Dómstólaleit

Dómur

Mál þetta, sem var dómtekið 12. janúar sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 4. október 2022, á hendur X, kt. […], […], Reykjavík „fyrir hótun með því að hafa, sunnudaginn 5. ágúst 2018, utandyra við veitingastaðinn Y, að […] í Reykjavík, hótað A, kt. […], með því að segja við hana eftirfarandi: ,,Ég drep þig fokking ógeðslega tíkin þín“ eða „Im gonna kill you, you fucking bitch“, en hótunin var til þess fallin að vekja hjá A ótta um líf sitt, heilbrigði og velferð. Telst brot þetta varða við 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Verjandi ákærðu krefst aðallega frávísunar málsins frá dómi en til vara sýknu og hæfilegrar þóknunar sér til handa.

Málsatvik

Þann 13. ágúst 2018 kom A á lögreglustöð til að leggja fram kæru á hendur ákærðu vegna líflátshótana sem hún kvaðst hafa orðið fyrir á Y, […] í Reykjavik, þann 5. sama mánaðar. Þar sem hún hefði verið að koma að veitingastaðnum hefði hún séð ákærðu fyrir utan. Ákærða hefði oft sent henni haturspóst og sakað hana um að vera gyðingahatari í skrifum í kommentakerfum fjölmiðla og einnig á Facebook-síðu sinni. Ákærða hefði þegar veist að henni með hótun um líflát og ausið yfir hana alls kyns svívirðingum. Hún hefði m.a. kallað hana feita, ljóta, viðbjóðslega, hóru, druslu, tík og rasista og margítrekað sagt „Ég drep þig fokking ógeðslega tíkin þín“. Hún hefði endurtekið margoft að hún ætlaði að drepa hana og einnig sagt það nokkrum sinnum á ensku. Ákærða hefði verið mjög æst og árásargjörn og gert margar tilraunir til að ráðast á hana. Ákærða hefði náð að slá hana einu föstu höggi í vinstri öxl en maður af erlendu bergi brotinn, sem hefði verið með ákærðu, hefði náð að koma í veg fyrir að verr færi. Maðurinn hefði svo náð að draga ákærðu í burtu að nokkrum mínútum liðnum. Brotaþoli kvaðst ekki hafa sagt eitt orð við ákærðu meðan á þessu hefði staðið en hún hefði þó ýtt henni frá sér eftir að ákærða hefði slegið hana í öxlina. Þegar hún hefði komið inn á veitingastaðinn hefði starfsmaður að nafni B sagt henni að ákærða hefði komið þangað nokkru áður til að spila pool. Hún hefði skyndilega orðið mjög æst og farið að ganga ógnandi á milli gesta og sagt þeim að hún ætlaði að drepa brotaþola. Starfsfólkið hefði því þurft að vísa henni út en hún hefði þá sagt að hún myndi bíða brotaþola fyrir utan. Hún teldi því að einhver hefði sagt ákærðu að hún væri væntanleg á staðinn.

Daginn eftir atvikið sendi ákærða brotaþola svofelld skilaboð: „Sæl A langar bara að biðja þig afsökunar á atvikinu í gær, ég var bara svo reið því mér var sagt þarna í gær að þú hefur verið að breiða út lygasögur um mig og hefur reynt að fá mig bannaða af stöðum hér í borginni, það er í raun fasismi og þú hefur engan rétt á að stunda slíkan ófögnuð gegn mér, það er illa innrætt og ég hef ekkert gert þér, gangi þér samt sem áður vel, kveðja X.“

Í málinu liggja fyrir ýmsar fréttir og útprentanir af samfélagsmiðlum, m.a. lýsingar ákærðu og brotaþola á atvikinu.

