Dómstólaleit

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Arnfríður Einarsdóttir og Jóhannes Sigurðsson og Kjartan Bjarni Björgvinsson settur landsréttardómari, kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1. Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 15. apríl 2024, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 12. apríl 2024 í málinu nr. R-[…]/2024 þar sem lögreglu var veitt heimild til að koma fyrir eftirfararbúnaði á eða í bifreiðinni […] svo og öðrum þeim bifreiðum sem varnaraðili kynni að hafa umráð yfir á úrskurðartímanum, og fylgjast með staðsetningum/ferðum bifreiðanna án þess að eigandi hennar, ökumaður, farþegar og aðrir hlutaðeigandi viti af því, frá og með 12. apríl 2024 til og með 10. maí 2024. Kæruheimild er í i-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
2. Sóknaraðili krefst þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur.
3. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að aðgerðinni verði markaður skemmri tími. Þá krefst varnaraðili þóknunar til handa skipuðum talsmanni varnaraðila vegna meðferðar málsins fyrir Landsrétti.

Niðurstaða

1. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.
2. Samkvæmt 3. mgr. 237. gr., sbr. 84. gr. laga nr. 88/2008, greiðist þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila vegna meðferðar málsins sem ákveðin er að meðtöldum virðisaukaskatti eins og í úrskurðarorði greinir.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila, Margrétar Helgu Kr. Stefánsdóttur lögmanns, fyrir Landsrétti, 50.000 krónur, greiðist úr ríkissjóði.

Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 12. apríl 2024

Sóknaraðili er Héraðssaksóknari. Varnaraðili er X, kt. […].

Dómkröfur

Þess er krafist að Héraðsdómur Reykjavíkur úrskurði að lögreglu sé heimilt að koma fyrir eftirfararbúnaði á eða í bifreiðinni […] svo og öðrum þeim bifreiðum sem X kt. […], kann að hafa umráð yfir á úrskurðartímanum, og fylgjast með staðsetningum/ferðum bifreiðanna án þess að eigandi hennar, ökumaður, farþegar og aðrir hlutaðeigandi viti af því, frá og með 12. apríl 2024 til og með 10. maí 2024.

Málsatvik

Í greinargerð sóknaraðila er atvikum lýst svo: Lögregla hefur á grundvelli fjölmargra dómsúrskurða fylgst náið með manni að nafni Y frá janúar sl. Er hann talinn tengdur skipulagðri brotastarfsemi sem varðar innflutning á miklu magni fíkniefna hingað til lands.

Rannsókn málsins hefur leitt í ljós að hann og aðrir tengdir honum venji komur sínar í geymslur að […]. Frá 21. febrúar sl. hefur lögregla nokkrar skráðir ferðir þar sem Y og aðrir tengdir honum hafa komið að […] og átt erindi inn á geymslugang húsnæðisins. Þá hefur rannsókn jafnframt leitt í ljós að þeir hafi tengingu við varnaraðila sem sést hefur m.a. yfirgefa húsnæðið í sömu bifreið og maður tengdur Y.

Rannsókn hefur leitt í ljós að varnaraðili hefur aðsetur í einni geymslnanna á geymsluganginum og að hann hafi jafnframt aðgang að annarri geymslu en þar virðist enginn dvelja. Geymslur á ganginum eru leigðar út sem herbergi.

Lögregla hefur rökstuddan grun um að varnaraðili varsli fíkniefni að […], fyrir hönd Y og hefur rannsókn leitt í ljós að varnaraðili er í samskiptum við menn sem eru tengdir Y.

Lögregla telur að með rannsóknaraðgerðinni sé hægt að upplýsa um ferðir varnaraðila til og frá […] en hann er að bera ferðatöskur inn í húsnæðið.

Varnaraðili er eigandi og notandi bifreiðar með skráningarnúmerið […].

