Héraðsdómur Reykjavíkur
Dómur 4. júní 2026.
Mál nr. S-748/2026:
Héraðssaksóknari
(Harpa Sólveig Björnsdóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Alfreð Þór Jóhannessyni
(Sveinn Andri Sveinsson lögmaður)
Lykilorð
Fangelsi. Líkamsárás. Miskabætur. Skilorð.
Útdráttur
Ákærði sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás samkvæmt. 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og dæmdur í 6 mánaða skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu miskabóta.
Dómur
Málsmeðferð og dómkröfur aðila
- Mál þetta, sem dómtekið var 13. maí 2026, var höfðað með ákæru, útgefinni af héraðssaksóknara 5. febrúar 2026, á hendur: „Alfreð Þór Jóhannessyni, kennitala […], […], fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa laugardaginn 9. mars 2024, í íbúð að […], slegið A, kennitala […], endurtekið með hafnaboltakylfu víðs vegar um líkamann, þar á meðal í höfuð, með þeim afleiðingum að hann hlaut mar og yfirborðsáverka á höfði, hálsi, búk og útlimum. Telst þetta varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar. Krafist er upptöku á rauðri hafnaboltakylfu (munur […]), sem notuð var til að fremja ofangreint brot, með vísan til 1. tl. 69. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940.
Einkaréttarkrafa
Af hálfu A, kennitala […], er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða honum skaða- og miskabætur að fjárhæð 1.200.000 krónur, með vöxtum samkvæmt 8. gr. vaxtalaga nr. 38/2001, frá 9. mars 2024, þar til mánuður er liðinn frá birtingu kröfunnar, en síðan með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags. Þá er þess krafist að ákærði verði dæmdur til að greiða málskostnað að skaðlausu, samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi eða mati réttarins, að viðbættum 24% virðisaukaskatti, fyrir að halda fram bótakröfu sinni í málinu.“
- Ákærði krefst þess að hann verði sýknaður af kröfum ákæruvaldsins en til vara að honum verið dæmd vægasta refsing er lög leyfa og að dæmd refsing verði skilorðsbundin. Þá gerir ákærði ekki athugasemd við upptökukröfu. Ákærði krefst þess að bótakröfu verði aðallega vísað frá dómi en til vara að bætur verði verulega lækkaðar. Loks krefst verjandi ákærða hæfilegra málsvarnarlauna að mati dómsins sem greiðist úr ríkissjóði.
I
Helstu málsatvik
- Lögregla var þann 9. mars 2024, kl. 05:14, send að […] vegna tilkynningar um öskur og læti frá íbúð í húsinu. Lögreglumenn B og C fóru á vettvang og heyrðist þá mikið háreysti úr íbúð nr. […]. Er lögregla knúði dyra opnaði vitnið D og var hún æst og benti á aðila sem var inni í íbúðinni sem reyndist vera brotaþoli, A, og sagði hann hafa beitt hana ofbeldi. Kom fram að þau höfðu áður verið par. Ákærði var einnig í íbúðinni og vitnið E. Brotaþoli sagði ákærða hafa barið sig ítrekað með hafnaboltakylfu og var hann með sjáanlega áverka víðs vegar um líkamann.
- Lögregla ræddi á vettvangi við brotaþola og var honum áður kynnt réttarstaða sakbornings. Hann sagði að D hefði verið reið og ölvuð og hefði viljað fara til E, vinkonu sinnar. Kvaðst hann hafa staðið fyrir útidyrahurðinni svo að D kæmist ekki út af því að hann hafði áhyggjur af því að hún hefði ætlað að taka inn fíkniefni með E. D hefði slegið hann með opnum lófa í andlitið og reynt að slá hann aftur. Hann hefði þá ýtt D frá sér og hefði D síðan hleypt ákærða og E inn í íbúðina og hefði ákærði verið vopnaður rauðri hafnaboltakylfu. Kvaðst hann hafa reynt að ræða við ákærða en ákærði hefði snappað og byrjað að berja hann víðs vegar um líkamann og í höfuðið með hafnaboltakylfunni þangað til lögregla kom á vettvang.
- Lögregla ræddi einnig við D á vettvangi og var henni áður kynnt réttarstaða sakbornings. Hún var í uppnámi og átti erfitt með að tjá sig í fyrstu. Hún sagði að þau brotaþoli hefðu hætt saman um viku fyrr en hún leyft honum að koma í heimsókn nóttina áður. Um leið og hann hefði lokað hurðinni á íbúðinni hefði hann gert sig breiðan og staðið fyrir hurðinni. Hún hefði orðið mjög hrædd og viljað fara út en hann ekki leyft henni það. Brotaþoli hefði hrint henni hingað og þangað um íbúðina og ýtt henni upp við vegg og tekið hana kyrkingartaki. Einnig hefði hann haldið henni niðri í rúminu og tekið hana kyrkingartaki. Hún hefði náð að senda E skilaboð um að hún þyrfti aðstoð og hefði E komið stuttu síðar ásamt ákærða og hún þá hent lyklum til þeirra niður af svölunum. Þegar þau hefðu komið inn í íbúðina hafði ákærði varið sig aðeins.
- Á vettvangi ræddi lögreglan einnig við E og var henni kynntur réttur sinn til að skorast undan að svara spurningum lögreglu sökum tengsla við málsaðila. Kvaðst hún hafa fengið neyðarskilaboð frá D um að það væri verið að beita hana ofbeldi. Hún hefði farið til D ásamt ákærða, […], til að aðstoða D. Þegar þau komu að byggingunni hefðu þau heyrt brothljóð og læti inni í íbúð D og séð hana koma út á svalir og henda til þeirra húslyklum. Þau hefði síðan farið inn til að aðstoða D. Vildi E ekki tjá sig frekar um atvik inni í íbúðinni.
- Ákærði var handtekinn á vettvangi og fluttur á lögreglustöð og brotaþoli var fluttur á bráðamóttöku Landspítalans. Lögregla lagði hald á handboltakylfu á vettvangi. Í frumskýrslu málsins eru myndir af áverkum á brotaþola og af hafnaboltakylfu, með skýringum. Þá liggja að auki fyrir myndir sem teknar voru af brotaþola á bráðamóttöku.
- Í skýrslu lögreglumanns F er það rakið að hann hefði komið á vettvang ásamt fleiri lögreglumönnum á meðan lögreglumenn B og C ræddu einslega við brotaþola. Hann hefði spurt D af hverju brotaþoli væri með áverka og hefði ákærði þá sagt að hann hefði ráðist á brotaþola. Hann sagðist vera kominn með nóg af því að brotaþoli væri ítrekað að ráðast á D og allir vissu af því en enginn gerði neitt. D, sem hefði verið frekar æst, hefði þá sagt að ákærði hefði verið að verja hana. Þá er rakið í skýrslunni að lögreglumaður G hefði fundið hafnaboltakylfu undir borði fyrir aftan sófann í stofunni. Í málinu liggur fyrir ljósmynd af kylfunni og verður af henni ráðið að um hafi verið að ræða hefðbundna hafnaboltakylfu, rúmlega hálfur metri á lengd.
- Fyrir liggja upptökur úr búkmyndavélum þeirra lögreglumanna sem voru á vettvangi og endurrit af þeim samræðum sem þar heyrast. Má þar m.a. heyra framangreind orð ákærða um að hann hafi verið valdur að áverkum brotaþola og brotaþola segja ákærða hafa lamið sig svona 20 sinnum í höfuðið með kylfu og síðan að ákærði hefði lamið hann með kylfu úti um allt, líka í höfuðið.
- Þá liggur fyrir skýrsla rannsóknarlögreglumanns H sem kölluð var á vettvang vegna hugsanlegs heimilisofbeldis. Þar er vettvangi lýst svo að um sé að ræða íbúð með einu svefnherbergi. Sjá hafi mátt mikið af tómum bjórdósum inni í eldhúsi og mikið hafi verið á rúi og stúi í íbúðinni. Hilla við útidyrahurð hafi verið brotin og mikið af glerbrotum á gólfi.
- Einnig er því lýst í skýrslunni að lögreglumaðurinn hefði tekið skýrslu af D sem tekin var upp á búkmyndavél og var henni áður kynnt ákvæði 117. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Lýsti hún atvikum í meginatriðum á sama veg og rakið er í frumskýrslu. Því til viðbótar sagði hún brotaþola hafa kastað sér, þ.e. D, á skáp og hefði hún meiðst í bakinu við það. Einnig staðfesti hún að hafa slegið brotaþola einu sinni og hefði hann við það fengið blóðnasir. Þá væru glerbrotin vegna þess að brotaþoli hefði verið að kasta glösum. Kvaðst hún hafa verið mjög hrædd um líf sitt. Sagði hún að ákærði og brotaþoli hefðu slegist eftir að ákærði og E komu og hefðu þeir báðir verið að lemja og sparka hvor í annan. Kvaðst hún ekki hafa séð ákærða nota hafnaboltakylfu.
