Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
4 dómar fundust
Lagagrein: 2. mgr. 43. gr. laga nr. 20/1992 — Barnalög
H og I höfðuðu mál og kröfðust viðurkenningar á því að M, faðir A, B, C, D, E, F og G, væri faðir K, föður þeirra. Faðerni K var véfengt að kröfu móður hans árið 2017 og fyrir lá mannerfðafræðileg rannsókn um að meira en 99% líkur væru á að M væri faðir K. Þegar mál þetta var höfðað voru K, móðir hans og M öll látin. Byggðu H og I á því að takmarkanir samkvæmt aðildarreglum barnalaga stæðust ekki 70. gr. stjórnarskrárinnar eða 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og að þær kæmu heldur ekki í veg fyrir að þau gætu höfðað viðurkenningarmál á grundvelli einkamálalaga. Í niðurstöðu Landsréttar var rakin forsaga aðildarreglna í barnsfaðernismálum og vísað til þess að þar hefðu hagsmunir barns verið í öndvegi. Í þessu máli hefðu H og I hagsmuni af því að fá staðfestingu á því að M væri faðir K þar sem dómur þar um gæti skotið stoðum undir tilkall þeirra til arfs eftir M. Hins vegar væru þeir aðilar sem málið hverfðist um látnir og stæðu málsaðilar hver öðrum fjær en vera myndi um föður og ætlað barn hans. Var því talið að hagsmunir H og I af því að fá faðerni föður síns viðurkennt væru ekki sambærilegir hagsmunum manns og barns af því að fá dóm um að maðurinn væri faðir barnsins. Með vísan til þess og þeirra sjónarmiða og hagsmuna sem aðildarreglur í faðernismálum byggðust á var ekki talið að stefndu hefðu sýnt fram á að haldbær rök stæðu til þess að óbreyttum lögum að unnt væri að fallast á kröfu þeirra um viðurkenningu á því að M hefði verið faðir K. Voru A, B, C, D, E, F og G því sýknuð af kröfum H og I.
A og B (
Sigurður Jónsson lögmaður)
gegn
I, J, L, N, O, P, R og K, M, C, D, E, F, G, H og Æ (
Saga Ýrr Jónsdóttir lögmaður)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli sóknaraðila gegn varnaraðilum var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að úrskurður héraðsdóms um frávísun málsins byggðist á því að aðilar faðernismáls væru tæmandi taldir samkvæmt 10. gr. barnalaga nr. 76/2003. Varnir byggðar á aðildarskorti leiddu á hinn bóginn til sýknu, en ekki frávísunar máls, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar á ný.
Kærumál. Börn. Stjórnarskrá. Dómstólar. Jafnræðisregla. Mannréttindasáttmáli Evrópu. Aðild. Frávísunarúrskurður felldur úr gildi. M höfðaði mál gegn K og krafðist viðurkenningar á því að hann væri faðir barns K. Krafðist K frávísunar málsins frá héraðsdómi með þeim rökum að M gæti ekki átt aðild að faðernismáli, enda væru aðilar að slíkum málum tæmandi taldir í 1. og 2. mgr. 43. gr. barnalaga nr. 20/1992. Við úrlausn málsins var höfð hliðsjón af breytingum sem gerðar voru á stjórnarskránni eftir gildistöku barnalaga, þar sem í 65. og 70. gr. voru stjórnarskrárbundin ákvæði um jafnræði borgaranna og rétt þeirra til að fá úrlausn um réttindi sín og skyldur fyrir dómstóli. Einnig var vísað til ríkra hagsmuna barnsins sjálfs af því að vera réttilega feðrað. Við mat á því hvort M skyldi heimilt að fá efnisúrlausn um kröfur sínar vó sú staðreynd þungt að hann hafði leitt að því líkur að hann gæti verið faðir barns K. Fallist var á það með M að löggjöf, sem við þessar aðstæður takmarkaði rétt manns til að fá úrlausn dómstóla um málefni er vörðuðu hagsmuni hans, bryti gegn 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Þá var ekki fallist á að nægar málefnalegar forsendur stæðu til þeirrar mismununar sem birtist í reglum barnalaga um málsaðild í faðernismálum. Með vísan til 70. gr. stjórnarskrárinnar varð því ekki talið að þær takmarkanir á aðild faðernismáls, sem kveðið var á um í 1. málslið 1. mgr. 43. gr. barnalaga gætu staðið í vegi fyrir því að M fengi efnisúrlausn dómstóla um kröfur sínar. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.
X, sem hafði verið ættleiddur af M, krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi, að Y væri kynfaðir hans. X vísaði til barnalaga nr. 20/1992 til stuðnings kröfu sinni, en tók fram í málatilbúnaði sínum að kröfur hans væru takmarkaðar við rétt hans til þess að fá upplýsingar um hver væri kynfaðir hans án þess að hróflað yrði við ættleiðingunni. Talið var að ósamræmi væri milli krafna X og málatilbúnaðar að öðru leyti auk þess sem takmörkunum sem þessum á kröfugerð yrði ekki komið við í máli sem rekið væri eftir reglum VII. kafla laga nr. 20/1992. Þótti vera slíkur misbrestur á málatilbúnaði J, að staðfesta bæri úrskurð héraðsdómara um að vísa málinu frá héraðsdómi.