Dómstólaleit

Mál þetta sem dómtekið var 29. október sl. var höfðað með ákæru útgefinni af héraðssaksóknara þann 24. nóvember 2017 „á hendur X, kennitala [...], [...], [...], fyrir eftirgreind hegningarlagabrot framin að kvöldi sunnudagsins 15. maí 2016 að M í [...]:

I.

Fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa ráðist á A, kt. [...], og skorið hann með hnífi í andlit og í upphandlegg, með þeim afleiðingum að hann hlaut 3 cm langan skurð á hægri kinn og ½ cm skurðsár á hægri upphandlegg.

II.

Fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa ráðist á B, kt. [...], og skorið hann með hnífi í framhandlegg og upphandlegg vinstra megin og bitið hann í andlitið, með þeim afleiðingum að hann hlaut 10 cm langan skurð á vinstri framhandlegg sem náði í gegnum vöðvafell og inn í vöðvabúk, sem sauma þurfti saman með 16 sporum, og skurð á vinstri upphandlegg, sem sauma þurfti saman með 10 sporum, og bitsár á kinn.

Teljast framangreind brot ákærða varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.“

Þann 6. febrúar sl. gaf héraðssaksóknari út framhaldsákæru á hendur ákærða með skírskotun til 1. mgr. 153. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála þar sem ákærunni frá 24. nóvember 2017 var þannig breytt að eftirfarandi viðbót var bætt við ákæruna: „Einkaréttarkröfur:

Af hálfu A, kt. [...], er þess krafist að ákærði greiði honum skaða- og miskabætur samtals að fjárhæð 3.000.000,- kr. með vöxtum skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 15. maí 2016, en síðan með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., vaxtalaga, frá þeim tíma er mánuður er liðinn frá því að krafan er birt ákærða til greiðsludags. Þá er þess jafnframt krafist að ákærða verði gert að greiða honum málskostnað   að   skaðlausu,   skv.   síðar   framlögðum   málskostnaðarreikningi   að viðbættum virðisaukaskatti, fyrir að halda fram bótakröfu í málinu.

Af hálfu B, kt. [...], er þess krafist að ákærði greiði honum skaða- og miskabætur samtals að fjárhæð 3.000.000,- kr. með vöxtum skv. 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001 frá 15. maí 2016, en síðan með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., vaxtalaga, frá þeim tíma er mánuður er liðinn frá því að krafan er birt ákærða til greiðsludags. Þá er þess jafnframt krafist að ákærða verði gert að greiða honum málskostnað   að   skaðlausu,   skv.   síðar   framlögðum   málskostnaðarreikningi   að viðbættum virðisaukaskatti, fyrir að halda fram bótakröfu í málinu.“

Verjandi ákærða krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins og bótakröfu. Þá krefst hann hæfilegra málsvarnarlauna úr ríkissjóði.

Málsatvik

Samkvæmt   gögnum   málsins   barst   lögreglu   tilkynning   um   slagsmáls utandyra við M í [...] að kvöldi 15. maí 2016. Skömmu síðar var tilkynnt að hnífar hefðu sést á lofti. Þegar lögregla kom á vettvang var fjöldi manna við húsið, m.a. tveir blóðugir menn, C og A, og tveir menn við hlið þeirra, D og E. Í ljós kom að D og E voru vitni að átökum en C og A þátttakendur í þeim. Hnífahulstur fannst á C, sem var utan af hnífi sem fannst á annarri hæð hússins. C kvaðst hafa komið að M ásamt ákærða til að ná í síma sem vinkona þeirra ætti. Þrjár konur stóðu einnig fyrir utan húsið, F, G og H. Í anddyri hússins voru tveir blóðugir menn, ákærði og B. B var með djúpt stungusár aftan á vinstri handlegg fyrir neðan olnboga og annað grynnra stungusár á upphandlegg. Hann sagði ákærða hafa stungið sig með hnífi sem væri innandyra. Einn hnífur væri uppi á annarri hæð hússins og annar á gólfinu í herbergi inn af anddyri hússins. Framburður B var ruglingslegur og hann svimaði vegna áverkanna. Ákærði var blóðugur á höndum og líkama. Hann hafði hrufl víðs vegar um líkamann og rispu á hálsi og baki. Hann var bólginn í andliti og með grunnt sár á bringu sem hann sagði vera eftir hnífstungu. Hann viðurkenndi að hafa stungið B í handlegginn en sagði það hafa verið í sjálfsvörn eftir að hann hefði ráðist   að   sér   með   hnífi.   Ákærði   var   í   annarlegu   ástandi,   valtur   á   fótum   og froðufelldi. Tekin var ákvörðun um að ákærði, C, B og A yrðu handteknir í þágu rannsóknar málsins. B og A voru færðir á bráðamóttöku þar sem gert var að sárum þeirra en eftir það og í ljósi framburðar vitna á vettvangi voru þeir frjálsir ferða sinna.

