Héraðsdómur Reykjavíkur
Dómur 5. október 2007.
Mál nr. E-3047/2007:
D Ó M U R
nr. E-3047/2007:
Gestur Andrés Grjetarsson
gegn
EC Hugbúnaði ehf.
I
Lykilorð
Samningur. Skuldajöfnuður. Skuldamál.
Útdráttur
Í málinu var deilt um réttmæti reikninga vegna vinnu verktaka hjá hugbúnaðarfyrirtæki. Var ágreiningur um efni samnings aðila. Voru kröfur stefnanda teknar til greina og kröfu stefnda um skuldajöfnuð hafnað.
I
Mál þetta var höfðað 4. apríl 2007 og dómtekið 18. september 2007. Stefnandi er Gestur Andrés Grjetarsson, Engihjalla 25, Kópavogi, en stefndi er EC Hugbúnaður ehf., Thorvaldsenstræti 4, Reykjavík.
Dómkröfur stefnanda eru að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda 837.473 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 211.339 krónum frá 15. janúar 2007 til 15. febrúar 2007, af 433.011 frá þeim degi til 15. mars 2007, og af 837.473 krónum frá þeim degi til greiðsludags. Þá krefst stefnandi þess að stefndi verði dæmdur til að greiða stefnanda málskostnað að viðbættum virðisaukaskatti.
Stefndi gerir þær kröfur aðallega að hann verði sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Til vara krefst hann þess að kröfur stefnanda verði stórlega lækkaðar. Í báðum tilvikum krefst stefndi þess að stefnandi verði dæmdur til að greiða stefnda málskostnað.
II
Stefnandi kveðst sérhæfa sig í hýsingu á vefjum með Microsoft SQL gagnagrunns tengingum ásamt vistun á lénum fyrir sína viðskiptamenn og tengdri starfsemi. Þá kveðst hann einnig bjóða upp á hýsingu á hefðbundnum HTML vefjum og tengingar við MySQL gagnagrunna. Kveðst stefnandi hafa unnið sem verktaki hjá ASP Tölvuþjónustu ehf. áður en hann hóf að vinna fyrir stefnda en hann hafi fært sig yfir til stefnda haustið 2005.
ASP Tölvuþjónusta ehf. sá um DNS hýsingu og pósthýsingu fyrir stefnda og kveður stefndi sig hafa verið eitt fárra fyrirtækja sem notaðist við þær lausnir sem ASP Tölvuþjónustan ehf. bauð upp á og hafi stefndi gert marga samninga við sína viðskiptavini um svokallaða heildarpakka sem hafi meðal annars innihaldið hýsingarþjónustu fyrir netþjóna.
ASP Tölvuþjónustan ehf. ákvað að hætta starfsemi um áramótin 2005/2006 og keypti stefnandi búnaðinn og telur sig þar með hafa yfirtekið þjónusturnar á þeim búnaði. Í kjölfarið að ASP Tölvuþjónustan ehf. hætti starfsemi samdi stefndi við fyrirtækið ANZA ehf. um hýsingarþjónustu. Kveðst stefndi hafa talið mikilvægt að fá tæknilausnir þessarar þjónustu inn í fyrirtæki sitt frá ASP Tölvuþjónustunni ehf. Stefnandi gerði samning við stefnda um að flytja umræddar þjónustur frá ASP Tölvuþjónustunni ehf. yfir til ANZA hf. og hófst sá flutningur í mars 2006. Kveður stefnandi að verkið hafi tafist verulega vegna bilana sem hann hafi enga ábyrgð borið á heldur hafi tækniörðugleikar komið við sögu auk þess sem tæknibúnaður hafi bilað og gallar komið upp hjá ANZA hf. Vegna þessara bilana hafi hann þurft að flytja þau gögn sem þegar höfðu verið flutt aftur til baka en um hafi verið að ræða flutninga á svokallaðri DNS þjónustu, póstþjónustu og vefþjónustu. Hangi þetta allt saman en mikilvægust sé DNS þjónustan og hana megi ekki flytja fyrr en póstþjónustan og vefþjónustan hafi verið fluttar, en vegna bilana hafi það ekki gengið sem skyldi.
