Dómstólaleit

Úrskurður Landsréttar

Landsréttardómararnir Kristbjörg Stephensen, Sigurður Tómas Magnússon og Vilhjálmur H. Vilhjálmsson kveða upp úrskurð í máli þessu.

Málsmeðferð og dómkröfur aðila

1. Varnaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 15. apríl 2019, sem barst réttinum ásamt kærumálsgögnum sama dag. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 12. apríl 2019 í málinu nr. R-[…]/2019 þar sem varnarðila var gert að sæta gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 10. maí 2019 klukkan 16. Kæruheimild er í l-lið 1. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
2. Varnaraðili krefst þess aðallega að hinn kærði úrskurður verði felldur úr gildi en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.
3. Sóknaraðili krefst staðfestingar hins kærða úrskurðar.

Niðurstaða

1. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar verður hann staðfestur.

Úrskurðarorð:

Hinn kærði úrskurður er staðfestur.

Úrskurður Héraðsdóms Suðurlands 12. apríl 2019

Lögreglustjórinn í Vestmannaeyjum hefur gert þá kröfu að kærða, X, kt. […], verði með úrskurði Héraðsdóms Suðurlands gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi allt til föstudagsins 10. maí 2019 til kl. 16:00.

Krafan var tekin fyrir í dag og tekin til úrskurðar. Kærði mótmælir kröfunni og krefst þess að henni verði hafnað, en til vara að gæsluvarðhaldi verði markaður skemmri tími.

Málavextir

Í greinargerð lögreglustjóra segir að með úrskurði Héraðsdóms Suðurlands í máli nr. R- […]/2019 sem kveðinn var upp þann 16. mars sl. hafi kærða verið gert að sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 meðan málum hans væri ólokið í réttarvörslukerfinu og til að koma í veg fyrir að kærði myndi halda áfram brotastarfsemi en kærði hafði ítrekað gerst brotlegur dagana 12.-14. mars sl. Þann 12. mars 2019 hafi lögregla haft afskipti af kærða vegna fíkniefnalagabrots þar sem kærði hafi verið með fíkniefni og hníf í vörslum sínum. Aðfaranótt 13. mars 2019 hafi lögreglu borist tilkynning um að kærði hafi brotist inn hjá A, slegið hann og stolið fartölvu hans. A hafi borið áverka á andliti sínu auk þess sem hurðalæsingajárn hafi verið brotið. Síðar sama dag hafi lögreglu verið afhent beitt sverð með 26 cm löngu blaði sem kærði hafi átt og hafi skilið eftir á heimili tilkynnanda. Þann 14. mars hafi lögregla svo verið kölluð að heimili B þar sem kærði væri að ráðast á B og væri hann vopnaður hnífi. Er lögregla kom á vettvang hafi kærði verið farinn. B hafi lýst aðdraganda árásarinnar þannig að kærði hafi komið til hans og æst sig upp vegna sverðs sem hann hafi átt hjá B og hann afhent lögreglu. Kærði hafi ráðist á B þar sem hann hafi legið í rúmi í stofunni. Kærði hafi kýlt B og haft uppi hótanir en í átökunum hafi B dottið á gólfið og þá hafi kærði slegið hann ítrekuðum höggum þar sem hann lá og sparkað þungu höggi í höfuð hans, opnað stóran vasahníf og reitt til höggs. Hafi B óttast um líf sitt vegna atlögu kærða, byrjaði að pakka niður á meðan lögregla var á vettvangi og farið með […]. Er lögregla hafi komið út af heimili B hafi verið búið að skera á alla hjólbarða lögreglubifreiðarinnar og bifreiðin óökufær en með þeirri háttsemi sinni hafi kærði hindrað störf lögreglunnar. Lögreglan hafi þá byrjað leit að kærða og fundið hann í felum á háalofti heima hjá […] og hann verið handtekinn kl. 15:40. Kærði hafi verið í annarlegu ástandi og barist um við handtöku, hrækt á lögreglumenn, sparkað í þá og hótað þeim og fjölskyldum þeirra lífláti. Þrátt fyrir öryggisleit á kærða á meðan á átökunum stóð hafi hann haft kveikjara meðferðis í fangaklefa og kveikt í teppi þar inni en lögreglumenn hafi strax orðið varir við það og slökkt eldinn og sett kærða í annan klefa. Þá hafi önnur öryggisleit verið gerð á kærða og þá fundist vasahnífur í innri buxnavasa. Síðar sama dag hafi C lagt fram kæru á hendur kærða vegna líkamsárásar og lýst því að á tímabilinu 1. til 10. febrúar 2019 hafi kærði kýlt hann í andlitið af svo miklu afli að hann hafi kjálkabrotnað. C hafi leitað til læknis og þurft að gangast undir aðgerð á Landspítalanum þar sem kjálkinn hafi verið skrúfaður saman.