Með bréfi, dags. 2. nóvember 2021, ákvað lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu að hætta rannsókn málsins með vísan til 4. mgr. 52. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með bréfi, sem móttekið var af ríkissaksóknara 2. desember 2021, kærði brotaþoli framangreinda ákvörðun lögreglustjórans. Með afstöðu ríkissaksóknara, dags. 18. febrúar 2022, var ákvörðun lögreglustjóra um að hætta rannsókn málsins felld úr gildi og lagt fyrir lögreglustjóra að ljúka rannsókninni.

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi Ákærða greindi frá því að hún teldi brotaþola hafa ofsótt sig. Þær hefðu eitt sinn mæst í útvarpsþætti og væru á öndverðum meiði um ýmis málefni. Brotaþoli hefði sakað hana um að vera á móti flóttafólki á meðan hún hefði einungis talað fyrir ábyrgri innflytjendastefnu. Brotaþoli snúi öllu við sem hún segi eða geri. Brotaþoli starfi við þann málaflokk og græði á honum. Hún hafi því hagsmuni af þessu, ólíkt henni sjálfri. Viku fyrir atvikið hefði ákærðu verið hent út af skemmtistaðnum Z þar sem sambýlismaður brotaþola hefði starfað. Þær skýringar hefðu verið gefnar að hún væri hægri öfgamanneskja. Þetta kvöld hefði þáverandi kærastinn hennar, C, viljað fara út að spila pool og þau hefðu farið að næsta stað sem bauð upp á það, Y. Hún hefði ekki vitað að faðir brotaþola ætti staðinn. Þau C hefðu spilað pool og verið í góðum samskiptum við starfsmann þar. Tveir menn hefðu síðan komið þar inn til að spila pool og henni hefði fundist þeir horfa undarlega á sig. Það hefði svo borist í tal að faðir brotaþola ætti staðinn og ákærðu hefði brugðið við að heyra það. Starfsmaðurinn hefði sagt hana verða að koma sér út því brotaþoli væri að koma til að henda henni út. Hann hefði ekki viljað nein vandræði á staðnum og því sagt henni að fara, en fjöldi manns væri að koma og ráðast á hana. Hún hefði þá spurt annan þeirra manna sem hefðu verið á næsta borði hvort hann þekkti brotaþola og hvort hann hefði hringt í hana. Hún hefði farið í varnargír en hefði ekki verið viss um hvort þetta stefndi í slagsmál og hefði sagt mönnunum að C væri með svarta beltið og þeir skyldu ekki vera að reyna neitt rugl. Hún hefði talið best að fara út svo starfsmaðurinn lenti ekki í vandræðum.

Þegar hún hefði verið komin út fyrir staðinn hefði brotaþoli komið þar að og tvær konur með henni, önnur þeirra systir hennar. Þá hefðu fjórar konur komið með henni á öðrum bíl. Brotaþoli hefði gengið að ákærðu sem hefði fundist að sér vegið og verið heitt í hamsi. Hún hefði sagt við brotaþola að henni fyndist þetta algjör fasismi og ógeðsleg framkoma að sitja fyrir fólki á almenningsstöðum og láta vísa því út vegna skoðana sinna. Hún hefði svo ausið ókvæðisorðum yfir brotaþola. Hún hefði einnig ýtt við henni þar sem hún hefði verið komin of nálægt sér. Það hefði þó ekki verið ofbeldi enda hefði henni fundist að sér vegið og verið komin í varnarstöðu. Þau hefðu líka verið tvö á móti þeim sjö sem hefðu komið þarna eða níu með mönnunum tveimur sem hefðu verið inni. Úr þessu hefði orðið um 30 sekúndna langt rifrildi. Ákærða neitaði að hafa viðhaft þau ummæli sem greind eru í ákæru. Hún hefði ekki hótað brotaþola á neinn hátt en ummæli hennar hefðu verið móðgandi. Hún hefði notað ensku svo C skildi hana og kallað brotaþola „witch“. Hún muni orðin ekki nákvæmlega en telji að hún hefði sagt sem svo: „I really feel sick for you evil witch“ og „go and kill yourself you evil fucking witch“ en þetta væri eins og að segja „stökktu fram af kletti druslan þín“ en ekki væri merking á bak við það. Hún hefði einnig kallað brotaþola fasista, hræðilega manneskju og síðustu sort. Hún hefði jafnframt kallað hana norn enda teldi hún hana vera það. Þetta hefði endað með því að C hefði tekið í hönd hennar og leitt hana í burtu og þau gengið heim.

