Dómstólaleit

Mál þetta, sem tekið var til dóms 1. júní sl., endurupptekið í dag, 22. júní og tekið til dóms á ný, höfðaði Lögreglustjórinn í Reykjavík með ákæru 19. desember 2006 á hendur X, kt. 000000-0000, ..., Reykjavík, fyrir tollalagabrot, með því að hafa við innflutning vörusendingarinnar nr. S ARN 04 07 6 DK CPH W206, sem kom til Reykjavíkur 4. júlí 2006, eigi tilgreint í aðflutningsskýrslu, dagsettri daginn eftir, gasgrill, HP-photosmart prentara, Ashgard kamínu, garðborð, Kitchen-aid hrærivél, Siemens ofn, gashitara, borðplötu, 4 borðfætur, keramik helluborð, Philips sjónvarp, skórekka og 22 dósir af bjór (7,26 lítrar) sem í sendingunni voru, og ekki lagt fram reikninga vegna greinds varnings, og ætlað þannig að komast hjá greiðslu aðflutningsgjalda að fjárhæð 368.917 krónur.

Telur ákæruvaldið þessa háttsemi varða við 1. mgr. 172. gr. tollalaga nr. 88/2005 og krefst þess að ákærði verði dæmdur til refsingar og til að sæta upptöku á framangreindum varningi, sem hald var lagt á, samkvæmt 1. mgr. 181. gr. tollalaga.

Ákærði krefst sýknu af kröfum ákæruvaldsins og til vara vægustu refsingar sem lög leyfa. Þá krefst ákærði þess að hafnað verði upptökukröfu lögreglu. Einnig krefst verjandi ákærða málsvarnarlauna að mati dómsins.

Málavextir.

Samkvæmt skýrslu Tollstjórans í Reykjavík frá 18. júlí 2006 barst tollstjóra verkbeiðni 10. júlí 2006, að skoða ofangreinda sendingu, en hún átti að innihalda búslóð með nokkrum nýjum hlutum og áfengi. Að morgni 11. júlí 2006 hafi gámurinn verið opnaður í vörumiðstöð Samskipa og hafi þá verið tekin ákvörðun um að fylgja gámnum heim, en búslóðin fyllti 40 feta gám. Haft var samband við ákærða og honum tilkynnt að tollgæsla vildi vera viðstödd losun gámsins og hafi ákærða verið gefinn kostur á að fá gáminn heim eða losa hann á svæði Samskipa. Ákveðið hafi verið að gámnum skyldi fylgt heim og hafi aðflutningsskýrslan verið samþykkt með fyrirvara um breytingar. Gámurinn hafi svo verið opnaður að heimili ákærða 14. júlí 2006. Við skoðun á innihaldi hans hafi komið í ljós munir sem í ákæru greinir og ekki hafi verið getið um í aðflutningsskýrslu eða yfirlýsingu á innflutningi heimilismuna. Ákærði játaði eign sína á ofangreindum varningi og var varningurinn haldlagður og fluttur í geymslu tollgæslunnar að Faxafeni, Reykjavík.

Í málinu liggur frammi aðflutningsskýrsla útfyllt af starfsmanni Jóna transport, Kristínu Þórðardóttur. Innflytjandi er sagður vera ákærði. Í skýrslunni koma fram vörutegundirnar búslóð, öl, stál, gler og rauðvín. Í skýrslunni segir jafnframt að um sé að ræða búslóðagám og að áætlað verðmæti á áfengi sé á skýrslu. Heildarverðmæti vöru sem fjölskyldan hafi átt skemur en 1 ár sé 361.276 krónur.

Þá liggur frammi í málinu ,,Yfirlýsing vegna innflutnings á heimilismunum“. Þar eru tilgreindir heimilismunir sem ákærði eða fjölskylda hans hafi átt skemur en eitt ár erlendis. Er þar ekki getið muna þeirra sem í ákæru greinir.