- Einnig ræddi lögreglumaðurinn við E og var henni einnig kynnt ákvæði 117. gr. laga nr. 88/2008. Lýsti hún atvikum í meginatriðum eins og rakið er í frumskýrslu en kaus að tjá sig ekki um ætlað ofbeldi milli ákærða og brotaþola.
- Við aðalmeðferð málsins voru af hálfu ákærða lögð fram skjáskot af skilaboðum milli E við D. Skilaboðin eru ekki tímasett en D óskar þar eftir aðstoð og segir hún í lok þeirra sos og núna og E svarar omw.
- Fyrir liggur vottorð I sérfræðilæknis, dagsett 21. mars 2024, vegna komu brotaþola á bráðamóttöku 9. mars 2024, kl. 06:15. Þar kemur fram að brotaþoli hefði lýst atvikum svo að hann hefði verið heima hjá kærustu sinni þegar […] hennar hefði komið þangað og ráðist á hann með hafnaboltakylfu. Hann hefði slegið hann endurtekið víðs vegar um líkamann og kvaðst hann hafa fengið högg á útlimi, kvið, brjóstkassa, bak og höfuð.
- Í vottorðinu segir að við skoðun hefði brotaþoli verið með dreifða marbletti um líkamann og báru þessir áverkar merki um að vera eftir endurtekin högg. Hann var með mar og yfirborðsáverka á höfði, hálsi, brjóstkassa og útlimum. Í andliti var hann með yfirborðshrufl, mar yfir enni og vinstra gagnauga. Aftanvert á hnakka var mar og yfirborðshrufl og eymsli. Ofarlega á baki hægra megin var mar þvert, eiginlega yfir herðablaðinu vinstra megin, og náði að miðlínu. Neðarlega á vinstri síðu var mar sem náði undir mjöðm og talsvert upp á brjóstkassann. Virtist það vera eftir endurtekin högg. Yfirborðshrufl og mar var aðeins neðan við mjaðmakambinn. Aftanvert á hálsi þvert yfir var yfirborðsmar, hrufl og eymsli sem bar merki um að þar væri dýpra mar undir. Mar eftir endurtekin högg á báðum öxlum. Mar utanvert á vinstri olnboga niður undir vinstri framhandlegg utanvert og mar, skrámur og eymsli á báðum höndum. Minni áverkar á hægri upphandlegg og framhandlegg. Yfirborðsmar og eymsli á vinstra læri og neðst sár og talsverð bólga neðst á hægri fótlegg. Segir í vottorðinu að þessir áverkar hafi borið þess merki að vera eftir endurtekin högg sem geta samræmst því að vera eftir hafnaboltakylfu og flestir verið frekar línulegir og breiðir.
- Var brotaþoli greindur með mar og yfirborðsáverka á höfði, hálsi, brjóstkassa, öxl, upphandlegg, olnboga, framhandlegg, úlnlið, hendi, kvið, baki, mjaðmagrind, læri og fótlegg. Þá kemur fram í vottorðinu að talið er að brotaþoli jafni sig á tveimur til þremur vikum og að ekki sé ástæða til að ætla að brotaþoli verði með varanlegar líkamlegar afleiðingar vegna áverkanna.
- Þá liggur fyrir niðurstaða Orkuhússins, dagsett 16. maí 2024, vegna röntgenmyndar af vinstri öxl brotaþola. Var niðurstaðan sú að grunur léki á ótilfærðu broti í acromion.
- Brotaþoli gaf skýrslu að morgni 9. mars 2024 með réttarstöðu sakbornings. Sagði brotaþoli að þau D hefðu verið að drekka og hefði D viljað fara út. Hann hefði ekki viljað leyfa henni það af því að hann vissi að hún væri að fara til E og ákærða að fá sér eiturlyf. Svo hefði hann fengið hönd í andlitið og það byrjað að blæða og þá hefði hann ýtt D í burtu. Þau hefðu byrjað að þræta og allt í einu hefði ákærði verið kominn með hafnaboltakylfu. Ef lögreglan hefði ekki bankað upp á væri hann örugglega ekki hér núna. Kvaðst hann ekki muna hvort hann hefði tekið D kverkataki en sagði að D hefði lamið hann nokkrum sinnum á andlitið. Hann muni bara eftir sér þegar hann var liggjandi á gólfinu að fá hafnaboltakylfu í höfuðið. Um leið og ákærði kom inn hefði hann fengið kylfuna í andlitið og haldi hann að ákærði hafi verið búinn að berja hann 20–25 sinnum þegar hann hafi heyrt bankað á hurðina. Þá hefði ákærði hægt á sér og brotaþoli náð að fara fram í eldhús og segja D að opna hurðina sem hún hefði á endanum gert og voru þá lögreglumennirnir að koma. Þegar ákærði var að berja hann með kylfunni hefði þeir aðallega verið í stofunni og hefði brotaþoli fyrst verið standandi en svo dottið á gólfið. Kvaðst hann hafa reynt að verja sig en ekki lamið ákærða.
- Skýrsla var tekin af ákærða að morgni 9. mars 2024 með réttarstöðu sakbornings. Sagði hann að brotaþoli hefði verið að lemja kærustuna sína, þ.e. kærustu brotaþola, og hefði hann verið fjarlægður frá heimili hennar áður. Ákærði sagði að það hefði verið hringt í hann um miðja nótt og þau E hlaupið yfir og þá var slegist. Lögreglan hefði komið um tveimur mínútum á eftir þeim. Það hefði verið búið að brjóta allt og bramla þarna. Þegar þau komu hefði verið opið fram á gang og D og brotaþoli verið að öskra á hvort annað. Þau hefðu þá haldið í hvort annað og brotaþoli slegið hana með flötum lófa. Kvaðst ákærði ekki hafa lamið brotaþola með hafnaboltakylfu en hann hefði komið með slíka kylfu með sér og varið sig með henni til að byrja með. Hann hefði haldið í báða enda kylfunnar og ýtt á móti brotaþola. Þau hefðu komið til D af því að þau voru hrædd um hana og hefði brotaþoli ráðist á hann um leið og þau komu. Átökin hefði verið hætt þegar lögreglan kom. Þegar ákærða var kynnt að brotaþoli hefði verið með áverka sagði hann að brotaþoli hefði oft verið laminn síðustu vikur og hefði hann m.a. verið tekinn niður af lögreglu. Væru þessir áverkar ekki eftir hann.
II
Skýrslutökur fyrir dómi
- Ákærði sagði að hann og […], vitnið E, hefðu verið sofandi heima hjá honum þegar vitnið D, vinkona þeirra, hefði hringt í þau um miðja nótt. Þetta hefði verið í a.m.k. fimmta skiptið sem hún hefði hringt í þau og óskað eftir aðstoð af því að brotaþoli hefði verið að berja hana. Þau E hefðu áður komið til brotaþola í svona tilvikum en þá hefðu ekki orðið nein slagsmál heldur hefðu þau talað við brotaþola. Þau hefðu heyrt brothljóð í símanum og D hefði verið grátandi og búin að læsa sig úti á svölum. Þau hefðu komið gangandi yfir frá […] sem tók um fimm mínútur og hefði D enn verið grátandi þegar þau komu og hún hent húslyklum til þeirra niður af svölunum. Hann og E hefðu farið inn í íbúðina á sama tíma en ákærði haldi að hann hafi verið skrefinu á undan. Brotaþoli hefði ráðist á hann fyrirvaralaust og þeir farið að slást. Þá hefði allt verið í rúst í íbúðinni. Lögreglan hefði síðan komið og stoppað þetta.