Ákærða kvaðst hafa verið búin að drekka bjór þetta kvöld, en hún hefði kannski ekki orðið jafn reið án þess. Hún hefði ekki meint það sem hún hefði sagt en hún hefði haft fulla ástæðu til að vera reið þetta kvöld. Næsta dag hefði hún sent brotaþola afsökunarbeiðni og talið málinu lokið með því. Brotaþoli væri hins vegar svo „kaldrifjuð“ að hún kynni ekki að taka afsökunarbeiðninni.

Brotaþoli, A, kvaðst hafa verið með foreldra sína og kærasta í mat og þau kærastinn hennar hafi ákveðið að fara á Y eftir matinn og hitta vinafólk. Systir hennar hefði komið og skutlað foreldrum hennar heim og svo henni og kærastanum á staðinn. Systir hennar hefði verið barnshafandi og ekki farið út úr bílnum. Enginn annar hefði verið með þeim og enginn bíll fylgt þeim. Þegar þau hefðu komið að staðnum hefði ákærða verið þar fyrir utan og hefði ausið yfir hana svívirðingum með orðum eins og að hún væri feit, ljót, norn og ógeðsleg. Hún hefði notað íslensku og ensku til skiptis. Hún hefði hótað að drepa hana bæði á íslensku og ensku og sagt „I will kill you fucking bitch“. Hún hefði sagt þetta margoft. Brotaþoli kannaðist ekki við að hafa heyrt ákærðu segja sér að drepa sig sjálf. Ákærða hefði jafnframt kýlt hana í öxlina og kvaðst brotaþoli þá hafa ýtt til baka. Maður hefði verið með ákærðu og reynt að halda aftur af henni. Eftir nokkrar tilraunir hefði hann náð að draga hana í burtu. Þetta atvik hefði staðið yfir í nokkrar mínútur og margt fólk hefði verið þar í kring, m.a. kærastinn hennar og vinur þeirra. Hún hefði sjálf lítið sagt við ákærðu en beðið hana um að hætta þessari vitleysu. Hún hefði haldið ró og yfirvegun þrátt fyrir að henni hefði stafað ógn af ákærðu. Hún teldi fulla ástæðu til að ætla að ákærðu væri alvara með hótunum sínum enda hefði hún staðið fyrir níði og alið á hatri hjá öðrum. Ákærða hefði verið afskaplega reið og æst og brotaþoli hefði trúað því að ákærða myndi láta verða af hótun sinni.

Brotaþoli kvaðst ekki hafa vitað af ákærðu á staðnum þegar hún hefði komið og alls ekki verið að koma til að vísa henni út. Þær þekktust ekki persónulega en hefðu átt samskipti á netinu og farið saman í útvarpsviðtal árið 2016. Ákærða hefði kallað hana gyðingahatara, sakað hana um barnaníð og gefið henni að sök að styðja nauðganir. Hún hefði þó aldrei svarað henni. Hún sjálf hefði tvisvar sinnum skrifað um skoðanir ákærðu en hefði ekki kallað hana illum nöfnum. Spurð hvers vegna hún hefði ekki svarað afsökunarbeiðni ákærðu kvað hún það hafa verið vegna þess að í henni hefðu falist ásakanir, auk þess sem ákærða hefði farið með málið í opinbera umfjöllun. Þá kæri hún sig ekki um að eiga samskipti við hana.