Stefnandi byggir kröfu sína á reikningum og mótmælir stefndi þeim öllum sem röngum og tilhæfulausum þar sem þegar hafi verið greitt fyrir flutninga á DNS hýsingu auk þess sem aldrei hafi verið samið við stefnanda um hýsingu á lénum. Um þetta snýst meginágreiningur í málinu. Þá er ágreiningur um hvort stefndi eigi gagnkröfu til skuldajafnaðar.
III
Krafa stefnanda er byggð á sex reikningum sem sundurliðast svo:
Útgáfudagur Gjalddagi Fjárhæð 01.01.2007 15.01.2007 89.951 02.01.2007 15.01.2007 121.388 01.02.2007 15.02.2007 195.776 01.02.2007 15.02.2007 25.896 01.03.2007 15.03.2007 25.896 01.03.2007 14.03.2007 378.566 Stefnandi kveður ofangreinda reikninga vera vegna hýsingar á lénum, kerfisþjónustu, og þjónustugjalda ásamt vinnu stefnanda í þágu stefnda.
Stefnandi vísar til meginreglu kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga en sú regla fái lagastoð í 45., 47., og 54. gr. laga nr. 50/2000 og lögum nr. 42/2000. Um gjalddaga sé einkum vísað til meginreglu 49. gr. laga nr. 50/2000. Kröfu sína um málskostnað styður stefnandi við 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 og kröfu um virðisaukaskatt á málflutningsþóknun á lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Um varnarþing vísar hann til 33. gr. laga nr. 91/1991.
IV
Stefndi kveðst hafa greitt stefnanda að fullu fyrir flutning á þjónustum með greiðslum sem inntar hafi verið af hendi vegna vinnu í apríl, maí, júní og júlí 2006. Hafi greiðslur verið eins og um fulla vinnu hafi verið að ræða eða 312.500 krónur á mánuði. Samkvæmt vinnuskýrslum stefnanda, sem hann hafi skilað inn til stefnda, hafi farið 21 tími í apríl í önnur verkefni en flutninga, 9 tímar í maí í önnur verkefni en flutninga og 19 tímar í júní í önnur verkefni en flutninga. Engar tímaskýrslur hafi borist frá stefnanda fyrir júlí. Fyrir þetta tímabil hafi stefnandi fengið greiddar 1.247.000 krónur.
Þá kveður stefndi stefnanda aldrei hafa lokið við flutning á tölvulausnum af tölvuþjónum ASP yfir til ANZA og hafi því aldrei skilað umbeðnu og þegar greiddu verki. Þrátt fyrir það haldi stefnandi því fram í tölvupósti 14. júlí 2006 að flutningi á öllum gögnum og pósthólfum yfir til ANZA sé lokið. Að mati stefnda hafi verið um að ræða tveggja daga verk.
Hafi stefnandi keypt vélbúnað ASP Tölvuþjónustunnar ehf. og yfirtekið þjónustuna sem ASP Tölvuþjónustan ehf. hafði veitt stefnda, án samþykkis eða vitundar stefnda. Í framhaldi hafi stefnandi sent reikninga til stefnda fyrir ýmiss konar þjónustu og sömuleiðis sent reikninga til viðskiptavina stefnda fyrir netþjónahýsingu (DNS hýsingu og pósthýsingu) en um sé að ræða þjónustu sem innifalin sé í pakkasamningum þessara aðila við stefnda. Með aðgerðum sínum hafi stefnandi yfirtekið hóp viðskiptavina stefnda og sent þeim reikninga sem þeir hafi mótmælt upp til hópa. Hafi stefnandi síðan skilað stærstum hluta viðskiptavina stefnda til baka en haldið eftir einum tíu til fimmtán aðilum sem hann hafi fullyrt að vildu frekar eiga viðskipti við hann en stefnda, sem síðan hafi komið í ljós að var rangt. Hafi þessar aðgerðir stefnanda valdið stefnda ómældri fyrirhöfn, kostnaði og missi viðskiptavina.