Að mati lögreglunnar í Vestmannaeyjum megi ætla að kærði muni halda áfram brotum á meðan málum hans er ekki lokið og enn fremur leiki rökstuddur grunur á að hann hafi rofið í verulegum atriðum skilyrði sem honum hafi verið sett í skilorðsbundnum dómi. Kærði hafi hlotið 10 refsidóma. Hann hafi verið dæmdur fyrir þrjár líkamsárásir, þar af tvær stórfelldar, fjóra þjófnaði, þrjú eignaspjöll, húsbrot, hótanir, vopnalagabrot, fíkniefnalagabrot og akstur undir áhrifum. Nýjasti dómurinn sé frá […]. nóvember 2016 þar sem kærði hafi verið dæmdur fyrir þjófnað, vopnalagabrot og fíkniefnalagabrot en þá hafi skilorðsdómur vegna stórfelldrar líkamsárásar verið dæmdur upp og kærði dæmdur í 12 mánaða fangelsi, þar af 10 mánuði skilorðsbundna í 2 ár.

Kærði eigi nú 11 málum ólokið í réttarvörslukerfinu sem telji samtals 18 brot. Brotin séu framin frá 20. mars 2017 til 14. mars 2019. Um sé að ræða 5 líkamsárásir, þar af ein stórfelld og önnur meiriháttar, 2 húsbrot, 3 hótanabrot, 2 þjófnaðarbrot, eignaspjöll, fjársvik, valdstjórnarbrot, 2 vopnalagabrot og 1 fíkniefnalagabrot. Þá eigi kærði samfellda brotahrinu frá því í febrúar 2019 sem telji 3 líkamsárásir sem séu taldar varða við 1. mgr. 217. gr., 1. mgr. 218. gr. og 2. mgr. 218. gr., valdstjórnarbrot, hótanir, húsbrot, þjófnað, eignaspjöll, vopnalagabrot og fíkniefnalagabrot. Sjö þeirra brota sem enn sé ólokið á hendur kærða séu skilorðsrof á dómi frá […]. nóvember 2016 og þar af hafi verið ákært fyrir fjögur þeirra.

Þau mál kærða sem séu til meðferðar í réttarvörslukerfinu og hann hafi framið frá 20. mars 2017 séu eftirtalin: „Mál nr. 319-2019-[…]

Fimmtudaginn 14. mars 2019 kl. 14.29 barst lögreglu tilkynning um líkamsárás og hótanir með hníf á heimili B að […], Vestmannaeyjum. Samkvæmt gögnum málsins hótaði kærði þremur aðilum í íbúðinni, veittist að Óskari með höggum og spörkum, ógnaði honum með hnífi og reiddi til atlögu. Málið er rannsakað sem brot gegn 2. mgr. 218. gr., 233. gr., 1. mgr. 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Mál nr. 319-2019-[…]

Miðvikudaginn 13. mars 2019 var lögreglu afhent beitt sverð með 26 cm löngu blaði sem kærði átti og hafði skilið eftir á heimili tilkynnanda. Málið er rannsakað sem brot gegn vopnalögum nr. 16/1998.

Mál nr. 319-2019-[…]

Aðfaranótt 13. mars 2019 barst lögreglu tilkynning í gegnum neyðarlínu um að kærði hafi brotist inn hjá A, slegið hann og stolið fartölvu hans. A bar áverka á andliti sínu auk þess sem hurðalæsingajárn var brotið. Fartölva A fannst í fórum kærða skömmu síðar. Gefin hefur verið út ákæra í málinu þar sem brot ákærða eru talin varða við 1. mgr. 217. gr., 231. gr. og 244. gr. almennra hegningarlaga. Málið var þingfest þann 26. mars sl. og hefur fengið númerið S-[…]/2019 við Héraðsdóm Suðurlands. Ákærði neitar sök.

Mál nr. 319-2019-[…]

Þann 12. mars 2019 kl. 22.20 hafði lögregla afskipti af kærða og haldlagði fíkniefni, meint kannabis sem hann hafði í vörslum sínum. Við öryggisleit og vegna ástands kærða voru tveir hnífar haldlagðir. Málið er í rannsókn sem brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni nr. 65/1974 og brot gegn vopnalögum nr. 16/1998.