Vitnið C kvaðst hafa verið kærasti ákærðu á þessum tíma. Þau hefðu kynnst erlendis um mánuði fyrr og hún boðið honum að koma til Íslands. Sambandi þeirra hefði lokið nokkrum mánuðum síðar. Þetta kvöld hefðu þau farið á bar, fengið sér bjór og spilað pool. Barþjónninn hefði svo sagt þeim að það væri fólk að koma til að henda þeim út. Hann mælti með að þau færu svo það yrði ekki rifrildi eða vandræði. Vitnið kvaðst hafa undrast það þar sem hann hefði ekki talið þau vera að gera neitt rangt. Barþjónninn hefði þá greint frá því að það væri vegna pólitískra mála milli ákærðu og manneskju sem væri að koma. Þau ákærða hefðu þá klárað leikinn og farið út áður en til vandræða gæti komið. Þegar þau hefðu komið út hefði komið bíll þar að og fólk stokkið út úr honum. Ákærða og brotaþoli hefðu öskrað hvor á aðra en hann hefði ekki skilið hvað var sagt þar sem það hefði verið á íslensku. Hann hefði tekið utan um ákærðu til að verja hana og gengið í burtu með hana. Hann hefði talið ástæðu til að óttast þar sem barþjónninn hefði beðið þau um að flýta sér í burtu vegna þess að fólk væri að koma til að veitast að þeim og eins vegna þess hvernig fólkið hefði komið út úr bílnum. Þau ákærða hefðu í framhaldinu farið á annan bar og ætlað að halda áfram að skemmta sér en verið hent út þar vegna stjórnmálaskoðana ákærðu og þá hefðu þau farið heim.

Vitnið D kvaðst vera fastagestur á skemmtistaðnum Y. Hann hefði verið á staðnum þetta kvöld og orðið vitni að atburðunum, bæði innandyra og utan. Hann kvaðst kannast við brotaþola og vera vinur ákærðu. Hann hefði verið á staðnum þegar ákærða hefði komið þar með kærasta sínum. Brotaþoli hefði komið skömmu síðar og viljað ákærðu á brott. Ákærða hefði þegar verið farin út en hefði verið ósátt við það. Úr hefði orðið rifrildi á milli þeirra tveggja. Þeim hefði verið heitt í hamsi en ekki hefði komið til handalögmála. Það hefðu heldur ekki verið neinar hótanir, þótt hann hefði ekki heyrt nákvæm orðaskil. Ákærða hefði verið ósátt við að vera vísað út og að hafa líka verið vísað út af öðrum bar sem brotaþoli hefði tengsl við. Það hefði verið að tilefnislausu.

Vitnið E kvaðst hafa þekkt brotaþola í nokkur ár. Hann þekkti ákærðu hins vegar ekki og hefði verið að sjá hana í fyrsta sinn þetta kvöld. Hann og kærastan hans hefðu mælt sér mót við brotaþola og kærastann hennar. Ákærða hefði verið inni á staðnum og fengið veður af því að brotaþoli væri væntanleg á staðinn. Ákærða hefði skyndilega komið upp að honum og verið ör og æst. Hún hefði spurt hann hvort hann væri að hringja í brotaþola, en hann hefði ekki gert það. […] kærasti ákærðu hefði verið með henni og hún hefði greint frá því að hann væri með svarta beltið í karate og að hún ætlaði að láta hann berja alla. Um það leyti sem brotaþoli hefði komið á staðinn hefði ákærða rokið út. Hann hefði einnig farið út. Ákærða hefði þar verið mjög æst og sýnt af sér ógnandi og rasíska hegðun. Hún hefði öskrað á brotaþola, kallað hana öllum illum nöfnum, m.a. múslimatussu, og ítrekað hótað að drepa hana. Brotaþoli hefði verið róleg meðan á þessu hefði staðið og lítið sagt. Þetta hefði endað þannig að kærasti ákærðu hefði dregið hana í burtu þar sem hún hefði brotist um öskrandi. Brotaþoli hefði verið í uppnámi eftir þetta og ekki liðið vel. Vitnið F kvaðst hafa verið á staðnum ásamt E, kærasta sínum. Hún væri vinkona brotaþola og þær hefðu ætlað að hittast þarna. Ákærða hefði verið á staðnum og komið æst að borði þeirra E til að spyrja hvort hann hefði verið að hringja í brotaþola. Hann hefði ekki gert það og ekki verið með símann á sér. Hún hefði heldur ekki hringt í brotaþola. Ákærða hefði síðan rokið út. Vitnið kvaðst ekki hafa séð hvað hefði gerst þar. Brotaþoli hefði síðan komið inn. Hún hefði verið róleg en virst líða illa og greint frá því að sér hefði verið hótað lífláti. Nokkrum dögum eftir atvikið hefði ákærða haft uppi á henni og tekið að senda henni skilaboð.