Þá liggur frammi í málinu bókunar- og innihaldslisti, undirritaður af ákærða. Þar segir að um 40 feta gám sé að ræða og innihald hans tilgreint ísskápur, frystiskápur, þvottavél, þurrkari, uppþvottavél, gasgrill, útihitari, gashitari, öl og áfengi. Einnig liggur frammi í málinu kvittun, dagsett 14. júlí 2007, fyrir greiðslu aðflutningsgjalda að fjárhæð 20.520 krónur.

Tollstjórinn í Reykjavík sendi ákærða bréf 24. júlí 2006, þar sem þess var farið á leit að ákærði legði fram gögn um verðmæti þess varnings sem ekki hafði verið gerð grein fyrir í aðflutningsskjölum. Samkvæmt skýrslu tollstjórnar, sem liggur frammi í málinu og er dagsett 18. ágúst 2006, hafði ákærði þá afhent tollstjóra reikninga vegna varningsins.

Verður nú rakinn framburður ákærða og vitna fyrir dómi.

Ákærði kvaðst hafa verið búsettur í 17 ár í Danmörku er hann fluttist hingað til lands. Vitnið kvað flutningafyrirtækið Jóna transport hafa útbúið aðflutningsskýrslu þá sem liggur frammi í málinu. Vitnið kvað starfsfólk Jóna transport ekki hafa kallað eftir reikningum varðandi nýja hluti og hann hafi fengið litlar upplýsingar um hvaða reglur giltu um innflutning á búslóð. Hann kvaðst ekki hafa verið búinn að kynna sér tollareglur áður en hann flutti búslóð sína til landsins. Hann kvaðst sjálfur hafa pakkað búslóðinni í gáminn. Ákærði kvað þær vörur sem greindar eru í ákæruskjali hafa verið nýjar vörur. Ákærði kvaðst hafa farið á tollstjóraskrifstofuna er hann kom hingað til lands, en hafi verið sendur þaðan til flutningafélagsins Jóna transport, þar sem vantað hafi skýrslu. Ákærði var spurður um búslóðayfirlýsingu þá er liggur frammi í málinu og kvað hann undirskrift sína vera á yfirlýsingunni. Hann kvað þær vörur sem greindar eru á yfirlýsingu þessari vera þær vörur sem hann hafi fengið greiddan virðisaukaskattinn af og kvaðst ákærði hafa talið að hann þyrfti einungis að gefa upp þessar vörur. Hann kvaðst einungis hafa verið að flytja inn sína búslóð og kvaðst ekki hafa talið að hann þyrfti að tilgreina aðrar vörur eða framvísa reikningum fyrir öðrum vörum en þeim sem hann gaf upp.

Vitnið, Kristín Sigmarsdóttir tollvörður, kvaðst hafa fengið mál þetta í hendur frá yfirmanni sínum, Ingibjörgu Mjöll, sem hafi beðið vitnið að hafa samband við ákærða, þar sem vitnið hefði opnað gám sem ákærði flutti hingað. Um hafi verið að ræða 40 feta gám, sem var pakkaður upp í loft, þannig að ekki var unnt að staðreyna hvaða hlutir voru í gámnum. Því hafi verið haft samband við ákærða og honum boðið að tæma gáminn að tollvörðum viðstöddum, eða að gámurinn yrði fluttur heim og fylgst yrði með tæmingu á honum. Ákærði hafi tæmt gáminn og hafi þá komið í ljós að í honum voru heimilismunir ásamt hlutum sem getið var um í skýrslum og einnig nýir hlutir sem ekki var getið um í skýrslum. Þeir hlutir hafi verið innpakkaðir í söluumbúðir. Gámurinn hafi fyrst verið opnaður á tollsvæði, en ekki hreyft við hlutum í gámnum, þar sem hann hafi verið svo þétt pakkaður.