Lögregla ræddi við tilkynnanda, G. Hún kvaðst hafa komið akandi að sækja vinkonu sína, F. Þá hefði hún séð stelpu og tvo menn í porti sunnan við M. Fólkið hefði sparkað í og skemmt dót í portinu. B hefði komið hlaupandi út úr húsinu og spurt hvað gengi á. Þá hefði ákærði verið mjög ógnandi og ráðist að B, án þess að snerta hann. B hefði þá ýtt í ákærða og spurt hvað hann væri að gera og svo flúið inn í M en ákærði hefði elt hann. Hinn maðurinn hefði farið inn líka en svo komið aftur út.

F, kona B, lýsti því fyrir lögreglu að hún hefði verið inni í íbúð sinni ásamt B. Þau hefðu heyrt hávaða fyrir utan, öskur og mikil læti. B hefði farið út til að athuga hvað gengi á og hún hefði farið á eftir honum. B hefði farið að fólki í portinu sunnan við húsið og spurt hvað gengi á. Annar mannanna í portinu hefði verið mjög ógnandi og ráðist að B, ýtt í hann og kýlt hann. B hefði ýtt honum á móti og hlaupið inn í húsið. Hún hefði líka farið inn. Þar hefði B beðið hana um að finna hníf eða eitthvað sem hann gæti varið sig með, vegna þess að hann hefði séð að maðurinn hefði verið með hníf.

E og D sögðust hafa verið að horfa á sjónvarp í íbúð á annarri hæð hússins áður en slagsmálin brutust út. Þeir hefðu heyrt öskur fyrir utan. Þegar þeir hefðu litið út hefðu þeir séð konu hlaupa í burtu frá bifreið og tvo menn hlaupa á eftir henni. Þeir bentu á ákærða og C sem mennina tvo. Þeir hefðu ákveðið að skipta sér ekki frekar af þessu og halda áfram að horfa á sjónvarpið. Skömmu síðar hefðu þeir heyrt mikil læti á neðri hæð hússins og hlaupið niður. Þá hefðu þeir séð ákærða með hníf á lofti og B særðan. B hefði beðið þá um að taka hnífinn af ákærða. Þeir hefðu þá tekið borðplötu og ýtt að ákærða sem hefði lagt hnífinn frá sér á plötuna. Þeir   hefðu   svo   farið   upp   á   2.   hæð   með   borðplötuna   og   hnífinn   og   hringt   á neyðarlínuna.

Í læknisvottorði I, sérfræðings á slysa- og bráðamóttöku Landspítala, frá 27. maí 2016, kemur fram að brotaþoli, B, hafi leitað þar aðhlynningar 15. maí 2016 í fylgd lögreglu. Hann hafi greint frá því að hafa fengið ýmis högg og spörk en þó einungis kvartað yfir handlegg. Við skoðun hafi hann haft mar, smábólgur og grunnar rispur í andliti. Ekki hafi fundist áverkamerki annars staðar á höfði. Á vinstri framhandlegg volart hafi verið um 10 cm langur skurður sem náði í gegnum „vöðvafasciu“ og inn í vöðvabúkinn en engir „vital structurar“ skaddaðir. Ekki hafi verið mikil blæðing til staðar. „Peripher status“ í handlegg vinstra megin hafi verið eðlilegur bæði með tilliti til skyns og krafta. Á upphandlegg sömu megin hafi verið annar A-laga skurður en hann hafi verið grynnri og ekki náð í gegnum fullþykkt húðar. Sjúkdómsgreining hafi verið opið sár á vinstri framhandlegg og upphandlegg auk yfirborðsáverka á höfði. Sárið á framhandlegg hafi verið saumað, „fasciunni“ lokað með 3 sporum af „vicryl“ og síðan hafi húðin verið saumuð. Sárinu hafi verið lokað með 16 sporum. Sár á upphandlegg hafi verið saumað með 10 sporum. Saumataka hafi verið ráðlögð á heilsugæslu og brotaþola gefið penisilín til varnar sýkingu. Talið hafi verið að þrátt fyrir alvarleika atburðarins ættu sárin tvö á vinstri handlegg að gróa með eðlilegum hætti án framtíðarmeina. Brotaþoli hafi komið aftur á bráðadeild daginn eftir vegna sárs á kinn sem hann hefði ekki áttað sig á að væri bitsár. Hann hefði þegar fengið viðeigandi meðferð með sýklalyfjum.