Vitnið G, unnusti brotaþola, kvað þau hafa verið í matarboði heima hjá henni þetta kvöld og ákveðið að fara þaðan á Y að hitta vini og spila pool. Systir brotaþola hefði skutlað þeim en ekki farið út úr bílnum. Engir aðrir hefðu verið með þeim. Þegar þau hefðu komið að staðnum hefði ákærða verið þar fyrir utan gargandi og öskrandi. Þau hefðu ekki vitað af því að hún væri þar. Ákærða hefði m.a. gargað mikið á ensku og sagt „I will kill you fucking bitch“. Hún hefði verið mjög æst en það hefði verið maður með henni sem hefði haldið henni í skefjum og á endanum náð að draga hana í burtu. Hún hefði þó náð að koma einu höggi á brotaþola sem hefði lent annað hvort í öxl hennar eða bringu. Brotaþoli hefði verið róleg þrátt fyrir þetta og hann mundi ekki til þess að hún hefði sagt neitt. Vitnið kannaðist við að ákærðu hefði margoft verið vísað út af bar þar sem hann starfaði og greindi frá ástæðu þess. Það hefði verið löngu fyrir þetta atvik. Vitnið kvað brotaþola hafa liðið illa eftir þetta. Atvikið hefði verið mjög óþægilegt og vakið með henni ótta.

Vitnið H kvaðst hafa verið á Y þetta kvöld en hann hefði ekki nein tengsl við aðila málsins. Hann hefði verið inni á barnum og síðan farið út að reykja og orðið vitni að atvikum þar sem ákærða og brotaþoli hefðu mæst. Hann kvað ákærðu hafa verið „froðufellandi“ af bræði og marghótað að drepa brotaþola. Hún hefði notað orðalag eins og að „stúta“ og „kála“ henni. Hún hefði talað íslensku en hann mundi ekki eftir því að hún hefði talað ensku. Hún hefði jafnframt veist að brotaþola og slegið hana í öxlina. Erlendur strákur hefði verið með ákærðu og reynt að stoppa hana en gengið illa við það. Á endanum hefði tekist að koma henni í burtu. Brotaþoli hefði hins vegar haldið ró sinni og sagt ákærðu að róa sig. Hans upplifun af atvikinu hefði verið að háttsemi ákærðu hefði verið til þess fallin að valda brotaþola ótta. Hann kvað ákærðu jafnframt hafa orðið æsta inni á staðnum í samskiptum við starfsmann en vissi ekki hvers vegna.

Vitnið B, starfsmaður á Y, kvaðst hafa verið við störf þetta kvöld. Hann kannaðist við ákærðu þar sem hún hefði verið viðskiptavinur þarna og komið annað slagið. Hún hefði komið þetta kvöld ásamt erlendum manni og hann hefði rætt kurteislega við þau. Brotaþoli væri dóttir eigandans. Hún hefði komið á staðinn og það hefði myndast spenna í loftinu. Brotaþoli hefði spurt hvað þessi kona væri að gera á staðnum. Hún vildi ekki sjá hana þar inni og hann þyrfti að vísa henni út. Hann hefði þá beðið ákærðu og vin hennar um að fara því hann vildi ekki læti á staðnum. Hann hefði svo haldið áfram að vinna. Eftir um tvær klukkustundir hefðu ákærða og brotaþoli farið út að reykja og farið að rífast þar. Brotaþoli hefði sagt að ákærða hefði skrifað eitthvað ljótt um hana á Facebook. Þær hefðu talað saman á íslensku og hann hefði því ekki skilið það sem þeim hefði farið á milli. Reynt hefði verið að ganga á milli þeirra og það hefði endað með því að ákærða hefði farið í burtu ásamt vini sínum. Vitnið mundi ekki eftir að hafa gefið skýrslu hjá lögreglu og gat því ekki skýrt breytingar á framburði sínum.

