Dómstólaleit

Dómur

Mál þetta, sem dómtekið var 14. febrúar sl., er höfðað með ákæru, útgefinni af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu 12. júlí 2022, á hendur Kolbrúnu Gígju Björnsdóttur, kt. […], […], […], „fyrir umferðarlagabrot með því að hafa, laugardaginn 11. apríl 2020, ekið bifreiðinni […] undir áhrifum áfengis (í blóði mældist vínandamagn 1,27‰) um […] við […] í […] þar sem ákærða missti stjórn á bifreiðinni og ók utanvegar, þar sem akstri lauk.

Telst brot þetta varða við 1., sbr. 2. mgr., 49. gr., sbr. 1. mgr. 95. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.

Þess er krafist að ákærða verði dæmd til refsingar, til greiðslu alls sakarkostnaðar og til að sæta sviptingu ökuréttar skv. 99. og 101. gr. umferðarlaga nr. 77/2019.“

Verjandi ákærðu krefst þess aðallega að hún verði sýknuð af öllum kröfum ákæruvaldsins, en til vara krefst hann vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst hann hæfilegrar þóknunar sér til handa.

Málsatvik

Samkvæmt skýrslu lögreglu barst henni tilkynning um bílveltu á […] við […] aðfaranótt 11. apríl 2020. Er lögreglumenn óku […] sáu þeir bifreiðina […] utan vegar sunnan við […]. Bifreiðin var um 25 metra frá veginum hægra megin. Hámarkshraði á veginum er 50 km/klst. og var vegurinn blautur. Ekki voru greinileg hjólför sem lágu að bifreiðinni en brak var á víð og dreif í kringum hana. Þegar gengið var að bifreiðinni sáu lögreglumenn ákærðu sem lá þvert yfir bæði framsætin og fætur sneru að ökumannssæti. Líknarbelgir ökumanns og farþega höfðu sprungið út við höggið. Lögreglumenn opnuðu dyrnar og reyndu að ná sambandi við ákærðu sem var með skerta meðvitund. Sjúkralið kom á vettvang skömmu síðar, setti hálskraga á ákærðu og færði hana úr bifreiðinni. Ákærða var þá farin að tjá sig og kvartaði yfir eymslum í hálsi og ökkla. Áfengisþef lagði frá vitum hennar. Hún var færð í sjúkrabifreið til aðhlynningar og látin gefa öndunarsýni í áfengismæli sem sýndi niðurstöðuna 0,65‰ í ófullnægjandi blæstri. Lögreglumaður fylgdi ákærðu í sjúkrabifreiðinni að Landspítala þar sem rætt var betur við hana. Ákærða var greinilega ölvuð í viðræðum og þvoglumælt og kvaðst hafa drukkið áfengi fyrir akstur. Kvaðst hún hafa verið að aka heim til sín er hún missti stjórn á bifreiðinni og ók út af, en hún taldi að hún hefði verið á 80–90 km/klst. Hún kvaðst hafa verið ein í bifreiðinni og hringt sjálf á aðstoð. Þá viðurkenndi hún að hafa ekki verið í bílbelti við aksturinn. Tekin voru tvö blóðsýni úr ákærðu með klukkustundar millibili. Bifreiðin reyndist vera töluvert skemmd og óökuhæf.

Í málinu liggur fyrir niðurstaða Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, dags. 17. apríl 2020, um magn alkóhóls í blóði ákærðu. Var það niðurstaðan að í blóði ákærðu mældist vínandamagn 1,27‰.

Framburður ákærðu og vitna fyrir dómi Ákærða greindi frá því fyrir dóminum að hún hefði umrætt sinn verið farþegi í sínum eigin bíl. Henni hefði verið ekið heim úr partíi þar sem hún hefði verið mjög ölvuð. Þau hefðu verið að koma úr […] og á leið upp á […] og ekið svokallaða flóttamannaleið en lent utan vegar. Hún hefði rankað við sér ein í bílnum og áttað sig á því að hún hefði lent í slysi. Hún hefði verið í farþegasætinu og hallað sér yfir sætin til vinstri og vissi ekki hvort hún hefði fært sig í bílnum. Hún taldi að hún hefði verið í bílbelti en var þó ekki viss. Hún hefði ekki vitað hvað hún hefði legið þarna lengi en hún hefði ekki drukkið áfengi eftir slysið. Hún hefði leitað að símanum sínum til þess að hringja á sjúkrabíl og fundið hann undir farþegasætinu. Henni virtist að hún hefði dottið út aftur því hún myndi næst eftir því að lögreglumenn eða sjúkraflutningamenn hefðu verið að kalla á hana og ýta við henni inni í bílnum. Hún kvaðst ekki hafa vitað í upphafi hver hefði ekið bílnum enda hefði hún ekki þekkt þann mann. Hann hefði verið staddur í sama partíi og hún og boðist til að keyra hana heim þar sem hún hefði ekki verið í ástandi til þess. Hún hefði þó nýverið komist að því um hvern væri að ræða. Hún hefði rætt við hann en treysti sér ekki til að nafngreina hann vegna þess hvernig samskiptum þeirra hefði lokið. Hún vissi ekki hvernig viðkomandi hefði farið af vettvangi. Þá greindi hún frá því að hún hefði meiðst nokkuð í slysinu, m.a. fótbrotnað, og bíllinn hennar hefði orðið ónýtur.