- Staðfesti ákærði að hann hefði komið með hafnaboltakylfu með sér á vettvang af því að hann hefði ekki vitað við hverju hann mátti búast og hvort brotaþoli væri vopnaður. Hann hefði komið með kylfuna til að verja sig en kvaðst ekki hafa beitt henni. Þegar hann hefði komið inn í íbúðina hefði hann haldið á kylfunni. Ákærði hefði hlaupið beint á hann og þá hefði hann haldið kylfunni þannig að hún var flöt fyrir framan hann og haldið með höndunum í sitt hvorn enda hennar og ýtt brotaþola frá sér. Hann hefði síðan hent kylfunni frá sér og þeir haldið áfram að slást og skipst á höggum. Þeir hefðu kýlt hvorn annan í bæði andlit og búk og dottið saman á borð og þaðan á gólfið. Hefði þetta gerst hratt. Átökin hefðu staðið í um mínútu áður en lögreglan kom. Sagði ákærði þá hafa lent á stofuborðinu. Þeir hefðu verið í einhvers konar tökum áður en þeir duttu og kylfan kramist inn á milli og þá hefði brotaþoli náð að slá hann hnefahögg í hægra gagnauga.
- Ákærði kvaðst aldrei hafa séð brotaþola svona æstan. D hefði ekki náð að lýsa því í símtalinu sem væri í gangi en þó hefði komið fram hjá henni að brotaþoli hefði haldið henni upp við vegg og tekið hana hálstaki og lamið hana. Honum hefði fundist brotaþoli vera líklegur til alls. Brotaþoli hefði hjólað í hann um leið og hann sá hann og sýndi ákærði með höndunum hvernig brotaþoli hefði sett báða hnefa kreppta fyrir framan sig og sagði að brotaþoli hefði verið með báða hnefana á undan sér. Ákærði kvaðst hafa haldið á kylfunni þegar brotaþoli hljóp á hann og síðan hefði kylfan farið á gólfið en hann hefði eiginlega sleppt henni og hún verið einhvers staðar undir sófanum þegar lögreglan fann hana. Ákærði kvaðst ekki hafa náð að ýta kylfunni að brotaþola þar sem hann hefði hlaupið svo hratt að honum og hefði kylfan klemmst á milli þeirra beggja. Hann hefði aldrei beitt kylfunni á brotaþola og ekki haft tækifæri til þess.
- Fram kom hjá ákærða að ekki hefði komið til neinna orðaskipta milli hans og brotaþola þegar hann og E komu. Brotaþoli hefði öskrað eitthvað þegar þau komu inn og hjólað í hann og hefðu atvik gerst í stofunni. D hefði verið úti á svölum en komið inn eiginlega um leið og þetta byrjaði og E hefði einnig verið þarna og hefðu þær báðar séð þetta allt saman.
- Ákærða var kynnt að í frumskýrslu lögreglu kæmi fram að þegar lögreglumaður F hefði spurt af hverju brotaþoli væri með áverka og hvað hefði valdið þeim hefði ákærði rétt upp hönd og sagst hafa ráðist á hann. Ákærði sagði þá að hann hefði ekki ráðist á brotaþola að fyrra bragði en þeir hefðu skollið saman. Spurður hvers vegna hann hefði sagt þetta á vettvangi sagði ákærði að hann hefði meira verið að segja að þeir hefðu verið að slást en ekki verið að meina að hann hefði ráðist á brotaþola að fyrra bragði. Viti hann ekki um hvaða áverka var verið að tala.
- Var ákærða kynnt að brotaþoli hefði fengið áverka víðs vegar um líkamann og kvaðst ákærði engar skýringar hafa á því. Ákærði kvaðst einnig hafa hlotið áverka en hann hefði ekki farið á slysadeild. Honum hefði verið illt í bakinu og verið þar með mar og smásár og hlotið áverka höndum og á andliti.
- Ákærði var spurður hvort hann vissi hvernig áverkar brotaþola væru til komnir og sagði ákærði að hann vissi bara að þetta væru ekki fyrstu slagsmálin sem brotaþoli lenti í. Það hefði oft verið ráðist á hann og hann laminn. Var ákærða kynnt að áverkarnir væru nýlegir og var ákærði spurður hvort hann gæti sagt til um hvernig áverkarnir væru tilkomnir ef hann hefði verið verja sig með kylfunni og sagði ákærði þá að það væri kannski vegna þess að þeir brotaþoli hefðu dottið saman á borð. Kvaðst hann ekki hafa tekið eftir því hvort brotaþoli hefði verið með áverka þegar hann kom en það gæti alveg verið. Kannski hefðu brotaþoli og D verið að slást. Kvaðst ákærði ekki vita til þess að brotaþoli hefði lent í öðrum slagsmálum þennan dag.
- Þá var borinn undir ákærða framburður hans hjá lögreglu þar sem haft er eftir honum að hann hefði orðið vitni að því að brotaþoli hefði slegið D með flötum lófa þetta kvöld og sagði ákærði þá að hann hefði ekki orðið vitni að þessu heldur hefði D sagt honum þetta. Hún hefði þá einnig lýst því að brotaþoli hefði haldið henni upp við vegg, lamið hana og slegið.
- Brotaþoli sagði að þau D hefðu á þessum tíma búið saman í […] og hefðu þau verið að rífast. Þau hefðu þá verið búin að vera saman í næstum þrjú ár með hléum en sagði að hann gæti misminnt um tímalengd sambandsins. Ákærði hefði komið inn um dyrnar og hefði brotaþoli séð ákærða og svo myndi hann ekki meir fyrr en hann hefði rankað við sér á gólfinu og hefði ákærði þá verið að lemja hann með hafnaboltakylfu. D og E hefðu verið þarna líka en brotaþoli minntist þess ekki að hafa séð E þá. Síðan muni hann eftir því að það hafi verið bankað í hurðina og lögreglan komið. Sagði hann ekki rétt að hann hefði ráðist á ákærða þegar hann kom inn. Þegar brotaþoli var spurður hvort hann myndi eftir að hafa fengið högg á einhverja tiltekna líkamshluta vísaði hann til þeirra áverka sem hann hefði verið með. Kvaðst hann hafa fengið högg alls staðar, á hendurnar og á hliðarnar. Minnist hann þess að hafa fengið á sig högg. Fram kom hjá brotaþola að hann minntist þess ekki að hafa lamið ákærða. Var brotaþola kynnt að ákærði hefði borið um að brotaþoli hefði ráðist á hann og sagði brotaþoli að hann myndi að ákærði hefði komið aftan að honum og ráðist á hann en hann muni ekki hvernig. Þá muni hann ekki eftir því að hafa dottið á borð.
- Brotaþoli sagði að D hefði hringt í ákærða og E af því að þau hefðu verið að rífast. Viti hann ekki hvers vegna D hefði verið úti á svölum og muni ekki eftir því þegar D kom inn aftur. Staðfesti ákærði að lögreglan hefði áður komið til þeirra vegna rifrildis en hann hefði aldrei verið fjarlægður af heimilinu. Kvaðst hann ekki hafa varnað D útgöngu úr íbúðinni en stigið fyrir hana þegar hann var að tala við hana en hún hefði neitað að tala við hann. Kvaðst brotaþoli ekki hafa lagt hendur á D. Viti hann ekki hvers vegna D hefði kastað lyklunum til E og ákærða. Það geti vel verið að D hefði fundist hún vera í einhverri neyð en hann hefði verið farinn frá hurðinni. Hún hefði mátt fara allan tímann. Telji hann hvorki að D hafi óttast um líf sinn né haft ástæðu til þess. Staðfesti ákærði að hann hefði ekki viljað að D færi þar sem hann hefði óttast að hún hefði ætlað að fara að neyta fíkniefni. D hefði kýlt hann a.m.k. einu sinni í andlitið í þeirra samskiptum og hann þá ýtt henni í burtu. Einnig staðfesti brotaþoli að komið hefði fram kæra á hendur honum í kjölfar málsins en hún verið felld niður. Þá var brotaþola kynnt að D hefði sagt að hún hefði náð að senda E skilaboð og segja að hún þyrfti aðstoð og sagði brotaþoli þá að það hefði verið vegna þess að þau hefðu verið að rífast og hann hefði stigið fyrir hurðina.
- Var brotaþola kynnt að ákærði hefði borið um að það hefði verið búið að lemja brotaþola ítrekað síðustu vikurnar fyrir árásina og væru áverkarnir ekki eftir hann. Sagði brotaþoli að þetta væri ekki rétt. Hann hefði ekki verið með neina áverka þegar ákærði hefði komið þetta kvöld og hann hefði fengið kylfuna í andlitið þegar ákærði kom inn en muni ekki nánar hvar. Hann muni bara eftir því að hafa rankað við sér á gólfinu en muni ekki eftir því að hafa dottið á gólfið. Viti hann ekki hversu oft ákærði lamdi hann með kylfunni en það hljóti að hafa verið svolítið oft fyrst hann hefði allur verið laminn í klessu. Kynnt að hann hefði sagt hjá lögreglu að ákærði hefði lamið hann örugglega 20–25 sinnum sagði brotaþoli þá að þarna hefði hann giskað.
