Dómstólaleit

Kært var ákvæði í dómi héraðsdóms þar sem aðalkröfu S samkvæmt kröfulið A í stefnu, um að viðurkennt yrði með dómi að ógilt væri samkomulag S við R vegna fyrirhugaðrar uppbyggingar og breyttrar nýtingar á nánar tiltekinni lóð, var vísað frá dómi. Var það gert á þeim grundvelli að ógilding alls samkomulags aðila myndi óneitanlega hafa áhrif á útgefið byggingarleyfi og lóðarleigusamning enda væru efni samkomulagsins í heild forsenda fyrir gerð þeirra. S hefði því ekki lögvarða hagsmuni af ógildi samkomulagsins í heild og krafan talin fara samkvæmt efni sínu gegn 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur taldi að S hefði gert grein fyrir því með skýrum hætti á hvaða grundvelli hann byggði aðalkröfu sína og að ljóst væri að ef fallist yrði á kröfu hans myndi sú úrlausn hafa áhrif á stöðu aðila að lögum. Í þeirri úrlausn yrði á hinn bóginn ekki tekin afstaða til þess hvort byggingarleyfi og lóðarleigusamningur skyldu felld úr gildi eða nánar hvernig uppgjöri á réttindum og skyldum aðila samkvæmt ógildum samningi skyldi háttað. Í ljósi framangreinds yrði að telja að krafa sóknaraðila endurspeglaði ágreining milli aðila um gildi fyrrgreinds samkomulags og að úrlausn þar um myndi hafa áhrif á stöðu þeirra. Efnismeðferð kröfunnar myndi þannig fela í sér úrlausn sakarefnis sem hefði raunhæft gildi fyrir S. Kröfu hans yrði því ekki vísað frá á þeim grunni að hann hefði ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn hennar. Samkvæmt því var hið kærða ákvæði í héraðsdómi fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið að því leyti til efnislegrar meðferðar.

Í hf. var lægstbjóðandi í útboði F um byggingu stúdentagarða við Sæmundargötu 21 í Reykjavík. Í hf. lagði fram bæði aðaltilboð í verkið og frávikstilboð. F fjármagnaði framkvæmdina með framkvæmdaláni frá L hf. en greiddi það lán upp að framkvæmdum loknum með láni frá ÍB. F ákvað að hafna öllum tilboðum í verkið en samdi síðan við ÍS hf. sem átt hafði hæsta tilboðið. Byggðist höfnun F á því að tilboð Í hf. væri yfir hámarki á því láni sem sá fyrrnefndi gæti tekið hjá ÍB til framkvæmdanna og vísaði til greinar 0.2.5 í útboðslýsingu. Í hf. höfðaði mál á hendur F og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu F vegna missis hagnaðar og byggði á því að ákvörðun F hefði verið ólögmæt. Landsréttur sló því föstu að Í hf. hefði verið eða mátt vera ljóst að umrætt verk væri háð fjármögnun með láni frá ÍB og að lánveitingar til verkefnisins tækju mið af þeim reglum sem um sjóðinn giltu. Í hf. gæti ekki borið fyrir sig ókunnugleika um þessar reglur eða að honum hafi annars verið ókunnugt um að lánafyrirgreiðsla frá ÍB væri hluti af valforsendum útboðsins. Landsréttur lagði til grundvallar að tilboð Í hf. hefði ekki uppfyllt reglur ÍB. Var því ekki fallist á það með Í hf. að höfnun tilboða hans hefði verið ómálefnaleg og ólögmæt og F bakað sér skaðabótaskyldu gagnvart honum. Var F sýknaður af öllum kröfum Í hf.