Vitnið, Kristín Þórðardóttir, kvaðst hafa gert aðflutningsskýrslu fyrir hönd Jóna transport. Hún kvað það misjafnt hvaða gögn hún fengi í hendur við gerð skýrslunnar. Yfirleitt fái hún komutilkynningu og vörureikning ef við eigi. Yfirleitt sé vinnuferlið þannig að hún fái bunka af skýrslum til að vinna úr. Yfirleitt fylgi ekki vörureikningar með skýrslum um búslóðir. Ef um er að ræða nýja muni, komi viðskiptavinurinn með reikninga til hennar og gefi upp munina. Vitnið kvað engar leiðbeiningar gefnar út til þeirra sem flytja inn búslóðir.

Vitnið, Þórir Jónsson tollvörður, kvaðst hafa tekið skýrslu af ákærða varðandi innflutning á búslóð hans. Hann kvaðst einnig hafa tekið skýrslu af Kristínu Sigmarsdóttur.

Vitnið, Jóhanna Guðbjartsdóttir tollvörður, kvaðst hafa gefið út verkbeiðni er liggur frammi í málinu. Hún kvað vinnuferlið vera á þann veg að lögð séu inn tollskjöl til afgreiðslu á skrifstofu tollstjóra. Hún fái þau í hendur til afgreiðslu eða meðferðar. Hún hefði ákveðið að senda þessa ákveðnu sendingu í vöruskoðun, en hún kvaðst ekki muna hvers vegna hún hefði ákveðið það í þessu tilviki. Vitnið kvað að í vöruskoðunardeild hefði verið ritað á verkbeiðnina ,,Afgr. með fyrirvara um heimfylgd.“ Það þýði að varan er skoðuð þar og ef þar komi eitthvað í ljós sem ekki hafi verið gerð grein fyrir, sé lagt hald á það.

Vitnið, Ingibjörg Mjöll Pétursdóttir, kvaðst hafa fengið verkbeiðni frá tollskrifstofu á Tryggvagötu, eins og venjan sé þegar skoða eigi búslóð, en innflytjandinn hafði í búslóðaryfirlýsingu upplýst um áfengi í gámnum og einhverja nýja hluti sem voru innan tollfrelsismarka. Hún hafi fengið tollverði til að kíkja á gáminn, en um hafi verið að ræða fullan 40 feta gám. Venjan sé þá sú að innflytjanda sé boðið að koma á hafnarsvæðið með mannskap til að bera á milli gáma, til að hægt sé að skoða hlutina, eða að heimiluð sé tollafgreiðsla með fyrirvara um heimfylgd. Spurð um það hvað gert væri við þann varning sem ekki væri getið í aðflutningsskýrslu, kvað vitnið þann varning vera haldlagðan. Spurð um það hvort 110. gr. tollalaga væri beitt við endurálagningu, kvað vitnið þeirri grein ekki beitt í tilvikum sem þessum, enda komi fram á búslóðayfirlýsingu að viðkomandi skuli gefa upp allt sem er í búslóðinni, að viðlagðri refsiábyrgð.

Niðurstaða.

Óumdeilt er að ákærði bjó í 17 ár í Danmörku og lét senda búslóð sína hingað til lands með flutningafyrirtækinu Jónar transport, en ákærða er gefið að sök að hafa ekki tilgreint í aðflutningsskýrslu þann varning sem í ákæru greinir. Eins og að framan greinir, og staðfest er með vætti vitnisins Kristínar Þórðardóttur, útbjó hún, sem starfsmaður Jóna transport, aðflutningsskýrslu þá sem í ákæru greinir, en ekki ákærði sjálfur, þótt ákæra í málinu sé á því byggð. Hún bar jafnframt fyrir dómi að engar leiðbeiningar væru gefnar út til þeirra sem flytja inn búslóðir.

Eins og ákæran er orðuð um sakarefnið verður ákærði samkvæmt framangreindu ekki sakfelldur fyrir að hafa ekki tilgreint þá muni sem í ákæru greinir og ber að sýkna ákærða af þeirri háttsemi.