- Staðfesti brotaþoli að það væri rétt lýsing í ákæru að ákærði hefði slegið hann endurtekið með hafnaboltakylfu víðs vegar um líkamann, þar á meðal í höfuð og að hann hefði hlotið þá áverka sem þar greinir. Minnist hann þess að hafa fengið högg í höfuðið. Það hefði verið eftir að hann rankaði við sér og hefði höggið lent beint ofan á höfði hans.
- Fram kom hjá brotaþola að honum hefði ekki liðið vel eftir þetta atvik og verið með mikið af áverkum. Hann hefði allur verið marinn á sitt hvorum megin hérna niður og benti um leið á axlir og niður með síðunum. Hann hefði verið með kúlu á höfðinu og marinn aftan á hálsinum. Í ljós hefði komið þegar hann fór í skanna að hann hefði brotnað á öxlinni. Hann hefði verið mjög lengi að ná sér eftir þetta og væri enn að glíma við afleiðingarnar. Í dag finni hann fyrir kvíða og sé hann enn að leita sér sálfræðiaðstoðar. Einnig finni hann fyrir verkjum í öxlinni þegar hann sé í líkamsrækt.
- Vitnið E sagði að umrætt sinn hefði komið til slagsmála milli ákærða og brotaþola. D, vinkona hennar, hefði verið í sambandi við brotaþola sem hefði átt það til að beita hana ofbeldi. D hefði þá hringt í þau og beðið þau að koma henni til bjargar þar sem þau hefðu búið nálægt henni. Þetta hefði verið eitt af þeim skiptum. Fram hefði komið hjá D að brotaþoli vildi ekki fara og væri að grýta hlutum í gólfið og einnig hefði hann verið að taka í hana. Hún og ákærði hefðu farið saman á vettvang og sagði hún ákærða ekki hafa tekið með sér hafnaboltakylfu. Minni hana að hún hafi verið komin í íbúðina aðeins á undan ákærða en muni ekki hversu langt ákærði hefði verið á eftir henni. Kvaðst hún hafa heyrt læti þegar þau voru fyrir utan blokkina. Brotaþoli og D hefðu verið að búin að drekka og hefði brotaþoli verið að grýta diskum í gólfið og verið með læti. D hefði verið í uppnámi og það hefði verið drasl úti um allt og brotaþoli verið reiður. Þegar ákærði kom inn í íbúðina hefðu byrjað slagsmál á milli hans og brotaþola. Kvaðst hún halda að fyrst hefðu farið á milli þeirra einhver örfá orð. Beðin um að lýsa slagsmálunum kvaðst vitnið bara hafa séð þá byrja í slagsmálum við hvorn annan og hún hefði síðan dregið sig afsíðis og sagði svo að hún myndi þetta ekki nógu vel.
- Eftir að hafa verið kynntur framburður sem hafður var eftir henni í frumskýrslu staðfesti vitnið að D hefði verið á svölunum þegar þau komu og hefði hún kastað niður til þeirra lyklum svo þau kæmust inn í íbúðina og að D hefði einnig sent þeim SOS-skilaboð og þau þá ákveðið að fara til hennar. Haldi hún að D hefði verið við útidyrahurðina þegar hún hefði komið inn. Kvaðst hún halda að brotaþoli hefði ekki verið með neina áverka á andlitinu þegar hún kom. Þá sagði vitnið að hún hefði ekki séð neitt ofbeldi milli D og brotaþola þetta kvöld eins og haft er eftir henni í frumskýrslu.
- Vitnið kvaðst ekki hafa séð kylfu beitt í átökunum á milli ákærða og brotaþola og ekki hafa séð kylfu í íbúðinni. Kvaðst hún halda að hún hefði komið einhverjum mínútum á undan ákærða inn í íbúðina og viti hún ekki hvað ákærði hafi verið að gera á meðan. Þá gæti hún einnig verið að rugla saman tilvikum. Eftir að hún hefði komið inn hefði hún reynt að róa D niður en brotaþoli hefði verið reiður og grýtt í hana einhverjum orðum. Stuttu seinna hefði ákærði komið. Spurð kvaðst hún ekki þora að fara með það hvernig átökin á milli ákærða og brotaþola hefðu byrjað. Minni hana að átökin hefðu hætt þegar lögregla kom og höfðu þau þá ekki staðið lengi. Minnist hún þess ekki að hafa séð áverka á brotaþola eða ákærða eftir að átökunum lauk.
- Vitnið D sagði að þegar atvik hefðu gerst hefði samband hennar og brotaþola verið búið að vera erfitt og hefði heimilisofbeldi átt sér stað, en samt ekki mjög alvarlegt, en þetta hefði gerst út frá því. Hún hefði oft farið til E, bestu vinkonu sinnar og sambýliskonu ákærða, þegar það var búið að vera eitthvert vesen á milli þeirra og var hún þá oft niðurbrotin. Þetta kvöld hefði brotaþoli ráðist á hana og hefði hún ætlað að fara út en hann bannað henni það. Hún hefði þá hringt í E og beðið hana um að koma til að hjálpa sér við að komast út. Það hefði ekki verið önnur meining með því en það. Svo hefðu E og ákærði komið inn í íbúðina og hefði ákærði verið á undan E. Vitnið kvaðst ekki hafa vitað að ákærði hefði ætlað að beita ofbeldi. Sagði hún ákærða hafa komið þarna alveg brjálaður með baseballkylfu og labbar beint inn og byrjar bara að berja hann á fullu. Þeir hefðu verið að hnoðast þarna eitthvað í slagsmálum. Hann lemur hann svolítið illa sko. Þær E hefðu verið eiginlega grátandi og staðið yfir þessu og svo hefði lögreglan komið. Það hefðu engin orðaskipti verið á milli þeirra áður en ákærði réðst á brotaþola. Ákærði hefði bara gengið beint inn og hjólað í brotaþola. Spurt hvort brotaþoli hefði náð að lemja ákærða eitthvað á móti sagði vitnið að hann hefði náð eitthvað að gera það en ekkert mikið. Þetta var alveg smá slagur. Þegar vitnið var spurt hvort hún hefði séð hvar höggin með hafnaboltakylfunni hefðu lent sagði vitnið ekki beint. Þetta var mjög mikið bara snúningur og þeir hafi verið að kasta hvor öðrum yfir allt og utan í hluti.
- Vitnið sagði að ákærði hefði verið góður vinur hennar á þessum tíma. Þær E væru vinkonur og hún og brotaþoli væru nú kunningjar. Minni hana að hún og brotaþoli hafi verið að rífast þegar E og ákærði hafi komið. Þau hefðu dinglað en brotaþoli hefði reynt að hindra að hún opnaði. Hún hefði ekki búist við því að ákærði myndi ráðast á brotaþola. Ákærði hefði verið búinn að fá nóg en þetta hefði ekki verið í fyrsta skipti sem hann vissi af því að það væri búið að vera vandamál á milli hennar og brotaþola. Eftir að hafa verið kynntur framburður ákærða og E fyrir dómi um að hún hefði kastað lyklum til þeirra niður af svölunum sagði hún það vera rétt. Hún hefði gert það af því að hún hefði ekki náð að opna og hefði brotaþoli bannað henni það. Þau hefðu komist sjálf upp. Minni hana að brotaþoli hafi staðið inni í stofu þegar þau hafi komið inn.
- Vitnið sagði að þegar atvik gerðust hefðu hún og brotaþoli kannski verið búin að vera saman í ár og hefði þetta verið undir lok sambandsins. Lögregla hafði einu sinni eða tvisvar áður komið til þeirra út af heimilisofbeldi. Þetta kvöld hefði brotaþoli, auk þess að meina henni útgöngu, reynt að kyrkja hana og ýtt henni hingað og þangað og mögulega slegið frá sér en hún hefði verið hrædd og hefði hann verið að meiða hana. Alls konar hlutir hefðu brotnað þegar brotaþoli henti henni utan í þá. Þá hefðu þau bæði verið að kasta einhverjum hlutum.