Í vottorði J heimilislæknis, frá 5. apríl 2018, kemur fram að brotaþoli B hafi leitað   lækninga   16.   ágúst   2016   og   20.   febrúar   2018.   Hann   hafi   kvartað   yfir verkjum, dofa og kraftminnkun í handlegg og verið vísað til handarskurðlæknis. Verkir og skynbrenglanir eftir svona áverka séu algengar en lítið sé hægt að gera við því.

Í vottorði K, sérfræðings á slysa- og bráðamóttöku Landspítala, frá 13. júní 216, greinir að brotaþoli, A, hafi komið í fylgd lögreglu frá hópslagsmálum þar sem hann hafi verið stunginn með hníf í hægri kinn. Brotaþoli hafi kvartað um verki í hægra hné, hægri olnboga og hnúum á hægri hendi. Við skoðun hafi sést 3 cm skurður á hægri kinn, rétt „lateralt“ við hægri nös. Skurðurinn hafi náð í gegnum húð, í undirhúð. Hann hafi einnig haft hrufl á hægri olnboga og hné. Hægri hönd hafi verið örlítið bólgin, marin og hrufluð yfir hnúum. Hann hafi komið aftur daginn eftir og hafi þá fundist sár á hægri upphandlegg sem hafi verið um það bil 0,5 cm breitt og gæti hæglega verið eftir hnífsodd. Greiningar hafi verið opið sár á vanga og kjálkaliðssvæði, opið sár á upphandlegg, margir yfirborðsáverkar á úlnlið og hendi, mar á hné og á olnboga.

Í málinu liggur fyrir talsvert af myndum frá vettvangi og af áverkum á brotaþolum og ákærða.

Framburður ákærða og vitna fyrir dómi Fyrir dómi skýrði ákærði svo frá að hann hefði verið á leiðinni til [...]. Það hefði komið upp rifrildi í bifreiðinni og þeir hefðu skilið stelpu eftir í [...]. Síminn hennar hefði orðið eftir í bifreiðinni og þeir hefðu farið til baka til að skila honum. Þeir hefðu fundið hana í gríðarlegu uppnámi. Hún hefði sagt að henni hefði verið nauðgað inni í húsnæðinu að M. Hann og vinur hans, C, hefðu ákveðið að fara inn og athuga málið. Þeir hefðu séð mann fyrir utan og gefið sig á tal við hann. Maðurinn hefði farið inn og þeir á eftir. Hann hefði strax séð að þetta hafi ekki litið út eins og það sem vinkona hans lýsti. Maðurinn hefði farið inn í íbúð og náð í eldhúshníf. Annar maður hefði komið niður stigann og kýlt vin hans. Vinur hans hefði verið með hníf um hálsinn. Hann hefði gripið hnífinn rétt áður en hann hefði farið inn í íbúðina. Brotaþoli B hefði skorið hann í búkinn og hálsinn. Hann hefði verið með rispur og bólgur á hálsi og brjóstkassa eftir þetta. Vinur hans hefði legið rotaður á meðan og það hefðu verið komnir fleiri menn. Þeir hefðu m.a. verið með kylfur. Hann hefði skorið í hönd brotaþola til þess að losna frá honum. Brotaþoli hefði kýlt hann og skallað og hann hefði talið sig í lífshættu. Hann hefði bitið brotaþola einhvers staðar í átökunum, líklega í framhaldi af því að hafa verið skallaður. Þessi átök hefðu átt sér stað í anddyri hússins. Hann hefði hins vegar ekki skorið hinn brotaþola og vissi ekki hvernig áverkar á honum hefðu komið til. Ákærði kvaðst hafa verið í neyslu á þessum tíma og hafa verið æstur undir áhrifum áfengis og amfetamíns. Hann muni eftir atvikum þetta kvöld í grófum dráttum. Ákærði greindi frá því að hann hefði farið í meðferð og væri edrú í dag og í vinnu.

