Dómstólaleit

S fékk jörðina ED til lífstíðarábúðar frá fardögum 1980. Var húsakostur jarðarinnar og ræktun þá miðuð við almennan hefðbundinn búskap en S breytti húsum og efndi til nýframkvæmda á jörðinni svo hún hentaði til framleiðslu lífrænt ræktaðra gulróta, skv. sérstökum lögum þar um. S leitaði eftir því að fá ábýlisjörð sína keypta en þar sem hann vildi ekki fallast á að nokkur hluti jarðarinnar yrði undanskilinn kaupunum sagði hann upp ábúðarrétti sínum frá fardögum 1999. Í kjölfarið var gerð úttekt á jörðinni og síðar yfirúttekt. Yfirúttektargerð kvað á um að M skyldi leysa til sín allar metnar framkvæmdir á jörðinni að frátalinni borholu með brotnum bor. Þessu hafnaði M og með kaupsamningi aðila í júní 2000 seldi S tilteknar eignir til M. S taldi M skylt að innleysa umbætur á jörðinni í samræmi við yfirúttektargerðina og sótti M um þann mismun sem var á yfirúttektargerð og kaupverði samkvæmt kaupsamningi. Fyrir lá að S hafði gerbreytt nýtingu jarðarinnar á ábúðartímanum. Hann hafði ekki leitað eftir samþykki M fyrir framkvæmdunum né sótt um byggingarleyfi fyrir þeim, líkt og áskilið er í 3. mgr. 12. gr. ábúðarlaga. Var því ekki fallist á að M þyrfti að leysa til sín umdeildar framkvæmdir. Þótti þó rétt að gera undantekningu að því er varðaði kaldavatnsborholu ásamt dælubúnaði og leiðslum og dæma M til að leysa þær umbætur til sín, enda sæju þær þeim húsum fyrir vatni sem M hefði þegar leyst til sín og ekki hafði verið sýnt fram á annað en þær væru nauðsynlegar til áframhaldandi búrekstrar. Var M því dæmdur til að greiða S verðgildi borholunnar miðað við yfirúttektargerð.