- Var vitninu kynnt að fram hefði komið hjá ákærða fyrir dómi að hann hefði borið fyrir sig kylfuna og síðan hefðu orðið slagsmál en hann hefði ekki lamið brotaþola með kylfunni og sagði vitnið þá að hún hefði ekki séð ákærða nota kylfuna þannig. Spurt hvort þeir hefðu fallið á borð sagði vitnið að þeir hefðu lent á hillu á veggnum sem var með alls konar skrauti. Þá hefðu þeir verið að detta á alls konar hluti. Slagsmálin hefðu stoppað um leið og þeir áttuðu sig á því að lögreglan væri komin. Brotaþoli hefði ekki verið með áverka þegar ákærði kom og minntist hún þess hvorki að brotaþoli hefði fengið aðra áverka þennan dag eða dagana á undan né að hann hefði lent í átökum. Minntist hún þess ekki að hafa sjálf veitt honum áverka eða að hann hefði verið með blóðnasir.
- Var vitninu kynnt að fram komi í skýrslu lögreglu að ákærði hefði rétt upp hönd þegar spurt var hvernig brotaþoli hefði fengið áverkana og sagt að hann hefði ráðist á brotaþola út af því að hann hefði verið kominn með nóg og spurt kvaðst vitnið muna eitthvað eftir þessu. Var vitninu kynnt að einnig komi fram í skýrslunni að hún hefði sagt á vettvangi að ákærði hefði verið að verja hana og sagði vitnið að það væri rétt. Þá staðfesti vitnið að hún hefði sagt á vettvangi að enginn hefði verið með hafnaboltakylfu og sagði að ákærði hefði beðið hana um að segja ekki frá kylfunni. Þá var vitninu kynnt að fram komi í skýrslu lögreglu að rætt hefði verið við hana á vettvangi og að hún hefði þá verið í uppnámi og í fyrstu átt erfitt með að tjá sig en síðan lýst atvikum. Var framburður hennar úr frumskýrslu borinn undir hana og staðfesti hún að þar væri rétt eftir henni haft.
- Staðfesti vitnið að hún hefði ekki séð ákærða nota kylfuna á brotaþola. Þá kvaðst hún ekki muna hvort hún hefði séð ákærða með kylfuna þegar hann kom inn eða hvort hann hefði notað kylfuna í slagsmálunum eða beitt henni á brotaþola. Hún hefði séð kylfuna í lokin en þá hefði ákærði tekið hana eitthvað upp. Svo hefði lögreglan komið. Hún hefði séð að þeim lenti saman um leið og ákærði gekk inn. Þeir hefðu byrjað í fullum slag og hefði hún ekki séð fyrr en í enda slagsins að ákærði hélt á kylfunni. Ákærði hefði byrjað á því að lemja brotaþola með hnefum eða eitthvað. Þetta hefði verið eins og glímuslagur eiginlega og hefðu þeir verið að detta út um allt. Sagði vitnið að þetta hefði verið frekar ljótt, ákærði hefði lamið brotaþola miklu meira. Brotaþoli hefði eiginlega engum höggum náð á ákærða. Kvaðst hún hafa heyrt það eftir á að ákærði hefði sett kylfuna undir sófa.
- Borið var undir vitnið að hún hefði í upphafi skýrslunnar sagt að ákærði hefði komið alveg brjálaður með kylfuna og byrjað að lemja brotaþola á fullu og sagði vitnið þá að hann hefði samt ekki notað kylfuna heldur verið að lemja brotaþola með hnefum. Haldi hún að hnefahöggin hefðu lent úti um allt á brotaþola en aðallega á höfði hans.
- Einnig var borin undir vitnið útprentun af Snapchat-reikningi E og staðfesti hún að þær hefðu átt þau samskipti sem þar koma fram þetta kvöld. Kvaðst hún muna eftir SOS- skilaboðunum og hefðu ákærði og E komið til hennar stuttu eftir að hún sendi þau.
- Lögreglumaður F kvaðst lítið muna eftir málinu. Var borið undir vitnið að í aðkomuskýrslu er hún ritaði komi fram að hún hefði spurt aðila sem voru á vettvangi hvort þau hefðu orðið vitni að einhverju og þau sagt nei. Þegar vitnið hefði spurt D af hverju brotaþoli væri með áverka og hvað hefði valdið þeim hefði ákærði rétt upp hönd og sagt að hann hefði ráðist á brotaþola. Kvaðst vitnið ekki muna eftir þessu nú og vísa til skýrslu sinnar. Vitnið sagði að hún hefði haft þetta eftir ákærða þegar hún skrifaði skýrsluna. Þá kvaðst hún heldur ekki minnast þess að D hefði sagt að ákærði hefði verið að verja hana, eins og fram komi í skýrslunni. Vitnið staðfesti framangreinda skýrslu sína.
- Lögreglumaður B staðfesti að hafa ritað frumskýrslu málsins. Sagði vitnið að óskað hefði verið eftir aðstoð í […] en þar hefði verið tilkynnt um læti. Þau hefðu farið á vettvang og heyrt læti koma frá einni íbúðinni og knúið þar dyra. Húsráðandi hefði komið til dyra og bent þeim á aðila inni í eldhúsi sem hún sagði að hefði ráðist á sig. Þá hefðu þau verið aðskilin og brotaþoli komið með þeim fram á gang en þrír aðrir hefðu verið inni í íbúðinni. Vitnið og félagi hennar hefðu rætt við brotaþola en aðrir lögreglumenn farið inn í íbúðina. Brotaþoli hefði verið með sjáanlega áverka víðs vegar um líkamann og sagði hann að ákærði hefði ráðist á sig með kylfu.
- Vitnið kvaðst hafa rætt við D sem, eftir að hafa verið kynnt réttarstaða sakbornings, hefði sagt að brotaþoli, sem væri fyrrum kærasti hennar, hefði veist að sér. Hún hefði óskað eftir aðstoð frá vinkonu sinni sem hefði komið ásamt […] sem er ákærði. Brotaþoli hefði verið með roða hér og þar eins og sjáist á myndum í frumskýrslu. Brotaþoli hefði verið uppistandandi þegar þau komu og getað rætt við þau og komið með þeim fram á gang. Átökunum hefði verið lokið þegar þau komu en þau hefðu heyrt læti koma frá íbúðinni þegar þau komu.
- Lögreglumaður H kvaðst minnast þess að hafa komið á vettvang og þá hefði allt verið yfirstaðið. Allt hefði verið í rúst í íbúðinni en örugglega ekki sérstaklega eftir þessi átök. Hún hefði talað við stelpur sem voru þarna inni. Staðfesti vitnið að hafa rætt við D en muni ekki hvernig ástand hennar var.
- Lögreglumaður C kveðst hafa farið í útkall ásamt lögreglumanni B en tilkynnt hafði verið um hávaða og læti í […]. Þau hefðu komið á vettvang og húsráðandi, að því er hann haldi, D, opnað fyrir þeim. Inni í íbúðinni hefðu verið þrír aðrir, brotaþoli, sem vitnið ræddi aðallega við, og tveir aðrir einstaklingar, ákærði og […]. Þau hefðu tekið brotaþola fram á gang og hann því ekkert verið inni í íbúðinni nema alveg í upphafi. Vitnið hefði rætt við brotaþola og kynnt honum réttarstöðu sakbornings. Brotaþoli hefði sagt að hann hefði verið inni í íbúðinni með þáverandi kærustu sinni, D. Hún hefði viljað fara út og verið ölvuð og reið og hefði hann ekki viljað hleypa henni út og verið hræddur um að hún væri að fara að dópa. Hann sagðist hafa hindrað að hún kæmist út og ýtt henni. Síðan hefðu ákærði og […] komið á vettvang og hefði D hleypt þeim inn.
- Vitnið sagði að brotaþoli hefði verið frekar skelkaður allan tímann. Hann hefði skolfið svolítið og verið með sjáanlega áverka. Hann hefði sagt að ákærði hefði verið með hafnaboltakylfu og lamið hann ítrekað með kylfunni í líkamann og höfuðið. Áverkarnir virtust vera nýir og voru sumir bólgnir. Þá hefði brotaþoli einnig sagt að D hefði slegið hann í andlitið með opnum lófa. Staðfesti vitnið að inni í frumskýrslu væri bókun sem hann hefði ritað um samtal sitt við brotaþola og staðfesti hann bókunina.
- Lögreglumaður […], áður G, kveðst lítið muna eftir málinu. Var vitninu kynnt að í lögregluskýrslu vegna málsins komi fram að vitnið hefði fundið hafnaboltakylfu undir borði fyrir aftan sófann í stofu. Jafnframt var honum kynnt að fyrir lægi upptaka úr búkmyndavél frá vitninu og var honum sýndur hluti af upptökunni. Eftir að hafa séð upptökuna staðfesti vitnið að muna eftir því að hafa fundið kylfuna.