Stefndi mótmælir reikningi nr. 224 að fjárhæð 89.951 krónu vegna opnunargjalds. Þar sem stefndi hafi þegar greitt fyrir flutninga á DNS þjónustunni eigi opnunargjaldið ekki við. Þar sem aldrei hafi verið samið við stefnanda eða beðið um hýsingarþjónustu geti ekki verið um neitt opnunargjald að ræða.
Reikningum nr. 225 að fjárhæð 121.388 krónur nr. 223 að fjárhæð 25.896 krónur og nr. 235 að fjárhæð 25.896 krónur sé öllum mótmælt þar sem þegar hafi verið greitt fyrir flutninga á DNS hýsingu, sbr. tímaskýrslur og innborganir til stefnanda vegna vinnu í apríl, maí, júní og júlí 2006. Þá hafi aldrei verið samið um eða beðið um hýsingarþjónustu. Sé hér verið að rukka fyrir þjónustu á lénum sem ýmist séu ekki til eða séu með DNS tilvísun hjá stefnda.
Þá mótmæli stefndi reikningi nr. 229 að fjárhæð 195.776 krónur sem röngum og tilefnislausum með sömu rökum og varðandi ofangreinda reikninga. Reikningur nr. 236 að fjárhæð 378.566 krónur sé vegna pósthólfa/gagnamagns en stefnandi eigi ekki að geyma nein gögn fyrir stefnda og hafi stefndi aldrei óskað eftir eða samið um þessa þjónustu auk þess sem þegar hafi verið greitt fyrir umbeðna þjónustu um flutning á DNS hýsingu.
Stefndi bendir á að yfirlýsing stefnanda í tölvupósti 14. júlí 2006, um að flutningi á öllum gögnum og pósthólfum yfir á vélar stefnda sé lokið, hafi verið röng. Hafi yfirfærslunni ekki lokið fyrr en í janúar 2007, sbr. reikning stefnanda, útgefinn í janúar 2007. Með þeim reikningi sé stefnandi enn á ný að reyna að innheimta fyrir þegar greidda vinnu. Samkvæmt þeim reikningi sé um að ræða vinnu við DNS flutning, frágang og prófanir. Vinnu sem samkvæmt eigin yfirlýsingu stefnanda hafi lokið í júlí 2006.
Einnig bendi stefndi á að milli stefnanda og stefnda hafi aldrei verið samningur um hýsingarþjónustu á netþjónum hvorki fyrir stefnda sjálfan né sem hluta af pakkasamningum hans við viðskiptavina sinna. Kröfum stefnanda vegna þjónustu sem aldrei hafi verið beðið um sé því með öllu mótmælt.
Hafi stefndi þegar greitt stefnanda 1.048.359 krónur vegna þeirra reikninga sem mál þetta byggi á og vegna samskipta aðila.
Telji stefndi að hann hafi ofgreitt til stefnanda 409.629 krónur en að hluti krafna stefnanda samkvæmt reikningum nr. 99, 210, 211 og 222 að fjárhæð 638.730 hafi átt rétt á sér. Ástæður þess að stefndi hafi ofgreitt með þessum hætti séu að stefndi hafi ekki með nokkrum hætti viljað styggja stefnanda fyrr en flutningi á tölvuþjónustunni væri að fullu lokið. Hafi stefnandi haldið stefnda í hálfgerðri gíslingu. Hafi stefndi verið skuldbundinn til þess að veita viðskiptavinum sínum DNS þjónustu en stefnandi hafi ráðið yfir tæknilausnum sem til hafi þurft. Tæknilausnum sem stefnandi hafi löngu átt að vera búinn að flytja yfir til stefnda og þar með að skila umbeðnu og þegar greiddu verki. Hafi stefndi ekki getað hætt á að stefnandi lokaði fyrir DNS þjónustuna til viðskiptavina sinna en því hefði fylgt verulegur kostnaður og óhagræði fyrir viðskiptavinina. Þess vegna hafi þessar greiðslur átt sér stað umfram það sem stefndi telji sig eiga að greiða.