Ákærða er jafnframt gefið að sök að hafa ekki lagt fram reikninga vegna varnings er í ákæru greinir. Samkvæmt 1. mgr. 172. gr. tollalaga varðar það mann refsingu ef hann vanrækir, vegna innflutnings vöru, að leggja fram tilskilin gögn samkvæmt þeim lögum. Í 28. gr. laganna segir að vörureikningur sé meðal þeirra tollskjala sem skuli liggja til grundvallar aðflutningsskýrslu samkvæmt 23. og 25. gr. laganna og skuli afhent tollstjóra í þeim tilvikum þegar aðflutningsskýrsla er skrifleg. Í 1. mgr. 22. gr. laganna segir að innflytjandi skuli láta tollstjóra í té aðflutningsskýrslu og önnur tollskjöl vegna innfluttrar vöru áður en vara er afhent til notkunar innan lands eða sett í tollfrjálsa verslun eða tollfrjálsa forðageymslu. Tollskjöl skuli þó látin tollstjóra í té ekki síðar en sex mánuðum frá komudegi flutningsfars vöru til landsins nema vöru hafi verið ráðstafað í tollvörugeymslu eða á frísvæði. Af gögnum málsins má ráða að ákærði hafi, ekki síðar en í ágúst 2006, látið tollstjórninni í té vörureikninga varðandi þann varning sem í ákæru greinir, að undanskildum reikningum vegna bjórs, garðborðs, skórekka og Kitchen-aid hrærivélar, en fyrir þessum varningi eru engir reikningar í málinu. Því ber að sakfella ákærða fyrir að hafa af stórfelldu gáleysi vanrækt að láta tollstjóra í té vörureikninga fyrir ofangreindum varningi og hefur hann með því brotið gegn 1. mgr. 172. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. tollalaga. Samkvæmt 1. mgr. 172. gr. tollalaga skulu sektir nema að lágmarki tvöldum, en að hámarki tíföldum aðflutningsgjöldum af því tollverði sem dregið var undan álagningu aðflutningsgjalda.

Í málinu liggur frammi skjal er stafar frá tollstjóra, þar sem fram kemur útreikningur tolls og virðisaukaskatts á varningi þeim sem ákærði flutti hingað til lands og lagt var hald á. Allir þeir munir er greinir í skjali þessu eru tilgreindir í ákæru, nema stólar, sem ekki er getið í ákæru. Þá fylgir skjali þessu sérstakur gjaldalisti, en ekki er unnt að átta sig á af þeim lista, hvaða gjöld skyldi greiða af hverjum hlut fyrir sig. Af hálfu sækjanda var því lögð fram sundurliðun á aðflutningsgjöldum fyrir hvern einstakan mun. Af þeirri sundurliðun má sjá að aðflutningsgjöld vegna þess varnings sem ákærði lagði ekki fram reikninga fyrir, þ.e. garðborðs, skórekka, Kitchen-aid hrærivélar og bjórdósa nema samtals 9.592 krónum.

Viðurlög og sakarkostnaður Refsing ákærða þykir, með hliðsjón af framangreindu, hæfilega ákveðin 20.000 króna sekt, sem ákærði greiði í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dómsins, en ella sæti ákærði fangelsi í 2 daga.

Að mati dómsins eru ekki efni til að fallast á kröfu ákæruvalds um að varningurinn verði gerður upptækur og er ákærði sýknaður af þeirri kröfu ákæruvalds.      Með vísan til 1. mgr. 165. gr. laga nr. 19/1991 greiðast málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Einars Sigurjónssonar héraðsdómslögmanns, að ¾ hlutum úr ríkissjóði, þ.e. 150.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti, en ¼ hluta þeirra, þ.e. 50.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti, greiði ákærði.

DÓMSORÐ:

Ákærði, X, greiði 20.000 krónur í sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppkvaðningu dóms þessa, en sæti ella fangelsi í 2 daga.

Málsvarnarlaun skipaðs verjanda ákærða, Einars Sigurjónssonar héraðsdómslögmanns, greiðast að ¾ hlutum úr ríkissjóði, þ.e. 150.000 krónur, en ¼ hluta þeirra, þ.e. 50.000 krónur, greiði ákærði.

Ákærði er sýknaður af upptökukröfu ákæruvalds.

Ingveldur Einarsdóttir.