- I bráðalæknir kveðst hafa, ásamt deildarlækni, skoðað brotaþola við komu. Brotaþoli kvaðst hafa orðið fyrir líkamsárás og sagðist hafa verið sleginn endurtekið með barefli og nefndi hafnaboltakylfu. Við skoðun hefði hann verið með dreifða marbletti eins og lýst er í vottorðinu, á útlimum, baki og hálsi, brjóstkassa, höfði og víðar. Hann hefði verið með línulaga breiða marbletti sem gátu samrýmst því að vera eftir barefli sem gæti hafa verið hafnaboltakylfa eða eitthvað slíkt. Áverkarnir hefðu litið út fyrir að vera nýir. Miðað við áverkana geri hann ráð fyrir að þetta hefðu verið talsverð högg. Brotaþoli hefði hins vegar ekki verið með innri áverka og engin brot eða slíkt.
- Var vitnið spurt hvort það væri mögulegt að þetta væru varnaráverkar ef einhver héldi á kylfu til að verja sig og sagði vitnið að brotaþoli hefði verið með einhverja áverka á t.d. handleggjum og væri mögulegt að einhverjir af þeim væru varnaráverkar. Brotaþoli hefði einnig verið með áverka á hálsinum aftanvert, á síðunni og á brjóstkassanum og það væru ekki varnaráverkar.
- Spurt hvort þeir áverkar sem brotaþoli reyndist vera með gætu verið tilkomnir vegna þess að ákærði og brotaþoli hefðu veitt hvor öðrum hnefahögg og síðan fallið á borð og á gólfið sagði vitnið að brotaþoli hefði verið með áverka mjög víða. Þetta hefðu verið línulegir marblettir úti um allan líkamann, á handleggjum, brjóstkassa og fótum og víðar. Hann gæti ekki útilokað að einhverjir af þeim væru eftir svona atvik en honum fannst ólíklegt að svona dreifðir marblettir og áverkar væru eftir það að falla á borð. Þá væri erfitt að fullyrða að áverkar sem þessir kæmu vegna hnefahögga. Honum fannst miklu líklega að áverkarnir væru eftir einhvers konar barefli miðað við útlitið á þeim.
- Var vitninu kynnt að brotaþoli hefði leitað áfram til heilsugæslu með umkvartanir vegna vinstri axlar og að grunur hefði verið um ótilfært brot í acromion. Vitnið sagði að það væri uppi á öxlinni þar sem herðablaðið fer yfir í viðbeinið. Var vitninu kynnt að í hans skoðun væri því lýst að brotaþoli hefði verið með mar þvert yfir vinstra herðablað og það spurt hvort hann myndi telja það líklegt að þetta ótilfærða brot, sem kom í ljós um tveimur mánuðum seinna, gæti verið vegna árásarinnar. Sagði vitnið að það væri ekki útilokað að brot hefði leynst þarna, einhver sprunga sem sést ekki fyrr en það byrjar að koma gróandi.
III
Niðurstaða
- Ákærði er ákærður fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, með því að hafa slegið brotaþola endurtekið með hafnaboltakylfu víðs vegar um líkamann, þar á meðal í höfuð. Í ákæru er háttsemin talin varðar við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en sækjandi gerði þá kröfu til vara að háttsemin yrði ella heimfærð undir 217. gr. sömu laga. Ákærði neitar sök og byggir sýknukröfu sína aðallega á því að sönnun hafi ekki tekist um að hann hafi veist að brotaþola eins og í ákæru greinir.
- Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gildir sú grundvallarregla almennt að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu. Við sönnunarmat þarf að gæta þeirrar meginreglu sem kemur fram í 1. mgr. 109. gr. sömu laga en samkvæmt henni metur dómur hverju sinni hvort nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert það atriði sem varðar sekt og ákvörðun viðurlaga við broti, þar á meðal hvaða sönnunargildi skýrslur ákærða hafa, mats- og skoðunargerðir, skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn. Við þetta mat geta skýrslur vitna, sem ekki hafa skynjað atvik af eigin raun, haft þýðingu að því marki að unnt sé að draga ályktanir um sakarefnið af framburði þeirra.
- Samkvæmt 126. gr. laga nr. 88/2008 metur dómari sönnunargildi vitnisburðar við úrlausn máls. Í því sambandi skal meðal m.a. hugað að afstöðu vitnis til ákærða og eftir atvikum brotaþola, hagsmunum þess af málsúrslitum, þroska þess, áreiðanleika skynjunar þess á atvikum, minni, ástandi og hegðun þess við skýrslugjöf, öryggi þess og skýrleika í svörum og samræmi í frásögn.
- Af því sem fram er komið í málinu telst óumdeilt að upp kom ágreiningur milli brotaþola og vitnisins D sem leiddi til átaka á milli þeirra. D hringdi í vitnið E, […], og ákærða, og sendi þeim skilaboð og óskaði eftir aðstoð þeirra sem varð til þess að þau komu á vettvang. Þá liggur fyrir að lögregla hefur áður verið kölluð á vettvang vegna hávaða frá íbúðinni vegna D og brotaþola. Báru bæði ákærði og E um það fyrir dómi að þau hefðu umrætt sinn talið að brotaþoli hefði ráðist á D og væri þetta hugsanlega í fimmta skipti sem D hefði haft samband við þau vegna slíks. Kom fram hjá E að hún hefði heyrt hávaða frá íbúðinni þegar þau komu að. Af framburði ákærða, brotaþola, D og E verður ráðið að ákærða og brotaþola lenti saman um leið og ákærði kom inn í íbúðina en framburður þeirra um það er ekki á einn veg. Ákærði bar bæði um að brotaþoli hefði ráðist á hann og notaði einnig þá lýsingu að þeir hefðu skollið saman. Þá báru ákærði, D og E um það fyrir dómi að ákærði og brotaþoli hefðu slegist en brotaþoli sagði ákærða hafa slegið sig ítrekað með hafnaboltakylfu. Framburður D er hins vegar frekar óljós hvað það varðar hvort ákærði hafi notað kylfuna í átökunum. Þegar lögregla kom á vettvang voru fjórir framangreindir aðilar í íbúðinni og bar lögreglumaður B um að hafa heyrt hávaða frá íbúðinni þegar hún kom að. Þá er óumdeilt að meintri líkamsárás lauk þegar lögregla kom á vettvang.
- Í frumskýrslu lögreglu kemur fram að brotaþoli hafi á vettvangi sagt ákærða hafa barið sig ítrekað með hafnaboltakylfu og að hann hefði verið með sjáanlega áverka víðs vegar um líkamann og staðfesti lögreglumaður B það fyrir dómi. Þá kemur einnig fram í aðkomuskýrslu lögreglumanns F að ákærði hafi á vettvangi viðurkennt að þeir áverkar sem brotaþoli var með væru af hans völdum og staðfesti lögreglumaðurinn framangreinda skýrslu sína fyrir dómi. Að auki má heyra framangreint á upptöku úr búkmyndavél lögreglumanns sem var á vettvangi.
- Haft er eftir ákærða í skýrslu sem hann gaf hjá lögreglu við rannsókn málsins að hann hefði ekki slegið brotaþola með hafnaboltakylfu en komið með slíka kylfu með sér og varið sig með henni til að byrja með. Þá hefði hann haldið í báða enda kylfunnar og ýtt á móti brotaþola sem hefði ráðist á hann um leið og hann kom. Átökin hefðu hætt þegar lögreglan kom. Þá sagði hann áverka brotaþola ekki vera eftir sig.
- Fyrir dómi sagði ákærði brotaþola hafa ráðist á sig þegar hann hefði komið inn í íbúðina en notaði einnig það orðalag að þeir hefðu skollið saman. Þeir hefðu farið að slást, m.a. með hnefahöggum, og fallið á borð í átökunum og þaðan niður á gólf. Ákærði kvaðst hafa verið með kylfu þegar hann kom í íbúðina af því að hann hefði ekki vitað við hverju hann mátti búast. Hann hefði haldið kylfunni flatri þannig að hann hélt með annarri hendi um annan enda hennar og hinni hendinni um hinn og hefði kylfan lent á milli þeirra þegar brotaþoli réðst á hann. Hann hefði þá ýtt brotaþola frá sér og hann síðan losað sig við kylfuna og aldrei beitt henni á brotaþola. Kvaðst hann engar skýringar hafa á því hvers vegna brotaþoli hefði verið með áverka en kvaðst sjálfur einnig hafa hlotið áverka við þetta. Fram kom hjá ákærða að það hefðu gengið hnefahögg á milli hans og brotaþola og þeir kýlt hvorn annan í andlit og búk. Staðfesti ákærði að hafa á vettvangi, þegar lögreglumaður spurði hver hefði valdið áverkum brotaþola, sagt að hann hefði valdið þeim og kvaðst þá hafa verið að meina að þeir hefðu verið að slást en hann hefði ekki vitað um hvaða áverka var að ræða. Metur dómurinn þann framburð ákærða ótrúverðugan með hliðsjón af því sem heyra má af upptökunum.