Brotaþoli B lýsti atvikum svo að hann hefði verið heima og heyrt hávaða fyrir utan. Hann hefði farið að athuga hvað væri að gerast og séð tvo menn draga stúlku inn í bifreið. Hann hefði farið og spurt hvað þeir væru að gera. Annar maðurinn hefði þá komið hlaupandi að honum með hníf um fingurnar, sagt að einhver myndi deyja í nótt og borið hnífinn að hálsi hans. Maðurinn hefði hegðað sér mjög skringilega og hugsanlega verið undir áhrifum einhvers. Hann hefði gengið rólega heim og kallað á bróður sinn sem hefði verið á hæðinni fyrir ofan. Mennirnir tveir hefðu elt hann. Hann hefði aldrei séð þá áður og ekki vitað af hverju þeir voru þarna. Hann hefði sótt hníf í eldhúsið og sagt mönnunum að fara. Hann hefði sveiflað hnífnum til að vernda sig en hann muni ekki til þess að hnífurinn hefði stungist í neinn. Hann taldi ólíklegt að ákærði gæti hafa hræðst hann. Bróðir hans hefði komið niður og vinur ákærða hefði farið að slást við hann. Ákærði hefði stungið bróður hans með hnífi í andlitið og handlegg. Hann hefði einnig reynt að stinga bróður hans í bakið en hann hefði náð að setja handlegginn fyrir og ýta ákærða frá. Hann hefði reynt að ýta honum upp að vegg til að koma í veg fyrir frekari átök. Ákærði hefði náð að stinga hann í handlegginn og bíta í andlitið. Það hefði verið viljandi gert og útilokað að um sjálfsvörn væri að ræða. Hann hefði kallað á hjálp og nágrannar hefðu komið til aðstoðar. Ákærði hefði haldið áfram hótunum jafnvel eftir að lögreglan kom. Brotaþoli kvaðst hafa ör eftir stungurnar og ennþá finna fyrir þessu, sérstaklega við álag. Þá hefði þetta haft áhrif á frístundir hans og andlegar afleiðingar, en hann hefði m.a. þurft að flytja út þar sem hann hefði verið hræddur eftir atburðinn. Hann hefði enn í dag áhyggjur.

Brotaþoli A greindi frá því að hann hefði verið inni í herberginu sínu þegar hann hefði heyrt læti eins og slagsmál væru í gangi. Hann hefði heyrt bróður sinn kalla á sig og farið niður til hans. Tveir menn hefðu verið við innganginn. Bróðir hans hefði verið úti í horni og maður með hníf hefði haldið honum. Bróðir hans hefði veifað brauðhníf en enginn hefði verið stunginn með honum. Hann hefði farið að ýta öðrum manninum í burtu og sá hefði ýtt á móti. Þá hefði sá með hnífinn stungið hann í andlit og síðan í handlegg. Hlutirnir hefðu gerst hratt. Bróðir hans hefði slegist við hnífamanninn en hann sjálfur við hinn manninn. Hann hefði dottið á gólfið og farið að verja sig. Hann hefði svo hætt að streitast á móti og maðurinn hefði á endanum róast. Hann hefði svo heyrt rödd bróður síns sem hefði hljómað eins og hann væri særður. Hann hefði séð sár sem blæddi úr á honum en hefði ekki séð þegar hann var stunginn. Hann hefði viljað hjálpa en hefði verið hræddur við að sleppa manninum. Hann hefði verið í miklu áfalli og ekki vitað hvað hann ætti að gera. Íbúar í húsinu hefðu komið að. Hann hefði sleppt manninum sem hann hefði haldið og sagt honum að fara ekkert. Hann hefði svo farið út og fylgst með manninum þar til lögreglan hefði komið. Hann kvað þetta atvik enn í dag hafa truflandi áhrif á sig. Hann hefði verið hræddur um líf sitt og bróður síns. Þá finni hann enn til eftir skurðinn í andlitinu í veðurbreytingum.