Lagarök

Í greinargerð er krafa sóknaraðila rökstudd þannig: Það er mat lögreglu að varnaraðili sé undir rökstuddum grun um aðild að stórfelldum fíkniefnalagabrotum og sé þátttakandi í skipulagðri brotastarfsemi. Er ætlað brot talið varða við 173. gr. a. og 175. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og má ætla að ef það sannaðist, að það myndi geta varðað fangelsisrefsingu, allt að 12 árum. Af þessum sökum skiptir miklu fyrir áframhaldandi rannsókn málsins að fengin sé heimild til rannsóknaraðgerðar í samræmi við hina framlögðu kröfu. Þessi rannsóknaraðgerð er talin geta varpað skýru ljósi á skipulagningu brota, geta upplýst um brotastarfsemi og meinta samverkamenn. Telur lögregla að upplýsingar, sem fáist með aðgerðum þessum, skipti miklu fyrir rannsókn málsins. Þá telur lögregla jafnframt að ríkir almannahagsmunir krefjist þess að mál þetta upplýsist.

Með vísan til framangreinds, framlagðra gagna og c liðar 1. mgr. 82. gr., sbr. 83. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála er þess krafist að krafan nái fram að ganga eins og hún er fram sett.

Niðurstaða

Dómari hefur fallist á að krafan hljóti meðferð fyrir dómi án þess að varnaraðili verði kvaddur á dómþing, sbr. 1. mgr. 104. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Með vísan til þess sem rakið er í greinargerð lögreglu á kröfuskjali og fram kemur í rannsóknargögnum lögreglu er fallist á að fyrir hendi sé rökstuddur grunur um brotastarfsemi varnaraðila sem lýtur að ætluðum innflutningi, vörslu, sölu og dreifingu fíkniefna í skipulögðum brotahópi. Slík brot, ef sannast og nægilega stórfelld reynast, geta varðað allt að 12 ára fangelsi samkvæmt 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, eða í það minnsta allt að 6 ára fangelsi samkvæmt 2. gr., sbr. 5. gr. og 6. gr., laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni. Að auki er fjögurra ára refsirammi vegna brots gegn 175. gr. a sömu laga nema brot varði þyngri refsingu samkvæmt öðrum ákvæðum sömu laga eða sérrefsilögum.

Umkrafðar rannsóknaraðgerðir rúmast innan c-liðar 1. mgr. 82. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Fallist er á að ástæða sé til að ætla að mikilvægar upplýsingar geti fengist fyrir rannsóknina með þeim aðgerðum sem krafist er, sbr. 1. mgr. 83. gr. laga nr. 88/2008, en rannsóknin beinist meðal annars að því að upplýsa um hugsanlega samverkamenn og skipulagningu brota. Þá er ljóst að uppfyllt eru skilyrði laga um refsiramma þeirra brota sem eru til rannsóknar, sbr. 2. mgr. 83. gr. sömu laga. Í ljósi eðlis hinna ætluðu brota verður jafnframt talið að ríkir almannahagsmunir réttlæti beitingu umræddra þvingunarráðstafana.

Að framangreindu virtu er krafa sóknaraðila tekin til greina eins og hún er fram sett og nánar greinir í úrskurðarorði.

Þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila, Margrétar Helgu Kr. Stefánsdóttur lögmanns, er ákveðin 30.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti. Við ákvörðun þóknunar er litið til 3. gr. reglna dómstólasýslunnar nr. 1/2024 og þess að lögmaðurinn er skipaður talsmaður í þremur málum vegna sambærilegs sakarefnis. Þóknunin greiðist úr ríkissjóði sbr. 2. mgr. 84. gr. sbr. 38. gr. laga nr. 88/2008.

Helgi Sigurðsson héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

Úrskurðarorð

Lögreglu er heimilt að koma fyrir eftirfararbúnaði á eða í bifreiðinni […] svo og öðrum þeim bifreiðum sem X kt. […], kann að hafa umráð yfir á úrskurðartímanum, og fylgjast með staðsetningum/ferðum bifreiðanna án þess að eigandi hennar, ökumaður, farþegar og aðrir hlutaðeigandi viti af því, frá og með 12. apríl 2024 til og með 10. maí 2024.

Þóknun skipaðs talsmanns varnaraðila, Margrétar Helgu Kr. Stefánsdóttur lögmanns, er ákveðin 30.000 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.