- Í frumskýrslu málsins er haft eftir brotaþola á vettvangi, eftir að honum hafði verið kynnt réttarstaða sakbornings, að hann hefði reynt að ræða við ákærða en ákærði hefði snappað og byrjað að berja hann víðs vegar um líkamann og í höfuðið með hafnaboltakylfunni þangað til lögregla kom á vettvang. Staðfesti lögreglumaður C framangreint fyrir dómi. Þá má á upptöku úr búkmyndavél heyra brotaþola segja ákærða hafa lamið hann svona 20 sinnum í höfuðið með kylfu og einnig að ákærði hefði lamið hann úti um allt, í höfuðið líka. Í skýrslu brotaþola hjá lögreglu við rannsókn málsins sagði hann að þau D hefðu verið að þræta og hefði ákærði síðan allt í einu verið kominn með hafnaboltakylfu. Brotaþoli muni bara eftir sér þegar hann var liggjandi á gólfinu að fá hafnaboltakylfu í höfuðið. Um leið og ákærði hefði komið inn hefði brotaþoli fengið kylfuna í andlitið og haldi hann að ákærði hafi verið búinn að berja hann 20–25 sinnum þegar hann heyrði að það var bankað á hurðina og lögreglan kom.
- Fyrir dómi sagði brotaþoli að ákærði hefði komið inn um dyrnar á íbúðinni og svo muni hann ekki meira fyrr en hann rankaði við sér á gólfinu og hefði ákærði þá verið að lemja hann með hafnaboltakylfu. Síðan muni hann eftir því að það var bankað á dyrnar og lögreglan kom. Þá minntist hann þess ekki að hafa lamið ákærða. Brotaþoli kvaðst hafa fengið högg á hendurnar og alls staðar og í hliðarnar og muni hann eftir því að hafa fengið högg á sig. Þá hefði hann fengið högg á höfuðið. Það hefði verið eftir að hann rankaði við sér og hefði höggið lent beint ofan á höfði hans. Kvaðst brotaþoli hafa fengið þá áverka sem lýst er í ákæru.
- Framburður vitnisins E fyrir dómi var í nokkru samræmi við önnur gögn hvað varðar aðdraganda atvika. Hvað varðar meinta líkamsárás sagði vitnið ákærða ekki hafa verið með hafnaboltakylfu meðferðis en ákærði, brotaþoli og D báru öll um það fyrir dómi að hann hefði verið með kylfu. Vitnið lýsti því að síðan hefðu slagsmál byrjað á milli ákærða og brotaþola en gat lítið lýst þeim og var framburður hennar óljós. Það er mat dómsins að framburður vitnisins hafi verið á reiki og óöruggur, auk þess sem hann fái, um meginatriði málsins, ekki stoð í öðrum gögnum. Við mat á framburði vitnisins er einnig litið til þess að hún var […] þegar atvik gerðust, sbr. 126. gr. laga nr. 88/2008. Er það mat dómsins að framburður vitnisins hafi verið ótrúverðugur og verður niðurstaða málsins ekki á honum byggð.
- Vitnið D sagði í skýrslu sinni fyrir dómi hvað varðar meinta líkamsárás að ákærði hefði komið alveg brjálaður með baseballkylfu og labbar beint inn og byrjar bara að berja hann á fullu. Var framburður vitnisins hins vegar nokkuð óljós þegar hún lýsti meintri árás nánar. Ítrekaði hún að ákærði hefði gengið beint inn og hjólað í brotaþola. Hún sagði ákærða og brotaþola hafa verið að hnoðast eitthvað í slagsmálum og ákærða hafa lamið brotaþola svolítið illa og að brotaþoli hefði eitthvað náð að lemja ákærða á móti og sagði þetta hafa verið alveg smá slagur og þeir verið að kasta hvor öðrum yfir allt og utan í hluti. Kvaðst hún ekki hafa séð hvar höggin með hafnaboltakylfunni hefðu lent. Þá sagði vitnið að hún hefði ekki séð ákærða bera fyrir sig kylfuna og halda þá í sinn hvorn enda hennar. Þegar leið á skýrslu vitnisins kvaðst hún ekki hafa séð kylfuna fyrr en í lokin og að ákærði hefði byrjað á því að lemja brotaþola með hnefum eða eitthvað. Sagði vitnið að þetta hefði verið frekar ljótt, ákærði hefði lamið brotaþola miklu meira en brotaþoli sem hefði eiginlega engum höggum náð á ákærða. Staðfesti vitnið að hafa sagt við lögreglu á vettvangi að ákærði hefði ekki verið með hafnaboltakylfu og hafa sagt það af því að ákærði hefði beðið hana um. Þá kvaðst hún hafa heyrt að ákærði hefði sett kylfuna undir sófa. Við mat á framburði vitnisins lítur dómurinn til þess að vitnið var, þegar atvik gerðust, kærasta eða fyrrverandi kærasta brotaþola, og ákærði var […], sbr. 126. gr. laga nr. 88/2008. Þrátt fyrir að vitnið hefði ekki lýst því að ákærði hefði lamið brotaþola með kylfunni, og að framburður hennar um kylfuna hafi verið óljós, þá voru lýsingar hennar þannig að augljóst var að ákærði hafði undirtökin í átökunum og að brotaþoli hefði lítið getað svarað til baka. Verður að telja það samrýmast því sem liggur fyrir um þá útbreiddu áverka sem brotaþoli reyndist vera með og framburði brotaþola. Þrátt fyrir að framburður vitnisins hafi að einhverju leyti verið vera á reiki, eins og að framan er rakið, er það því mat dómsins að líta beri til hans hvað varðar framangreint.
- Skýrt kemur fram í vottorði sem ritað var vegna komu brotaþola á bráðamóttöku í kjölfar atviksins og vætti læknis sem skoðaði hann þá að lögun þeirra marbletta sem brotaþoli var með samræmist því að hann hefði verið barinn ítrekað með ílöngu barefli eins og hafnaboltakylfu og kemur þar fram að áverkarnir væru breiðir og línulaga. Samræmist þetta myndum af áverkum brotaþola. Þá bar læknirinn um að hugsanlega væru einhverjir af þeim áverkum sem brotaþoli var með á höndum varnaráverkar en flestir áverkarnir væru eftir endurtekin högg. Með vísan til framangreinds er því hafnað að áverkarnir gætu hafa komið til vegna hnefahögga eða við fall brotaþola á borð ásamt ákærða og síðan á gólfið eins og ákærði bar um. Þá voru áverkar brotaþola nýlegir og eru engar forsendur til að ætla að brotaþoli hafi þegar verið kominn með áverkana þegar atvik gerðust. Þá er ekkert fram komið sem styður þann framburð ákærða að hann hefði einnig verið með áverka eftir atvikið.
- Ekki fæst séð að rannsókn á því hvort lífsýni úr brotaþola væri að finna á kylfunni hefði orðið til þess að upplýsa frekar um atvik.
- Eins og að framan er rakið hefur framburður ákærða verið nokkuð á reiki í gegnum meðferð málsins, m.a. hvað það varðar hvort hann hafi valdið brotaþola þeim áverkum sem lýst er í ákæru og hvernig átökin byrjuðu. Þá hafði hann hjá lögreglu borið um að hafa séð brotaþola beita D ofbeldi þetta kvöld en sagði svo ekki vera fyrir dómi. Var það fyrst fyrir dómi sem hann lýsti því beint að hann og brotaþoli hefðu slegið hvorn annan í höfuð og líkama og að þeir hefðu dottið á borð. Þá fær framburður hans um það hvernig hann hafi haldið á kylfunni ekki stoð í öðrum gögnum. Eru lýsingar hans ekki til þess fallnar að skýra þá áverka sem brotaþoli reyndist vera með eins og að framan er rakið. Með vísan til framangreinds og þegar litið er heildstætt til atvika og málsgagna er það mat dómsins að framburður ákærða sé ótrúverðugur hvað varðar meinta líkamsárás og verður ekki á honum byggt við úrlausn málsins.