Vitnið C kvaðst hafa verið á ferð frá [...] ásamt ákærða og tveimur öðrum. Vinkona þeirra, sem hefði verið með þeim, hefði verið í geðrofi en hún ætti við mörg vandamál að stríða. Henni hefði verið vísað úr bifreiðinni í [...] og þeir ekið í burtu. Síðan hefði síminn hennar farið að hringja í bifreiðinni og þeir hefðu ákveðið að fara til baka og leita að henni. Þeir hefðu mætt henni í dyrunum á húsi sem hefði verið merkt „[...]“. Hún hefði öskrað að henni hefði verið nauðgað. Þeir hefðu verið að velta því fyrir sér hvað gæti hafa gerst og maður fyrir utan hefði boðist til að hjálpa þeim. Þeir hefðu fylgt honum inn en þá hefði maðurinn tekið upp eldhúshníf, með löngu bitlausu blaði, og byrjað að deila við þá. Hann hefði þá áttað sig á því að þarna byggi glæpagengi. Svo hefðu tveir menn komið niður tröppurnar og hann fengið högg í andlitið og þeir hefðu í framhaldi af því slegist. Þrír menn hefðu fellt hann   og   hann   hefði   verið   tekinn   hálstaki.   Hann   hefði   einnig   fylgst   með hnífabardaganum og séð að það væri búið að hópast að ákærða. Síðan hefði lögreglan komið. Hann hefði verið úrvinda og illa farinn eftir slagsmálin, með glóðarauga á báðum og brotna tönn. Hann kvaðst hafa verið með hníf í hnífahulstri um hálsinn sem ákærði hefði fengið lánaðan. Ákærði hefði verið hrifinn af hnífnum og alltaf viljað hafa hann. Hann hefði haft hann lánaðan í um sólarhring. Hann hefði ekki séð hnífinn þegar þeir hefðu farið inn. Hann hefði ekki séð ákærða stinga neinn en taldi að hann hefði verið að berjast fyrir lífi sínu. Eftir að lögreglan hefði komið hefði hann séð skurð á hendi. Vitnið kvaðst ekki hafa verið upp á sitt besta á þessum tíma og hafa verið vakandi í fjóra sólarhringa.

Vitnið   F,   sambýliskona   brotaþola   B,   kvaðst   hafa   verið   á   leið   að   hitta vinkonur sínar þegar hún hefði heyrt hávaða fyrir utan húsið. Brotaþoli B hefði farið að kanna málið. Hann hefði spurt menn fyrir utan hvað þeir væru að gera. Þeir hefðu ekki svarað. Brotaþoli hefði reynt að róa þá og dregið sig til baka að húsinu. Maður hefði komið yfir girðingu og beint að brotaþola. Brotaþoli hefði komið aftur inn í húsið og mennirnir tveir hefðu elt hann. Ákærði hefði verið með hníf og B hefði gripið hníf sem hefði verið í eldhúsinu. Þeir hefðu slegist inni í húsinu og brotaþoli hefði kallað á bróður sinn sem hefði verið á hæðinni fyrir ofan. Mikið blóð hefði verið á staðnum og hún hefði séð blæða úr handlegg brotaþola B. Hún hefði þó ekki séð þegar hann eða brotaþoli A hefðu verið stungnir. Brotaþoli B hefði sagt að ákærði hefði skorið sig þegar hann hefði verið að verja bróður sinn. Ákærði hefði verið með mjög sérstakan hníf þræddan á fingur sér. Hann hefði verið mjög æstur og virst undir áhrifum. Hún hefði verið hrædd og farið aftur fyrir hús til vinkvenna sinna og beðið þær um að hringja á lögregluna.

Vitnið G kvaðst hafa ekið að M ásamt vinkonum sínum til að sækja F. Slagsmál hefðu átt sér stað fyrir utan og hún hefði haft áhyggjur af því að nálgast þau. Hún hefði séð ungan ljóshærðan mann koma hlaupandi, hoppa yfir girðingu og ætla að ráðast á brotaþola B. Maðurinn hefði virst vera undir áhrifum einhvers. Hún hefði jafnframt séð stelpu hlaupa í burtu. Hún kvaðst ekki hafa séð hníf en hafa séð blóð inni í húsinu. F hefði beðið hana um að hringja í lögregluna. Vitnið staðfesti skýrslu sína hjá lögreglu.

Vitnið H kvaðst hafa verið farþegi í bifreið sem kom að M þetta kvöld. Hún hefði séð rifrildi á milli fólks. Þá hefði hún séð mann fara yfir girðingu og annar maður hefði verið með honum. Hún kvaðst þekkja þá brotaþola B og A en ekki hafa séð þá þarna. F hefði komið hlaupandi út og sagt að B hefði verið stunginn og viljað hringja á lögregluna. Hún kvað rétt eftir sér haft í lögregluskýrslu en ekki muna atvik jafn vel í dag.