Niðurstaða

Ákærðu er í málinu gefið að sök að hafa hótað brotaþola fyrir utan veitingastaðinn Y með orðalaginu „Ég drep þig fokking ógeðslega tíkin þín“ eða „Im gonna kill you, you fucking bitch“ og er byggt á því að hótunin hafi verið til þess fallin að vekja hjá brotaþola ótta um líf sitt, heilbrigði og velferð. Ákærða neitar sök.

Ákærða krefst þess aðallega að málinu verði vísað frá dómi. Byggist sú krafa einkum á því að eftir að málið var tekið upp að nýju, sbr. ákvörðun ríkissaksóknara, dags. 18. febrúar 2022, hafi hvorki ákærða né brotaþoli verið boðaðar á ný til skýrslugjafar þrátt fyrir að forsendur ákvörðunarinnar hafi einkum lotið að því að ekki hafi verið nægilega rannsakað hvort ætluð ummæli ákærðu hafi verið til þess fallin að vekja ótta hjá kæranda um líf og heilbrigði eða velferð hennar eða annarra, sbr. 1. mgr. 53. gr. og 54. gr. laga nr. 88/2008. Þá hafi ákærðu ekki verið gert viðvart um að rannsókn málsins væri hafin á ný og veittur aðgangur að nýjum gögnum, sbr. 37. og 64. gr. sömu laga. Jafnframt kemur fram í málatilbúnaði ákærðu að lögregla hafi ekki rannsakað nægjanlega vel fyrri samskipti ákærðu og brotaþola en þau hafi áhrif á mat á grunnskilyrðum refsiábyrgðar. Jafnframt er á því byggt að það dragi úr trúverðugleika ákærunnar að hún sé undirrituð af lögreglustjóra sjálfri en ekki saksóknara eða fulltrúa við embættið. Veki það spurningar um hvort saksóknarar embættisins hafi talið of vafasamt með tilliti til lögmætiskrafna og refsiábyrgðarskilyrða að ákæra í málinu og þess vegna hafnað undirritun.

Í samræmi við 1. mgr. 53. gr., 2. mgr. 57. gr. og 145. gr. laga nr. 88/2008 er það ákæruvaldið sem metur hvort rannsóknargögn máls eru nægjanleg til útgáfu ákæru. Ákæruvaldið ber hallann af því að sönnunargögn málsins séu ekki nægjanleg og veldur það sýknu ef gögnum málsins er áfátt. Eru því ekki efni til að vísa málinu frá dómi sökum hugsanlega ófullnægjandi rannsóknar. Þá er ekki annað að sjá en að ákvörðun ríkissaksóknara um að fella úr gildi ákvörðun lögreglustjóra um að hætta rannsókn málsins hafi verið kynnt ákærðu en bréf ríkissaksóknara ber með sér að afrit hafi verið sent ákærðu. Þá liggur ekkert fyrir um að ákærðu hafi á neinn hátt verið meinaður aðgangur að gögnum málsins. Fullyrðingum ákærðu um að það dragi úr trúverðugleika eða veiki á einhvern hátt ákæruna að lögreglustjóri undirriti hana sjálf er hafnað. Það er alvanalegt að lögreglustjóri riti sjálfur undir ákærur en lögreglustjórum ber sjálfum að undirrita þau ákæruskjöl sem gefin eru út við embætti þeirra. Saksóknurum og löglærðum aðstoðarlögreglustjórum er jafnframt heimilt að undirrita ákæruskjöl, en öðrum löglærðum starfsmönnum, svo sem aðstoðarsaksóknurum og saksóknarfulltrúum, er það ekki.

