Dómstólaleit

Mál þetta, sem dómtekið var 25. febrúar sl., er höfðað af embætti sérstaks saksóknara   á   hendur   Braga   G.   Kristjánssyni,   kt.   221244-3039,   Mánatúni   3, Reykjavík, fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum, með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2008 og 2009 vegna tekjuáranna 2007 og 2008, en ákærði lét undir höfuð leggjast að telja fram á skattframtölum sínum fjármagnstekjur   samtals   að   fjárhæð   kr.   87.007.094,   sem   voru   annars   vegar hagnaður ákærða af sölu hlutabréfa, sem skattskyldur er skv. 8. tl. C-liðar 7. gr., sbr. 18. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og hins vegar tekjur ákærða af uppgjöri á samtals 58 framvirkum skiptasamningum, sem skattskyldar eru skv. 3. tl. C-liðar 7. gr., sbr. 2. mgr. 8. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og hafa með því komið sér undan   greiðslu   fjármagnstekjuskatts   samtals   að   fjárhæð   kr.   8.700.709,   sem sundurliðast sem hér greinir:

Gjaldárið 2008: Fjármagnstekjur: Hagnaður af sölu hlutabréfa                                                               kr.    4.808.089 Skiptasamningar                                                                                 kr.  47.526.992 Framtaldar tekjur vegna skiptasamninga                                          kr. -14.464.028 Þóknanir                                                                                             kr. -3.370.852 Samtals vanframtaldar fjármagnstekjur                                            kr.  34.500.201 Vanframtalinn fjármagnstekjuskattur, skattprósenta 10%               kr.    3.450.020 Gjaldárið 2009: Fjármagnstekjur: Vanframtaldar fjármagnstekjur, skiptasamningar                            kr.  49.136.041 Þóknanir                                                                                             kr. -3.612.894 Samtals vanframtaldar fjármagnstekjur                                            kr. 45.523.147 Vanframtalinn fjármagnstekjuskattur, skattprósenta 10%               kr.    4.552.315 Samtals vanframtaldar fjármagnstekjur:                                        kr.  80.023.348 Samtals vangreiddur fjármagnstekjuskattur:                                  kr.    8.002.335 Skattskyld afleiðuviðskipti ákærða með skiptasamninga árið 2007, sem sundurliðast sem hér greinir:

Númer samnings Lokadagur Lokastaða Þóknun Tekjur

Samtals: 47.526.992 Skattskyld afleiðuviðskipti ákærða með skiptasamninga árið 2008, sem sundurliðast sem hér greinir:

Samtals: 49.136.041 Framangreind brot ákærða eru talin varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1995, sbr. einnig 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt.

Er þess krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar.

Ákærði   neitar   sök.   Krefst   hann   sýknu   og   að   sakarkostnaður,   þ.m.t. málsvarnarlaun, verði greidd úr ríkissjóði.

Með   kæru   12.   nóvember   2012   vísaði   skattrannsóknarstjóri   ríkisins málefnum ákærða til rannsóknar hjá lögreglu vegna gruns um brot á ákvæðum laga nr. 90/2003, um tekjuskatt og eftir atvikum almennum hegningarlögum nr. 19/1940. Í kærunni kemur m.a. fram að ákærði hafi vanrækt að gera grein fyrir skattskyldum tekjum vegna jákvæðs mismunar af framvirkum samningum vegna tekjuáranna 2007 og 2008.

Ákærði gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Kvaðst hann vera ákærður fyrir brot gegn lögum um tekjuskatt og almennum hegningarlögum vegna þess að skattframtöl sem fyrir ákærða hefðu verið gerð hefðu ekki reynst innihalda réttar upplýsingar. Hafi ákærði verið í góðri trú um að framtölin væru rétt. Hins vegar vissi hann að hann bæri alla ábyrgð á því að tekjur væru réttilega fram taldar. Hefði hann keypt sér aðstoð sérfræðinga til að sjá um þessi mál þannig að öllu væri til skila haldið. Hann vefengdi ekki að á hefði skort í þeim efnum. Vildi ákærði ítreka að það hefði ekki verið ásetningur hans að undanskilja neitt í framtölum sínum. Þegar villur hafi komið í ljós hafi hann látið skila leiðréttum gögnum og greitt allt sem á hann hefði verið lagt af opinberum gjöldum eftir það að meðtöldu 25% álagi. Teldi ákærði vafasamt að ákæruefnið væri þess eðlis að það gæti talist meiriháttar í skilningi 262. gr. laga nr. 19/1940.

Niðurstaða:

Ákærði neitar sök. Hefur hann fyrir dóminum viðurkennt að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2008 og 2009 vegna tekjuáranna 2007 og   2008   og   látið   undir   höfuð   leggjast   að   telja   fram   á   skattframtölum   sínum fjármagnstekjur samtals að fjárhæð 80.023.348 krónur sem hafi annars vegar verið vegna hagnaðar ákærða af sölu hlutabréfa, sem skattskyldar væru samkvæmt 8 tl. C-liðar 7. gr., sbr. 18. gr. laga nr. 90/2003 og hins vegar tekjur ákærða af uppgjöri á samtals 58 framvirkum skiptasamningum, sem skattskyldar eru samkvæmt 3. tl. C- liðar 7. gr., sbr. 2. mgr. 8. gr. laga nr. 90/2003. Með þessu hafi ákærði komið sér undan greiðslu fjármagnstekjuskatts, samtals að fjárhæð 8.002.335 krónur.