Vitnið E sagðist hafa komið niður stigann ásamt D og séð mann með hníf ýta brotaþola B upp að vegg. Búið hefði verið að skera í handlegg brotaþola. Brotaþoli hefði reynt að halda manninum til að koma í veg fyrir að vera skorinn. Hnífurinn hefði verið lítill og maðurinn hefði verið með fingur í götum á honum eins og hring. Brotaþoli A hefði verið í slagsmálum við annan mann á gólfinu. Hann hefði spurt hann hvort hann ætti að hjálpa honum en brotaþoli A hefði sagt honum að hjálpa heldur bróður hans. Maðurinn með hnífinn hefði greinilega ætlað að meiða brotaþola B. Brotaþoli hefði beðið þá um að taka hnífinn af manninum og hringja á lögregluna. Brotaþoli hefði haldið handlegg mannsins við vegginn en hann hefði ekki viljað sleppa hnífnum. Þeir hefðu fundið spýtu og sett upp við vegginn og maðurinn hefði svo sleppt hnífnum á spýtuna. D hefði síðan hringt í lögreglu.

Vitnið D lýsti því að hafa komið að slagsmálunum. Brotaþoli B hefði haldið um handleggi manns með svartan hníf sem hefði setið á fingrum hans eins og hringur. Hann hefði ekki séð brotaþola B með hníf. Maðurinn hefði virst í uppnámi og hann hefði séð áverka á handlegg brotaþola og blóð. Brotaþoli A hefði verið í slagmálum   á   gólfinu.   Brotaþoli   B   hefði   beðið   þá   E   um   að   taka   hnífinn   af manninum. Þeir hefðu fundið hluta af hillu sem þeir hefðu ýtt í handlegg mannsins og hann hefði að lokum látið hnífinn falla á hann.

Vitnið L kvaðst hafa ekið með ákærða, C, og vinkonu þeirra. Vinkona þeirra hefði farið úr bifreiðinni í M. Þeir hefðu ekið burt en komið aftur skömmu síðar. Ákærði og C hefðu farið úr bifreiðinni og hann hefði ekið á brott. Hann kvaðst ekki muna vel eftir þessu þar sem hann hefði lent í slysi sem hefði áhrif á minni hans. Hann mundi heldur ekki eftir því að hafa gefið skýrslu hjá lögreglu en taldi að hann hefði sagt satt þar.

Vitnið O lögreglumaður kvaðst hafa séð fjóra menn þegar hún kom á vettvang. Ákærði og brotaþoli B hefðu verið fyrir framan húsið. Brotaþoli hefði verið með stungusár og þreklaus, en enginn hefði verið ógnandi. Hún hefði rætt við ákærða sem hefði verið í annarlegu ástandi af völdum fíkniefna. Hann hefði sagt að hann hefði orðið fyrir árás og verið með grunnt sár á bringu og skrámur. Hann hefði viðurkennt að hafa stungið brotaþola í sjálfsvörn. Hann hefði virkað trúverðugur.

Vitnið P lögreglumaður kvaðst hafa komið á vettvang og farið strax að hlúa að manni með stóran skurð á handlegg. Hann hefði verið rólegur og yfirvegaður og bent á þann sem hefði gert þetta. Hann hefði tekið myndir á vettvangi en svo fylgt brotaþola í sjúkrabíl. Vitnið I, sérfræðilæknir á slysa- og bráðadeild LSH, staðfesti vottorð sitt vegna brotaþola B. Hann kvaðst hafa skoðað hann ásamt öðrum lækni. Brotaþoli hefði haft marga áverka á handlegg en hreyfing, blóðrás og skynjun hefðu virst í lagi. Sauma hefði þurft skurðáverka og hann hefði einnig haft áverka á hægri kinn. Brotaþoli hefði komið aftur daginn eftir vegna áverkans á kinninni. Hann hefði ekki áttað sig fyrr á því að um bitsár væri að ræða. Brugðist hefði verið við bitinu og teknar blóðprufur. Djúpur skurður á brotaþola hefði verið alvarlegur og það hefði verið tilviljun að ekki hefði orðið meira tjón. Ljóst sé að beitt verkfæri hafi þurft til að valda þessum áverkum.

Vitnið K, fyrrum læknir á slysa- og bráðadeild LSH, staðfesti vottorð sitt vegna brotaþola A. Áverkar hans hefðu ekki verið alvarlegir en þó á mörgum stöðum.   Hann   hefði   svo   komið   aftur   daginn   eftir   vegna   skurðsárs   innan   á upphandlegg. Hann hefði ekki gert sér grein fyrir því í upphafi enda undir áhrifum adrenalíns og með lögregluna yfir sér. Skurðurinn væri eins og eftir tvíeggjaðan hníf, eins og eftir stunguvopn. Það þurfi beittan hníf til að valda þessum áverkum. Áverkarnir hefðu þó ekki verið djúpir og ekki lífshættulegir. Lækninum voru sýndar myndir af þeim hnífum sem fundust á vettvangi og taldi hann annan hnífinn, þann   sem   ákærði   var   með,   hafa   getað   valdið   þessum   áverkum   en   hinn   væri ólíklegri.