- Framburður brotaþola hefur í meginatriðum verið stöðugur í gegnum meðferð málsins. Verður af honum ráðið að ákærði hafi slegið hann með kylfu fljótlega eftir að ákærði kom inn í íbúðina og að við höggið virðist hann hafa dottið á gólfið. Fyrir dómi mundi brotaþoli ekki eftir atvikum frá því að hann sá ákærða koma inn og þar til hann rankaði við sér á gólfinu en hjá lögreglu kvaðst hann þá hafa fengið kylfuna í andlitið. Virðist sem brotaþoli hafi þá dottið út um stund. Hann hafi síðan rankað við sér á gólfinu og hafi ákærði þá verið að slá hann með kylfunni. Fær framburður brotaþola stoð í vottorði og vætti framangreinds læknis og ljósmyndum af áverkum sem teknar voru á bráðamóttöku. Er það mat dómsins að framburður brotaþola sé trúverðugur og verður hann lagður til grundvallar niðurstöðu málsins.
- Ákærði hefur viðurkennt að hafa tekið með sér hafnaboltakylfu á vettvang. Fyrir liggur samkvæmt framburði lögreglumanns G að slík kylfa fannst undir borði á vettvangi. Í málinu liggur fyrir ljósmynd af þeirri kylfu sem fannst á vettvangi og verður af henni ráðið að um hafi verið að ræða nokkuð hefðbundna hafnaboltakylfu sem er rúmlega hálfur metri á lengd. Ekki liggur fyrir úr hvaða efni hún er eða þyngd hennar. Engu að síður telur dómurinn að um sé að ræða hættulegt vopn í skilningi 2. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940. Samkvæmt ofangreindu er ákærði talinn hafa slegið brotaþola víðs vegar um líkamann með kylfunni, þar á meðal háls og höfuð.
- Fyrir liggur að ákærði og E höfðu áður haft afskipti af brotaþola þegar ágreiningur kom upp á milli hans og D og bar ákærði um að málið hefði þá verið leyst með samtali. Eins og fram er komið tók ákærði kylfu með sér á vettvang en ekkert er fram komið sem bendir til þess að hann hafi reynt að ræða við ákærða í þetta sinn heldur veist beint að honum eins og brotaþoli og D báru um og var árásin fyrirvaralaus. Þá linnti árás ákærða ekki fyrr en lögregla kom á vettvang. Með vísan til framangreinds, framburðar brotaþola, vottorðs og vættis læknis er skoðaði brotaþola í kjölfar meintrar árásar og framburðar D um framgang árásarinnar er það niðurstaða dómsins að ákærði hafi veist að brotaþola eins og lýst er í ákæru og er háttsemi hans talin varða við 2. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940.
- Ákærði byggir sýknukröfu sína einnig á því að um neyðarvörn hafi verið að ræða. Í 1. mgr. 12. gr. laga nr. 19/1940 segir að það verk sé refsilaust sem menn vinna af neyðarvörn, að því leyti sem það hefur verið nauðsynlegt til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás sem byrjuð er eða vofir yfir, enda hafi ekki verið beitt vörnum sem séu augsýnilega hættulegri en árásin og tjón það sem af henni mátti vænta gaf ástæðu til. Þá segir í 2. mgr. að hafi maður farið út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar samkvæmt 1. mgr. og ástæðan sé sú að hann hafi orðið svo skelfdur eða forviða að hann gat ekki fullkomlega gætt sín skuli honum ekki refsað. Samkvæmt dómaframkvæmd hvílir ekki sú skylda á ákæruvaldinu að hnekkja staðhæfingu ákærða um atvik sem horft gætu honum til refsileysis.
- Telst óumdeilt að það kom til ágreinings á milli brotaþola og D og að hún hafi í kjölfar þess kallað eftir aðstoð sem hafi leitt til þess að ákærði og E komu á vettvang. Ekkert hefur komið fram sem bendir til þess að átök hafi staðið yfir á milli brotaþola og D þegar ákærði kom eða verið yfirvofandi. Þá fær framburður ákærða um að brotaþoli hafi veist að honum ekki stoð í öðrum gögnum, en framburður D samrýmist framburði brotaþola um að það hafi verið ákærði sem veittist að brotaþola um leið og ákærði kom inn í íbúðina. Þannig verður ekki ráðið af því sem fram er komið í málinu að ákærða eða D hafi stafað ógn af brotaþola þegar atlaga ákærða hófst. Er því ekki uppfyllt það skilyrði 1. mgr. 12. gr. laga nr. 19/1940 að háttsemin hafi verið nauðsynleg til þess að verjast eða afstýra ólögmætri árás sem byrjuð er eða vofir yfir. Þannig telst ósannað að skilyrði neyðarvarnar hafi verið uppfyllt.
- Með vísan til framangreinds telur dómurinn sannað svo að hafið sé yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008, að ákærði hafi gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greinir og er brot hans þar rétt heimfært til refsiákvæða.
IV
- Ákærði er fæddur í […]. Samkvæmt framlögðu sakavottorði, dagsettu 4. febrúar 2026, hefur ákærði fjórum sinnum frá því á árinu 2019 gengist undir greiðslu sektar með sektargerð lögreglustjóra vegna ýmist umferðarlagabrota, brots gegn lögum um ávana- og fíkniefni eða vopnalögum. Þá var ákærði með dómi héraðsdóms 11. nóvember 2021 dæmdur til greiðslu sektar og sviptingar ökuréttar vegna umferðarlagabrota. Loks gekkst ákærði undir greiðslu sektar með sektargerð lögreglustjóra 14. ágúst 2025 vegna vopnalagabrots. Er refsing sú sem ákærða verður gerð nú hegningarauki vegna þeirrar sektargerðar, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.
- Við ákvörðun refsingar ákærða verður til refsiþyngingar litið til 1., 3. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. laga nr. 19/1940, en árás ákærða var hættuleg og beindist gegn lífi og heilsu brotaþola. Ákærði á sér engar málsbætur en dómurinn telur, eins og atvikum er háttað, að engar forsendur séu til að líta til þess að jákvæðar hvatir hafi leitt til þess að ákærði framdi verknaðinn, þ.e. að hann hafi verið að aðstoða vinkonu sína sem hann taldi hafa orðið fyrir ofbeldi af hálfu brotaþola. Þykir refsing ákærða hæfilega ákveðin fangelsi í sex mánuði skilorðsbundið eins og í dómsorði greinir.
- Með vísan til 1. töluliðar 1. mgr. 69. gr. a laga nr. 19/1940 er gerð upptæk rauð hafnaboltakylfa (munur […]) sem haldlögð var við rannsókn málsins.
- Af hálfu brotaþola er þess krafist að ákærða verði gert að greiða honum miskabætur að fjárhæð 1.200.000 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta. Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir alvarlegt brot og hefur með háttsemi sinni bakað sér bótaábyrgð á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 gagnvart brotaþola. Er háttsemi ákærða til þess fallin að valda brotaþola miska. Af fyrirliggjandi læknisvottorði og framburði brotaþola verður ráðið að brotin hafi valdið honum vanlíðan. Þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin, með hliðsjón af atvikum og dómafordæmum, 600.000 krónur, auk vaxta og dráttarvaxta eins og nánar greinir í dómsorði, en krafan var birt fyrir ákærða ásamt fyrirkalli 20. febrúar 2026. Þá greiði ákærði brotaþola 300.000 krónur í málskostnað.
- Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Sveins Andra Sveinssonar lögmanns, sem eru hæfilega ákveðin 1.000.000 króna, að teknu tilliti til virðisaukaskatts, og 55.130 krónur í annan sakarkostnað samkvæmt framlögðu yfirliti ákæruvaldsins.
- Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Harpa Sólveig Björnsdóttir saksóknarfulltrúi.
- Sigríður Elsa Kjartansdóttir héraðsdómari kveður upp dóm þennan.
Dómsorð:
Ákærði, Alfreð Þór Jóhannesson, sæti fangelsi í sex mánuði en fresta skal fullnustu refsingarinnar og falli hún niður að liðnum tveimur árum frá birtingu dóms þessa, haldi ákærði almennt skilorð 57. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.
Upptæk er gerð rauð hafnaboltakylfa (munur […]).
Ákærði greiði A 600.000 krónur auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 frá 9. mars 2024 til 20. mars 2026 en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags og 300.000 krónur í málskostnað.
Ákærði greiði málsvarnarlaun skipaðs verjanda síns, Sveins Andra Sveinssonar lögmanns, 1.000.000 króna, og 55.130 krónur í annan sakarkostnað.
Sigríður Elsa Kjartansdóttir (sign)