Þá hafi stefnandi verið með síma fyrir tímabilið ágúst 2006 til mars 2007 sem stefndi hafi greitt, eða 108.903 krónur, og enn fremur hafi stefnandi tekið út þjónustu í nafni stefnda frá Hive fyrir 37.165 krónur eftir að verktakasamningi aðila lauk. Telji stefndi að hann eigi að fá hvort tveggja greitt til baka frá stefnanda. Samtals eigi stefndi því 555.697 krónur inni hjá stefnanda. Beri því að sýkna stefnda af öllum kröfum stefnanda.
Verði ekki fallist á aðalkröfu um sýknu telji stefndi að lækka eigi kröfur stefnanda. Sé verðlagning stefnanda fyrir netþjónahýsinguna alltof há og í engu samræmi við það sem gangi og gerist hjá sambærilegum þjónustuaðilum. Sem dæmi taki sambærilegt fyrirtæki 250 krónur í árgjald fyrir 1 lén á netþjóni en stefnandi rukki allt að 1.300 krónur á mánuði. Þá sé kostnaður við rekstur á DNS þjónustu ekki nema að óverulegu leyti háður fjölda tilvísana sem þjónustan veiti. Stefndi hafi sjálfur verið með þessa þjónustu á vélum sínum hjá ANZA.
Fallist dómurinn ekki á mótmæli stefnda gerir stefnandi kröfu til þess að tekið sé tillit til ofannefndra innborgana á skuld stefnanda og að skuld stefnanda við stefnda vegna símanotkunar og úttektar hjá Hive, komi til skuldajafnaðar gegn dómkröfu hans.
Stefndi vísar til almennra reglna samninga og kröfuréttarins um efndir skuldbindinga. Þá sé byggt á reglum um skuldajöfnuð. Málskostnaðarkröfu sína reisir stefndi á 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
V
Stefnandi byggir kröfur sínar á reikningum vegna vinnu sem hann kveðst hafa innt af hendi í þágu stefnda. Eru reikningar þessir meðal annars vegna hýsingar léna á tímabilinu desember 2006 til febrúar 2007. Þá er reikningur vegna DNS flutninga, mælingar pósthólfa í janúar og febrúar 2007 og þjónustugjald vegna opnunarvinnu. Stefndi mótmælir þessum reikningum þar sem þegar hafi verið greitt fyrir allt sem snertir DNS flutninga með greiðslum í apríl, maí, júní og júlí 2006. Þá hafi aldrei verið samið við stefnanda að hann hýsti lén eða geymdi gögn fyrir stefnda.
Í málinu nýtur ekki við skriflegs samnings milli aðila og stendur því orð gegn orði um hvað hafi samist með þeim. Af gögnum málsins verður ekki annað ráðið en að stefnandi hafi tekið að sér umdeild verk fyrir stefnanda sem verktaki og bera reikningar hans þess glögg merki og mánaðarleg greiðsla hans í starfsmannasjóð breytir engu þar um.
Stefndi heldur því fram að aldrei hafi verið samið um að stefnandi hýsti lén fyrir stefnda og mótmælir stefndi reikningum varðandi það. Stefndi er hugbúnaðarfyrirtæki sem gerði samning við stefnanda um að hann tæki að sér ákveðin verk í samvinnu við starfsmenn stefnda. Verður að gera þær kröfur til fyrirtækis sem þannig ræður til sín sérhæfðan verktaka að hann gangi frá skriflegum samningi við hann. Verður stefndi að bera hallann af sönnunarskorti um hvað samist hafi milli aðila.
