Líkur standa almennt til þess að slík viðskipti hafi skilað hagnaði.  Að þessu virtu ber að hafna framburði og skýringum ákærða að þessu leyti.

Samkvæmt   1.   mgr.   111.   gr.   laga   nr.   88,   2008   skal   dómur   reistur   á sönnunargögnum sem færð eru fram, m.a. af hálfu ákæruvalds, fyrir dómi.

Ákærði kveður framangreinda peninga tilkomna með þeim hætti, að hann hafi að hluta sparað þá af tekjum sínum undanfarin ár.  Þá staðhæfir hann að hluti peninganna sé af því fé sem hann hafi fengið endurgreitt vegna láns til barnsmóður sinnar og núverandi sambýliskonu, að fjárhæð a.m.k. 240.000 krónur sumarið 2011 og loks hafi verið um að ræða lánsfé frá félaga, vitninu E, að fjárhæð 800.000 krónur, það sama sumar.

Við meðferð málsins fyrir dómi hefur ákærði m.a. lagt fram skattaframtöl sín, en einnig yfirlit frá bönkum, sem varða fjármál hans og sambýliskonu hans, F. Koma þar m.a. fram upplýsingar um launatekjur og bætur, en einnig útgreiðslur og millifærslur, eins og nánar er rakið í kafla III hér að framan.  Þá hafa við meðferð málsins verið lagðar fram upplýsingar um fjárhag vitnisins E, en þær sýna m.a. að vitnið hafi haft talsvert fé undir höndum í árslok 2010 og jafnframt að það hafi tekið út af eigin reikningi 1.140.100 krónur í byrjun sumars 2011, líkt og hann hefur borið um hér fyrir dómi.

Þrátt fyrir að hin fjárhagslegu gögn gefi að mati dómsins ekki heildarmynd af fjárhag   ákærða   og   séu   að   auki   misvísandi   þykir   m.a.   í   ljósi   málatilbúnaðar ákæruvalds ekki unnt að hafna framburði hans eða nefndra vitna með öllu.  Að þessu virtu þykja staðhæfingar ákærða um að peningarnir hafi að nokkru stafað frá vitninu E trúverðugar.

Ákærði hefur, samkvæmt áskorun, m.a. ákæruvalds, lagt fram frekari gögn um fjárhag sinn og tekjur, þ. á m. yfirlit yfir bankareikninga.  Að áliti dómsins eru þessi gögn takmörkuð, misvísandi og renna ekki nema að litlu leyti stoðum undir það að hann hafi að öðru leyti, eða öllu, sparað saman af tekjum sínum þá fjárfúlgu sem lögregla lagði hald á.  Hið sama má segja um ætlaða endurgreiðslu vitnisins F vegna lánafyrirgreiðslu hans til hennar.  Að mati dómsins var framburður F við alla meðferð málins reikull að þessu leyti, en ekki verður heldur horft fram hjá nánum tengslum vitnisins við ákærða.

Að teknu tilliti til ofangreinds og þar sem skýra ber skynsamlegan vafa um sekt ákærða honum í hag verður ekki fallist á að öll fjárhæðin,1.625.000 krónur, hafi verið ávinningur af refsiverðri háttsemi hans. Verður að þessu sögðu fallist á röksemdir ákæruvalds um að sannað sé að verulegur hluti þeirrar fjárhæðar sem lögregla lagði hald á þann 2. og 4. september 2011 hafi átt rót sína að rekja til þeirrar háttsemi sem nú er lýst refsiverð í 1., 2. og 3. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga.  Er ákærði því sannur að sök.

Samkvæmt þessu verður ákærði ekki talinn hafa sýnt fram á að hann hafi aflað peninganna að öllu leyti á lögmætan hátt.  Hafi þannig að hluta til verið um að ræða ávinning ákærða af brotum þeim sem hann hefur verið sakfelldur fyrir.  Krafa ákæruvalds um upptöku á peningum, sem lögregla lagði hald á, er byggð á 1. tl. 1. mgr. 69. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19, 1940, sbr. 2. gr. laga nr. 149, 2009, og 7. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni nr. 65, 1974, sbr. 1. gr. laga nr. 60, 1980, og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233, 2001. Uppfyllt eru skilyrði fyrir upptöku peninganna að hluta, en ávinningur ákærða er að álitum áætlaður 500.000 krónur. Verður því fallist á kröfu ákæruvaldsins að því leyti.

Sakaferill ákærða, sem áhrif hefur á refsingu hans nú, markast aðeins af þeim dómi sem fyrr var getið, þ.e. dómi Hæstaréttar Íslands í máli nr. 21/2015. Fyrir liggur að meðferð máls ákærða hefur dregist úr hófi hjá lögreglu og fyrir dómi, án þess að honum verði um það kennt.  Hefur þessi dráttur vafalaust haft áhrif á ákærða, sbr. til hliðsjónar sálfræðivottorð, dagsett 10. nóvember 2015, sbr. dskj. nr. 15.  Með tilliti til alls þessa þykir rétt að fresta ákvörðun refsingar ákærða, eins og nánar greinir í dómsorði.

Sakarkostnaður ákæruvalds er enginn.  Féll því ekki annar kostnaður til við rekstur þessa máls en málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, ferðakostnaður hans og annar útlagður kostnaður, m.a. vegna öflunar sálfræðivottorðs.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Gísla M. Auðbergssonar hrl., verða ákveðin í heild eins og í dómsorði greinir, að meðtöldum virðisaukaskatti, auk ferðakostnaðar, sem ákveðst í heild 178.000 krónur.  Í ljósi málsúrslita og atvika að öðru leyti verður ákærði dæmdur til að greiða þennan kostnað að 1/3 hluta, en 2/3 hlutar falli á ríkissjóð, en einnig þykir rétt að útlagður kostnaður, m.a. vegna sálfræðivottorðsins, falli á ríkissjóð, 60.664 krónur. Gætt var ákvæða 184. gr. laga nr. 88, 2008. Ólafur Ólafsson héraðsdómari kveður upp dóminn.

DÓMSORÐ:

Ákvörðun refsingar ákærða, X, er frestað og skal hún falla niður að liðnum tveimur árum frá uppsögu þessa dóms að telja, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19, 1940. Ákærði sæti upptöku á 500.000 krónum.

Ákærði greiði 1/3 hluta af málsvarnarlaunum skipaðs verjanda síns, Gísla M. Auðbergssonar hrl., sem ákveðast í heild 1.227.600 krónur og sama hlutfall af ferðakostnaði   verjandans,   sem   ákveðst   í   heild   178.000   krónur.  Samtals   greiði ákærði því í málskostnað 527.866 krónur.  2/3 hlutar málsvarnarlaunanna og sama hlutfall ferðakostnaðar verjandans, samtals 1.055.674 krónur, greiðist úr ríkissjóði, en einnig annar útlagður kostnaður hans að fjárhæð 60.664 krónur.