Ákærða neitar sök og heldur því fram að henni hafi staðið ógn af brotaþola og hafi því ausið ókvæðisorðum yfir hana án þess að um hótanir hafi verið að ræða. Brotaþoli lýsir því hins vegar að ákærða hafi gengið enn lengra og margoft hótað því að drepa hana með því orðalagi sem greint er í ákæru.

Ákærða og brotaþoli mættust fyrir utan veitingastaðinn Y að kvöldi 5. ágúst 2018. Nokkur vitni voru að fundi þeirra. Þáverandi kærasti ákærðu kvaðst ekki hafa skilið það sem sagt var, þar sem hann tali ekki íslensku, en hann hefði þó upplifað að ákærðu stæði ógn af fólkinu og talið sig vera að verja hana fyrir því. Unnusti brotaþola kvað ákærðu hafa gargað mikið á ensku og hótað brotaþola lífláti og m.a. notað þau orð sem brotaþoli lýsti.

Vinur ákærðu kom fyrir dóminn og kvaðst hafa verið vitni að atvikinu. Þar hefði komið til rifrildis en engar hótanir hefðu átt sér stað. Við mat á framburði vitnisins er óhjákvæmilegt að horfa til vináttu hans við ákærðu, að hann kom að hennar beiðni fyrir dóminn og kvaðst hafa rætt atvikið við hana. Ákærða benti ekki á hann undir lögreglurannsókn málsins og liggur ekkert fyrir í gögnum málsins um að hann hafi verið viðstaddur. Hann gat ekki greint frá orðaskilum og kvaðst ekki hafa heyrt þau nákvæmlega. Þá gaf vitnið símaskýrslu og kvaðst ekki geta mætt fyrir dóminn þegar eftir því var leitað þrátt fyrir að vera staddur í borginni.

Vinur brotaþola var staddur fyrir utan veitingastaðinn og heyrði orðaskil. Hann kvað ákærðu hafa verið æsta, látið mörg ósæmileg ummæli falla og margoft hótað því að drepa hana.

Starfsmaður veitingastaðarins kvaðst hafa verið fyrir utan veitingastaðinn þegar atvik málsins gerðust en ekki hafa skilið hvað ákærðu og brotaþola fór á milli vegna tungumálaörðugleika. Þótt framburður hans hjá lögreglu hafi verið með nokkuð öðrum hætti kom þar líka fram hjá honum að hann hefði ekki skilið hvað þeim fór á milli.

Þá kom fyrir dóminn vitni sem kvaðst engin tengsl hafa við aðila málsins en var staddur fyrir utan veitingastaðinn umrætt sinn. Lýsing hans á atvikum samræmist lýsingu brotaþola, en hann lýsti því m.a. að ákærða hefði margoft hótað því að drepa brotaþola.

Eins og hér hefur verið rakið eru nokkur vitni að því að hafa heyrt ákærðu hóta brotaþola lífláti með þeim hætti sem lýst er í ákæru eða sambærilegu orðalagi og er þeirra á meðal algjörlega hlutlaust vitni. Einungis eitt vitni tók fyrir það að slíkt hefði komið fram hjá henni, en eins og að framan greinir eru fyrir hendi atriði sem rýra trúverðugleika framburðar hans, auk þess sem hann kvaðst ekki hafa heyrt öll orðaskil nákvæmlega. Önnur vitni kveðast ekki hafa skilið það sem sagt var. Þá hefur ákærða sjálf gengist við því að hafa viðhaft ósæmilegt orðbragð. Lýsingar hennar á því eru þó ekki í samræmi við framburð hennar hjá lögreglu og engin vitni styðja þær. Brotaþoli hefur hins vegar verið stöðug í lýsingu sinni á atvikum. Með hliðsjón af framangreindu er sannað að ákærða hótaði brotaþola lífláti.