Niðurstaða

Ákærða er í ákæru gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás, annars vegar með því að hafa ráðist á brotaþola, A, og skorið hann með hnífi í andlit og í upphandlegg og hins vegar með því að hafa ráðist á brotaþola, B, og skorið hann með hnífi í framhandlegg og upphandlegg vinstra megin og bitið hann í andlitið. Ákærði   neitar   sök.   Hann   neitar   því   alfarið   að   hafa   skorið   brotaþola  A,   en viðurkennir að hafa skorið brotaþola B og bitið, en hefur borið því við að um neyðarvörn hafi verið að ræða enda hafi hann óttast um líf sitt.

Samkvæmt 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 er verk refsilaust að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás, sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum, sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það, sem af henni mátti vænta, gaf ástæðu til. Hafi maður farið út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar og ástæða þess er sú að hann hefur orðið svo skelfdur eða forviða að hann gat ekki fullkomlega gætt sín skal honum ekki refsað.

Samkvæmt framburði ákærða og vina hans var það tilviljun sem leiddi til þess að þeir komu að M. Ákærði og vinur hans urðu þar eftir, en þeir voru báðir í annarlegu ástandi sökum fíkniefnaneyslu. Fyrir utan húsið mættu þeir brotaþola B en þeim ber ekki saman um hvað gerðist þá. Ákærði kvað þá félagana hafa gefið sig á tal við B fyrir utan húsið og elt hann inn. B hefði þá náð í hníf og hefði ráðist á þá ásamt öðrum manni. Vinur hans, C, lýsti þessu með svipuðum hætti nema hann taldi fleiri menn hafa ráðist að þeim. Brotaþoli B kvað ákærða hins vegar hafa ógnað sér fyrir utan húsið og elt hann inn ásamt vini sínum. Lýsingar vitna að þessum atvikum samræmast lýsingu brotaþola.

Ákærði kvaðst hafa gripið til hnífs skömmu áður en hann fór inn í M. C, sem átti hnífinn og var með hulstur utan af honum um hálsinn, kvað ákærða hafa haft hnífinn að láni í u.þ.b. sólarhring en hann hefði ekki orðið var við að ákærði gripi til hans. Brotaþoli sagðist hafa séð hnífinn áður en hann fór inn í húsið og hann hefði því sótt eldhúshníf til þess að verja sig. Myndir af umræddum hnífum liggja fyrir í málinu. Annars vegar er um að ræða lítinn svartan hníf með götum á skaftinu að því er virðist til þess að setja fingur inn í. Hins vegar er um að ræða stærri eldhúshníf.

Átök   hófust   þegar   brotaþolinn  A  kom   niður   stigann   bróður   sínum   til aðstoðar. Ákærði sagði brotaþola A hafa ráðist beint að C og C taldi að tveir menn hefðu komið niður stigann og ráðist á sig. Brotaþolar bera hins vegar báðir að C hafi ráðist að brotaþola A. Þá hafi ákærði stungið hann í andlit og handlegg og kvaðst brotaþoli B hafa séð það gerast. Engir aðrir urðu vitni að þessum atvikum. Af framburði læknis sem skoðaði áverka á brotaþola A verður ráðið að hann hafi verið stunginn með hnífnum sem ákærði hafði á fingrunum en ekki hinum hnífnum. Ekkert hefur komið fram sem bendir til þess að neinn annar en ákærði hafi notað þann hníf í átökunum. Í ljósi framangreinds er sannað að ákærði réðst að brotaþola A og skar hann með hnífi í andlit og upphandlegg.

Í framhaldi af þessu urðu átök milli ákærða og brotaþola B. C og A voru á þeim tíma í slagsmálum á gólfinu og urðu ekki varir við hnífstungur. Ákærði kveðst hafa bæði stungið ákærða í framhandlegg og upphandlegg og bitið hann til þess að verjast honum, en hann hafi óttast um líf sitt. Brotaþoli hefði kýlt hann og skallað og stungið með hnífi. Meðal gagna málsins eru myndir af ákærða eftir atburðinn. Má meðal annars sjá lítið og grunnt sár sem gæti verið eftir hníf. Af myndum af brotaþola má hins vegar sjá stór gapandi sár. Brotaþoli kvaðst hafa ýtt ákærða upp að vegg til að stöðva átökin. Bróðir hann lýsti því að hann hefði heyrt bróður sinn hljóma særðan og séð blóð en ekki séð stungurnar sjálfar. Tveir íbúar í húsinu komu að átökunum. Annar lýsti því að ákærði hefði verið í átökum við brotaþola B, sem blætt hefði úr, og ákærði hefði ætlað að vinna honum mein. Brotaþoli hefði reynt að koma í veg fyrir að ákærði gæti skorið hann. Hinn nágranninn bar á sama veg og sagðist ekki hafa séð B með hníf, einungis ákærða. Þá lýstu nágrannarnir því hvernig þeir hefðu fengið ákærða til að láta hnífinn frá sér en við það virðist átökunum hafa lokið. Framburður ákærða og C um fleiri en fjóra þátttakendur í átökunum fær ekki stoð í gögnum málsins eða framburði annarra.