Frávísunarkrafa ákærða byggist á því að vísa eigi málinu frá héraðsdómi á grundvelli 4. gr. 7. samningsviðauka mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, þar sem segi að enginn skuli sæta lögsókn eða refsingu að nýju fyrir sama brot.   Þá   vísar   ákærði   í   þessu   sambandi   til   70.   gr.   stjórnarskrár   og   6.   gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Ákærði hafi sætt endanlegum úrskurði skattyfirvalda um álag á skattstofn vegna ætlaðra brota samkvæmt ákæru, en í því felist refsing. Í dómaframkvæmd Hæstaréttar hefur það ekki verið talið fara í bága við bann við endurtekinni málsmeðferð að stjórnvöld hafi gert manni að greiða skatt af álagi á skattstofn og sama manni séu síðan í öðru máli gerð viðurlög vegna sama brots, sbr. dóm Hæstaréttar 11. júní 2015 í máli nr. 550/2014 og aðra dóma réttarins sem þar er vísað til. Málinu verði því ekki vísað frá héraðsdómi á þessum grundvelli.

Samkvæmt 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 skal skattskyldur maður, sem skýrir af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi, rangt eða villandi frá einhverju því sem máli skiptir um tekjuskatt sinn greiða fésekt allt að tífaldri skattfjárhæð af þeim skattstofni   sem   undan   var   dreginn   og   aldrei   lægri   fésekt   en   nemur   tvöfaldri skattfjárhæðinni. Þá er mælt fyrir um það í 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga að hver sem af ásetningi eða stórfelldu gáleysi gerist sekur um meiri háttar brot gegn 1., 2. eða 5. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003, sbr. og 2. mgr. 22. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga, auk fleiri nánar tiltekinna ákvæða skattalaga, skuli sæta fangelsi allt að 6 árum. Jafnframt er þar kveðið á um heimild til að dæma fésekt að auki samkvæmt tilgreindum ákvæðum skattalaga. Eftir 3. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga   telst   verknaður   meiri   háttar   brot   samkvæmt   1.   og   2.   mgr. greinarinnar ef brotið lýtur að verulegum fjárhæðum, verknaður er framinn með sérstaklega vítaverðum hætti eða við aðstæður sem auka mjög saknæmi brotsins, svo og ef maður, sem til refsingar skal dæma fyrir eitthvað þeirra brota sem getur í 1. eða 2. mgr., hefur áður verið dæmdur sekur fyrir sams konar brot eða eitthvert annað brot sem undir þau ákvæði fellur.

Ákærði skýrði rangt frá fjármagnstekjum sínum árin 2008 og 2009 vegna tekjuáranna 2007 og 2008 svo máli skipti um skattlagningu hans. Virða ber ákærða þetta til stórkostlegs hirðuleysis og var um meiri háttar brot að ræða í ljósi þess að brotið laut að verulegum fjárhæðum. Má um það meðal annars vísa til dóms Hæstaréttar frá 23. janúar 2014 í máli nr. 232/2013. Með hliðsjón af þessu verður ákærði   sakfelldur   samkvæmt   ákæru   og   er   háttsemi   hans   rétt   heimfærð   til refsiákvæða í ákæru. Ákærði er fæddur í desember 1944. Hann hefur ekki áður sætt refsingu svo kunnugt sé. Með hliðsjón af atvikum málsins og réttarframkvæmd á þessu sviði sæti ákærði fangelsi í 3 mánuði, sem bundið verður skilorði með þeim hætti er í dómsorði greinir.  Þá greiði ákærði sekt að fjárhæð 13.800.000 krónur, er renni í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins, ella sæti ákærði fangelsi í 7 mánuði.

Verjandi ákærða gerir ekki kröfu um málsvarnarlaun verði ákærði sakfelldur í   máli   þessu.   Með   hliðsjón   af   því   verður   ekki   kveðið   á   um   að   greiðslu sakarkostnaðar.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Ásmunda Björg Baldursdóttir saksóknarafulltrúi. Símon Sigvaldason kveður upp dóm þennan.

D ó m s o r ð :

Ákærði,  Bragi Guðmundur Kristjánsson, sæti fangelsi í 3 mánuði, en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms   þessa   haldi   ákærði   almennt   skilorð   57.   gr.   almennra   hegningarlaga   nr. 19/1940 sbr. 4. gr. laga nr. 22/1955. Ákærði greiði 13.800.000 krónur í sekt til ríkissjóðs innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins, en sæti ella fangelsi í 7 mánuði.

Símon Sigvaldason