Ákærða telur að meta verði háttsemi hennar í því ljósi að hún hafi talið að sér vegið þetta sinn. Vísar hún í því sambandi til fyrri samskipta við brotaþola, en þær hafi lengi eldað saman grátt silfur. Þá hafi starfsmaður veitingastaðarins lýst því að brotaþoli væri að koma ásamt fjölda manns til að veitast að ákærðu og henda henni út af staðnum auk þess sem brotaþoli hefði komið með sex konur með sér.

Af útprentunum af samskiptamiðlum sem liggja frammi í málinu verður ekkert ráðið sem réttlætt getur háttsemi ákærðu eða gert hana refsilausa. Þvert á móti verður af þeim ráðið að ákærða hafi um langt skeið látið ýmis óviðurkvæmileg orð falla um brotaþola. Þá bendir framburður vitna fyrir dóminum ekki til þess að ákærða hafi haft ástæðu til að telja sér ógnað. Brotaþoli virðist ekki hafa vitað af því að ákærða væri á staðnum og framburður ákærðu um að brotaþoli hafi komið ásamt mörgum konum virðist ekki eiga við rök að styðjast. Þá verður ráðið af framburði vitna að brotaþoli hafi verið róleg og reynt að fá ákærðu til að stilla sig en ákærða hafi hins vegar verið æst og jafnvel verið orðin það inni á veitingastaðnum áður en hún hitti brotaþola.

Samkvæmt 233. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 varðar það sektum eða fangelsi allt að tveimur árum að hafa í frammi hótun um að fremja refsiverðan verknað, og hótunin er til þess fallin að vekja hjá öðrum manni ótta um líf, heilbrigði eða velferð sína eða annarra. Við mat á því hvort ummæli ákærðu falli undir ákvæðið skiptir ekki máli hvort ákærða ætlaði sér í raun að láta verða af hótunum sínum heldur hvort hótunin var hlutrænt séð til þess fallin að vekja ótta hjá brotaþola um líf sitt og velferð. Líflátshótanir eru í eðli sínu til þess fallnar að vekja ótta. Brotaþoli greindi frá því að hún hefði óttast ákærðu, sérstaklega í ljósi fyrri framkomu hennar í sinn garð. Þá hafa vitni staðfest að henni hefði verið brugðið og hún verið óttaslegin. Í ljósi alls framangreinds verður ákærða sakfelld og er háttsemi hennar rétt heimfærð til refsiákvæða í ákæru.

Ákærða er fædd í […]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dags. 3. október sl., hefur hún einu sinni hlotið dóm og tvisvar sinnum gengist undir lögreglustjórasátt vegna umferðarlagabrota. Sakaferill ákærðu hefur ekki áhrif á refsinguna. Við ákvörðun refsingar ákærðu verður litið til 1., 3., 5. og 6. tl. 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ekki þykir unnt að líta svo á að ákærða hafi sýnt af sér iðrun þar sem orðfæri hennar fyrir dómi og afsökunarbeiðni sú sem hún sendi brotaþola bera þess ekki merki. Með hliðsjón af öllu framangreindu og að teknu tilliti til þess að mjög langt er um liðið frá atvikum málsins án þess að ákærðu verði um það kennt þykir refsing hennar hæfilega ákveðin fangelsi í 30 daga en fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Arnars Þórs Jónssonar lögmanns, 1.024.488 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, en ekki leiddi annan kostnað af meðferð málsins. Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Lína Ágústsdóttir aðstoðarsaksóknari. Barbara Björnsdóttir héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, X, sæti fangelsi í 30 daga en fullnustu refsingarinnar er frestað og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá uppkvaðningu dóms þessa haldi ákærða almennt skilorð 57. gr. laga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Arnars Þórs Jónssonar lögmanns, 1.024.488 krónur.

Barbara Björnsdóttir