Mál nr. 319-2019-[…]

C lagði fram kæru hjá lögreglu þann 14. mars 2019 á hendur kærða fyrir að hafa á tímabilinu 1. til 10. febrúar 2019 kýlt hann í andlitið af miklu afli þannig að hann kjálkabrotnaði. C leitaði til læknis og gekkst undir aðgerð á Landspítalanum þar sem kjálkinn var skrúfaður saman. C kveðst enn dofinn og tilfinningalaus vinstra megin í andlitinu. Málið er rannsakað sem brot gegn 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Mál nr. 319-2019-[…] (klofið frá máli 319-2019-[…]) Fimmtudaginn 14. mars 2019 í kjölfar atvika sem lýst er í máli nr. 319-2019-[…] skar kærði á öll dekk lögreglubifreiðarinnar er hún stóð fyrir utan […], Vestmannaeyjum og hindraði þannig störf lögreglu auk þess að hafa við handtöku skömmu síðar veist með hótunum og ofbeldi að lögreglumönnum og kveikti í teppum í fangaklefa. Rannsókn málsins er lokið og verður það sent Héraðssaksóknara á næstu dögum en háttsemi kærða er talin varða við 1. og 2. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga.

Mál nr. 318-2018[…] Þann 29. júní 2018 kærði D kærða fyrir þjófnað og fjársvik hjá lögreglunni á Suðurlandi. D kvað brotin hafa átt sér stað á tímabilinu 26.05.2018 til 14.06.2018 en kærði var í vinnu hjá honum á því tímabili. Rannsókn málsins er á lokastigi og verður gefin út ákæra í því innan skamms. Brotin eru talin varða við 244. gr. og 248. gr. almennra hegningarlaga. Brotin eru brot á skilorðsdómi kærða frá […]. nóvember 2016.

Mál nr. 319-2018-[…]

E kom á lögreglustöðina í Vestmannaeyjum 24. febrúar 2018 og lagði fram kæru á hendur kærða fyrir húsbrot á heimili hans og líkamsárás. E kvaðst hafa verið einn heima þegar kærði hafi ruðst inn í ólæsta íbúðina. Hann hafi heimtað af honum peninga og þegar hann hafi ekki fengið þá hafi hann beitt hann ofbeldi, slegið hann í andlitið og tekið hann hálstaki. E bar áverka eftir árásina. Ákæra hefur verið gefin út í málinu og eru brot ákærða talin varða við 1. mgr. 217. gr. og 231. gr. almennra hegningarlaga. Málið var þingfest þann 26. mars sl. og hefur fengið númerið S-[…]/2019 við Héraðsdóm Suðurlands. Ákærði neitaði sök. Brot ákærða eru brot á skilorðsdómi frá […]. nóvember 2016.

Mál nr. 007-2017-[…]

F kom á lögreglustöðina að Vínlandsleið á höfuðborgarsvæðinu þann 13. september 2017 til að leggja fram kæru vegna líkamsárásar á hendur kærða. Í kæruskýrslu lýsir konan hótunum kærða þar sem hann hótar henni og móður hennar líkamsmeiðingum. Málið er rannsakað sem brot gegn 233. gr. almennra hegningarlaga. Brot þetta er brot á skilorðsdómi kærða frá […]. nóvember 2016.

Mál nr. 319-2017-[…] og 318-2017-[…]

Ákæra var gefin út þann 4. mars 2019 á hendur kærða í tveimur töluliðum fyrir ofangreind brot. Annars vegar fyrir líkamsárás með því að hafa þann 20. mars 2017 veist að G og slegið hann í upphandlegg eða öxl með klaufhamri með þeim afleiðingum að G hlaut áverka. Brotið varðar við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar fyrir hótanir með því að hafa sama dag haft hótanir í frammi gagnvart H og móður hans, I, um líkamsmeiðingar og líflát sem voru til þess fallnar að vekja hjá þeim ótta. Brotið varðar við 233. gr. almennra hegningarlaga. Ákæran var þingfest þann 26. mars sl. og hefur fengið númerið S-[…]/2019 við Héraðsdóms Suðurlands. Ákærði neitar sök samkvæmt báðum liðum ákærunnar. Brot ákærða eru brot á skilorðsdómi frá […]. nóvember 2016.“

Að mati lögreglustjóra sé mögulegt að ljúka flestum framangreindum málum kærða hratt og örugglega í réttarvörslukerfinu verði kærði vistaður í gæsluvarðhaldi á meðan þau eru afgreidd en auk þess sé nauðsynlegt að stöðva brotahrinu kærða en hann hafi átt samfellda brotahrinu síðasta árið og færist alvarleg ofbeldisbrot í aukana.