Af framburði fyrir dóminum er sýnt að ákærði var æstur og með beittan hníf á fingrunum er hann kom inn í húsið að M. Hnífurinn sem brotaþoli hafði var hins vegar bitlaus eldhúshnífur og því alls ekki jafn hættulegur. Brotaþoli var vitni að því að ákærði stakk bróður hans og kvaðst hafa verið að reyna að stöðva frekari átök. Verður ekki séð að ákærði hafi haft ástæðu til þess að óttast um líf sitt við þessar kringumstæður eða að um byrjaða eða yfirvofandi ólögmæta árás hafi verið að ræða í þessu tilviki sem gat réttlætt aðgerðir ákærða umrætt sinn. Þá er í öllu falli ljóst að aðfarir ákærða voru mun harkalegri en tilefni var til, en hann beitti mun hættulegri aðferðum en brotaþoli. Getur háttsemi ákærða því ekki réttlæst af neyðarvörn og verður hann sakfelldur í samræmi við ákæru.

Ákærði er fæddur í [...] [...]. Hann á að baki nokkurn sakaferil sem nær allt aftur til ársins 1999. Síðast hlaut hann dóm í febrúar 2013 og var honum þá gerð sekt   vegna   vopnalagabrots.   Ákærði   hefur   verið   sakfelldur   fyrir   að   veitast   að tveimur mönnum og stinga þá með hnífi. Árásin var tilefnislaus og sérstaklega hættuleg. Ákærði greindi frá betri stöðu sinni í dag og lagði fram vottorð því til staðfestingar. Með hliðsjón af öllu framangreindu þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í 20 mánuði. Gæsluvarðhald ákærða frá 16. til 20. maí 2016 kemur til frádráttar refsingu.

Af hálfu beggja brotaþola er þess krafist að ákærði greiði þeim miskabætur að fjárhæð 3.000.000 króna. Brotaþolar eiga báðir rétt á miskabótum með vísan til 26. gr. skaðabótalaga. Árásin á hendur þeim var alvarleg og tilefnislaus og beindist m.a. að höfði þeirra. Af framburði þeirra og læknisfræðilegum gögnum er sýnt að þeir búa enn við líkamlegar og andlega afleiðingar. Atlaga ákærða var til þess fallin að valda brotaþolum miska og verður ákærði dæmdur til greiðslu miskabóta sem þykja hæfilegar ákveðnar 800.000 krónur til hvors brotaþola um sig, með vöxtum eins og greinir í dómsorði. Þá er fallist á greiðslu lögmannskostnaðar til handa brotaþolum að fjárhæð 440.000 krónur til hvors um sig.

Ákærði   greiði   málsvarnarþóknun   skipaðs   verjanda   síns,   Stefáns   Karls Kristjánssonar lögmanns, 1.150.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, og 73.600 krónur í annan sakarkostnað.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Katrín Hilmarsdóttir saksóknarfulltrúi.

Barbara Björnsdóttir héraðsdómari kveður upp þennan dóm.

D Ó M S O R Ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í 20 mánuði. Gæsluvarðhald ákærða frá 16. til 20. maí 2016 kemur til frádráttar refsingu.

Ákærði greiði A 800.000 krónur með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. maí 2016 til 14. mars 2018, en þá með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laganna til greiðsludags, og 440.000 krónur í málskostnað.

Ákærði greiði B 800.000 krónur með vöxtum skv. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 15. maí 2016 til 14. mars 2018, en þá með dráttarvöxtum skv. 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., laganna til greiðsludags, og 440.000 krónur í málskostnað.

Ákærði   greiði   málsvarnarlaun   skipaðs   verjanda   síns,   Stefáns   Karls Kristjánssonar lögmanns, 1.150.000 krónur, og 73.600 krónur í annan sakarkostnað.