Vitnið A, verkefnastjóri hjá Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði, staðfesti niðurstöður sínar vegna mælinga á magni alkóhóls í blóði ákærðu. Lögreglumaður nr. […] greindi frá aðkomu sinni að vettvangi. Hann kvað tilkynningu hafa borist um útafakstur. Farið hefði verið með forgangi á staðinn og ekki hefðu liðið nema 10 til 15 mínútur þar til lögreglumenn hefðu komið á staðinn. Þegar að hefði verið komið hefðu þeir séð bíl úti í móa og slóð að veginum. Ákærða hefði verið í ökumannssætinu en legið þannig að hún hallaðist yfir í farþegasætið. Fætur hennar hefðu vísað niður að pedölunum. Þurft hefði að ýta við henni og hún hefði verið illa áttuð. Hún hefði virst vera undir áhrifum þegar rætt hefði verið við hana. Sjúkrabíll hefði komið á staðinn stuttu síðar og ákærða hefði komið til í sjúkrabílnum þannig að hægt hefði verið að ræða við hana. Hún hefði verið látin blása í mæli en hún hefði mælst ófullnægjandi yfir mörkum. Þegar rætt hefði verið við ákærðu á slysadeild hefði hún gengist við því að hafa ekið bílnum og sagt að hún hefði sjálf hringt eftir aðstoð. Vitnið kvaðst hafa tekið ljósmyndir á staðnum. Það hefði þó verið dimmt og ekki hægt að sjá annað en hjólför eftir bílinn. Fótspor hefðu ekki verið sjáanleg. Enginn annar hefði verið sjáanlegur og ekkert hefði bent til þess að neinn annar hefði verið á staðnum.

Lögreglumaður nr. […] kvaðst hafa komið á vettvang og séð bíl ákærðu utan vegar. Hann og félagi hans hefðu komið fljótt á vettvang og verið fyrstir. Ákærða hefði verið ein í bílnum með skerta meðvitund þannig að lítið samband hefði náðst við hana. Hún hefði legið þvert yfir framsætin með fætur að ökumannssætinu. Þetta hefði litið út eins og hún hefði verið í ökumannssætinu en náð að færa sig örlítið. Hlúð hefði verið að ákærðu, sjúkrabíll hefði verið fenginn á staðinn og ákærða verið flutt í honum á slysadeild. Áfengislykt hefði verið af ákærðu og hún því verið grunuð um akstur undir áhrifum áfengis. Hún hefði tjáð sig í sjúkrabílnum og verið látin blása í áfengismæli. Hún hefði þar mælst yfir mörkum og verið tilkynnt á slysadeild að hún væri grunuð um ölvunarakstur. Ákærða hefði verið eftir sig eftir slysið en þó viðræðuhæf. Hún hefði viðurkennt að hafa ekið og að hafa drukkið fyrir aksturinn. Hún hefði talið ástæðu slyssins of hraðan akstur. Hún hefði sjálf hringt eftir aðstoð. Vitnið taldi ekkert hafa bent til þess að neinn annar hefði verið á staðnum. Þetta hefði verið á tengileið í […] og næsta byggð væri hesthúsahverfi. Erfitt hefði verið að kanna vettvang og hann mundi ekki til þess að leitað hefði verið að sporum.

Niðurstaða

Ákærðu er gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis, en akstur bifreiðarinnar endaði með því að hún lenti utan vegar og ákærða slasaðist. Ákærða neitar sök og kveðst ekki hafa ekið bifreiðinni umrætt sinn. Hún hefur játað að hafa verið undir áhrifum áfengis eins og í ákæru greinir og dregur ekki í efa niðurstöðu rannsóknastofu þar um.

Tveir lögreglumenn komu á vettvang. Samkvæmt lýsingum þeirra beggja var ákærða ein í bifreiðinni, í ökumannssætinu en lá til hliðar yfir í farþegasætið. Hún var með skerta meðvitund, en kom til um það leyti sem sjúkrabifreið kom á staðinn. Lögreglumennirnir ræddu við ákærðu eftir að hún kom á slysadeild. Þeir staðfestu báðir fyrir dóminum að ákærða hefði þar greint frá því að hún hefði verið ökumaðurinn, hún hefði misst stjórn á bifreiðinni og sjálf hringt eftir aðstoð. Hún hefði greinilega verið drukkin en þó viðræðuhæf.