Meðal gagna málsins er reikningur að fjárhæð 248.359 krónur sem ber með sér að vera vegna DNS hýsingar í júní, júlí og ágúst 2006 og að hann hafi verið greiddur af stefnda hinn 4. október 2006 án fyrirvara eftir því sem næst verður komist. Með greiðslu á þessum reikningi verður ekki annað ráðið en að stefndi hafi viðurkennt að samið hafi verið við stefnanda um hýsingu léna. Þá liggur fyrir að stefnandi tók yfir þjónustu þá sem ASP Tölvuþjónustan ehf. hafði veitt stefnanda og liggur því í hlutarins eðli að stefnandi hýsti lénin á því tímabili frá því að ASP Tölvuþjónustan ehf. hætti starfsemi þar til þjónustan hafði verið flutt yfir til ANZA hf. en fyrir liggur að verkinu var ekki lokið fyrr en í byrjun árs 2007.
Stefndi mótmælir þeim hluta reikninga stefnanda sem varða svokölluð DNS mál þar sem hann telur að þegar hafi verið greitt fyrir þessa þjónustu í apríl, maí, júní og júlí 2006. Þau gögn sem liggja frammi í málinu varðandi greiðslur þessar bera ekki með sér svo óyggjandi sé fyrir hvað var greitt auk þess sem fyrir liggur að verkinu var ekki lokið þegar þeir voru greiddir. Þykir stefndi því ekki hafa sýnt fram á það með haldbærum gögnum að hann hafi þegar greitt fyrir þessa þjónustu og verður hann að bera hallann af þeim sönnunarskorti.
Samkvæmt 28. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup skal sá sem kaupir þjónustu greiða það verð sem telja má sanngjarnt með hliðsjón af því hve vinnan er mikil og hvers eðlis hún er, hafi ekki verið samið um verð fyrir keypta þjónustu. Stefndi hefur ekki sýnt fram á það að reikningar stefnanda séu ósanngjarnir eða að verk það sem stefnandi innti af hendi í þágu stefnda hefði átt að taka mun skemmri tíma en raun varð. Hefði stefnda verið í lófa lagið að afla matsgerðar máli sínu til stuðnings.
Stefndi kveðst eiga gagnkröfur til skuldajafnaðar vegna skuldar stefnanda við stefnda vegna símanotkunar að fjárhæð 108.903 og úttektar hjá Hive, samtals að fjárhæð 37.165 krónur. Ekki verður séð af þeim gögnum sem stefndi hefur lagt fram þessum kröfum sínum til stuðnings að þær varði stefnanda og verða gagnkröfur stefnda til skuldajafnaðar því ekki teknar til greina.
Að því virtu sem nú hefur verið rakið verða dómkröfur stefnanda teknar til greina eins og þær eru framsettar með dráttarvöxtum eins og greinir í dómsorði en dráttarvaxtakröfu stefnanda hefur ekki verið andmælt sérstaklega.
Með hliðsjón af atvikum öllum og því að rekið er annað dómsmál, mál E- 2153/2007, sem hefði mátt komast hjá með því að sækja kröfur í báðum þessum málum í einu máli, sbr. 4. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, verður stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 150.000 krónur í málskostnað, og hefur þá verið tekið tillit til virðisaukaskatts.
Af hálfu stefnanda flutti málið Eiríkur Gunnsteinsson hdl. en af hálfu stefnda flutti málið Sonja M. Hreiðarsdóttir hdl. Greta Baldursdóttir héraðsdómari kveður upp dóminn.
D Ó M S O R Ð
Stefndi, EC Hugbúnaður ehf., greiði stefnanda, Gesti Andrési Grjetarssyni, 837.473 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 af 211.339 krónum frá 15. janúar 2007 til 15. febrúar 2007, af 433.011 krónu frá þeim degi til 15. mars 2007 og af 837.473 krónum frá þeim degi til greiðsludags.
Stefndi greiði stefnanda 150.000 krónur í málskostnað, þar með talinn virðisauka skattur.
Greta Baldursdóttir