Samkvæmt framangreindu og með vísan til gagna málsins telji lögreglustjóri að skilyrði séu uppfyllt fyrir því að kærða verði gert að sæta gæsluvarðhald á grundvelli c -liðar 1. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008.

Kærði hefur frá upphafi verið uppvís að 8 líkamsárásum og séu þrjár þeirra taldar varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Þá hafi kærði frá upphafi framið 6 þjófnaðarbrot og 1 fjárdráttarbrot, 4 hótanabrot, 4 eignaspjöll, 3 húsbrot, brot gegn valdstjórninni, 5 fíkniefnalagabrot, 3 vopnalagabrot og 2 sinnum ekið undir áhrifum ávana- og fíkniefna en kærði sé jafnan í annarlegu ástandi og ógnandi við brot sín og hafi ítrekað verið tekinn með hnífa á sér.

Kærði eigi nú 18 brotum ólokið í réttarvörslukerfinu sem heyri undir 11 málanúmer lögreglu. Kærði hafi þegar hlotið fjóra skilorðsbundna dóma þar sem hann hafi ítrekað rofið skilorð. Kærði hafi rofið skilorð nýjasta dómsins á sakavottorði frá […]. nóvember 2016 alls sjö sinnum en með þeim dómi hafi kærði hlotið 12 mánaða fangelsi, þar af 10 mánuði skilorðsbundna.

Lögreglustjóri telji nauðsynlegt að kærði verði vistaður í síbrotagæslu til þess að koma í veg fyrir að hann haldi brotum sínum áfram á meðan málum hans er ekki lokið auk þess sem enginn vafi leiki á að hann hafi rofið í verulegum atriðum skilyrði sem honum hafi verið sett í skilorðsbundnum dómum en eins og fram hafi komið hafi verið gefnar út ákærur vegna fjögurra mála ákærða. Telji lögreglustjóri því að skilyrði séu uppfyllt fyrir því að kærða verði gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Þá hafi dómurinn fallist á með lögreglustjóra með úrskurði í máli nr. R-13/2019 að kærði hafi ítrekað gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing er lögð við og að rökstuddur grunur sé um að kærði hafi rofið í verulegum atriðum skilyrði sem honum hafi verið sett með framangreindum dómi þann […]. nóvember 2016.

Með vísan til alls framangreinds, samfelldrar brotahrinu kærða áður en honum hafi verið gert að sæta gæsluvarðhaldi og þeirra fjölmörgu hegningarlagabrota og sérrefsilagabrota sem séu til meðferðar í réttarvörslukerfinu telji lögreglustjóri að lagaskilyrði séu fyrir því að kærða verði gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli c. liðar 1. mgr. 95. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, allt til föstudagsins 10. maí nk. klukkan 16:00.

Forsendur og niðurstaða Með vísan til þess sem fram kemur í greinargerð lögreglu og hér að framan er rakið og að virtum þeim rannsóknargögnum sem lögð hafa verið fyrir dóminn um framangreind sakarefni, verður að telja að fyrir hendi sé rökstuddur grunur um að kærði hafi ítrekað gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing er lögð við. Þá er fyrir hendi rökstuddur grunur um að kærði hafi rofið í verulegum atriðum skilyrði sem honum voru sett með framangreindum dómi þann […]. nóvember 2016.

Fyrir liggur að með úrskurði 19. mars 2019 staðfesti Landsréttur fyrri úrskurð héraðsdómara um að kærði sætti gæsluvarðhaldi því sem að ofan greinir.

Þá liggur fyrir að þegar hafa verið gefnar út ákærur vegna hluta þeirra mála sem að ofan greinir og hafa þær verið þingfestar.

Þegar litið er til ferils kærða, sem rakinn er í greinargerð lögreglustjóra og framangreindra upplýsinga um hegðun hans að undanförnu er fallist á það mat lögreglustjóra að verulegar líkur séu á því að kærði muni halda áfram brotastarfsemi fari hann frjáls ferða sinna. Fallist er á að nauðsyn beri til að kærði sæti gæsluvarðhaldi meðan málum hans er ólokið hjá lögreglu og dómstólum. Skilyrðum c-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála, er samkvæmt framansögðu fullnægt. Ekki þykja efni til að marka gæsluvarðhaldinu skemmri tíma en lögreglustjóri hefur krafist. Verður krafa lögreglustjóra því tekin til greina eins og í úrskurðarorði greinir, en að virtum fjölda ofangreindra mála kærða, sem og stöðu þeirra mála, þykir krafa lögreglustjóra ekki vera úr hófi. Sigurður G. Gíslason héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.

ÚRSKURÐARORÐ:

Kærði, X, skal sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi, allt til föstudagsins 10. maí 2019 kl. 16:00.