Fyrir dómi neitaði ákærða því að hún hefði ekið heldur hefði maður ekið sem hún treysti sér ekki til að greina nánar frá. Hann hefði boðist til þess að aka henni heim til sín úr partíi, en hún hefði ekki verið í ástandi til þess að aka. Hún hefði upphaflega ekki gert sér grein fyrir því um hvern væri að ræða en hefði nú haft uppi á honum. Hún hefði rætt atvikið við hann en gæti ekki greint frá því hver hann væri.

Í kjölfar umferðarslyssins gekkst ákærða skýrlega við því að hafa ekið bifreiðinni í samtali við tvo lögreglumenn og kvaðst hafa verið ein í bifreiðinni. Hún minntist ekki á að neinn annar hefði verið á staðnum. Lögreglumennirnir kváðu ummerki á vettvangi ekki benda til þess að neinn annar hefði verið þar. Þá lýstu þeir báðir því hvernig ákærða sat í ökumannssætinu í bifreiðinni og lá yfir í farþegasætið. Ákærða hefur aftur á móti lýst því að hún hafi verið í farþegasætinu og legið yfir að bílstjórasætinu. Þótt ákærða hafi getað fært sig eftir slysið verður að telja afar ólíklegt að hún hafi skipt um sæti eftir umferðarslysið og fært sig undir stýri enda ljóst að hún varð fyrir töluverðum meiðslum.

Með hliðsjón af því sem hér hefur verið rakið og gögnum málsins verður að telja breyttan framburð ákærðu fyrir dóminum ótrúverðugan, en hann fær ekki stoð í neinum málsgögnum eða framburði. Þótt bagalegt sé að ekki liggi fyrir símtal ákærðu við neyðarlínuna vegna slyssins eða upptaka af samtali lögreglu við ákærðu á slysadeild telur dómurinn engu að síður að með skýrum framburði lögreglumannanna sem greint er frá hér að framan og öðrum gögnum málsins sé komin fram lögfull sönnun þess að ákærða hafi ekið bifreiðinni umrætt sinn eins og henni er gefið að sök í ákærunni. Samkvæmt því verður ákærða sakfelld og brot hennar rétt heimfært til refsiákvæða í ákæru.

Ákærða er fædd í […]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 5. júlí 2022, hefur henni áður verið gerð refsing fyrir akstur undir áhrifum áfengis. Ákærða gekkst undir sektarrefsingar með lögreglustjórasáttum 6. september 2011 og 18. febrúar 2013, meðal annars fyrir ölvunarakstur. Þá var ákærðu gert að sæta sektarrefsingu með dómi á Spáni 30. nóvember 2016 fyrir akstur undir áhrifum áfengis og fíkniefna.

Samkvæmt 2. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er heimilt að láta refsidóma, sem kveðnir hafa verið upp erlendis, hafa ítrekunaráhrif eins og þeir hefðu verið kveðnir upp hér á landi. Verður þessu heimildarákvæði beitt hér. Við ákvörðun refsingar verður því við það miðað að ákærða hafi nú í fjórða sinn, innan ítrekunartíma í skilningi 71. gr. almennra hegningarlaga, gerst sek um ölvunarakstur.

Ákærða var sakfelld fyrir líkamsárás með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 10. júlí 2018 en ákvörðun refsingar var frestað skilorðsbundið til tveggja ára. Þykir rétt að láta skilorðsbundna refsingu ákærðu samkvæmt framangreindum dómi halda sér, sbr. heimild í 1. mgr. 60. gr. almennra hegningarlaga.

Með hliðsjón af framangreindu, sakarefni þessa máls og dómvenju þykir refsing ákærðu hæfilega ákveðin fangelsi í 60 daga. Með vísan til lagaákvæða í ákæru er ákærða svipt ökurétti ævilangt.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Guðmundar St. Ragnarssonar lögmanns, 361.584 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og 49.196 krónur í annan sakarkostnað. Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Kristmundur Stefán Einarsson aðstoðarsaksóknari. Barbara Björnsdóttir héraðsdómari kveður upp dóm þennan.

D Ó M S O R Ð:

Ákærða, Kolbrún Gígja Björnsdóttir, sæti fangelsi í 60 daga. Ákærða er svipt ökurétti ævilangt.

Ákærða greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Guðmundar St. Ragnarssonar lögmanns, 361.584 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, og 49.196 krónur í annan sakarkostnað.

Barbara Björnsdóttir