Héraðsdómur Reykjavíkur
Dómur 18. mars 2016.
Mál nr. S-730/2015:
Lykilorð
Útdráttur
fíkniefnalagabrot.
X
fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot, með því að hafa þriðjudaginn 8. september 2015 staðið saman að innflutningi til Íslands á samtals 209.473 MDMA töflum, 10.043,93 g af MDMA mulningi og 34,55 g af amfetamíni, ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni. Fíkniefnin fluttu ákærðu frá Belgíu falin í varadekki, tveimur gaskútum og 14 niðursuðudósum í húsbíl af tegundinni Fiat með skráningarnúmerið BOH-CA-650, um Holland, Þýskaland, til Danmerkur og þaðan með farþegaferjunni Norrænu til Seyðisfjarðar, þar sem fíkniefnin fundust við leit.
Brot ákærðu varða við 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. gr. laga nr. 64/1974 og 1. gr. laga nr. 32/2001.
Þess er krafist að ákærðu verði dæmd til refsingar og til greiðslu alls sakarkostnaðar. Jafnframt er þess krafist að gerð verði upptæk þau fíkniefni sem hald var lagt á, samkvæmt heimild í 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 og 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 233/2001, sbr. reglugerð nr. 848/2002.“
Verjandi ákærða Barrys krefst vægustu refsingar og að einungis verði sakfellt fyrir þá háttsemi sem ákærði hefur játað. Þess er krafist að gæsluvarðhaldsvist ákærða komi til frádráttar refsivist. Loks er þess krafist að sakarkostnaði verði skipt og að hluti hans verði lagður á ríkissjóð, þ.m.t. málsvarnarlaun að mati dómsins, vegna vinnu undir rannsókn málsins og dómsmeðferð.
Verjandi ákærðu X krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og að gæsluvarðhaldsvist ákærðu komi til frádráttar refsivist. Málsvarnarlauna er krafist samkvæmt tímaskýrslu. Samkvæmt frumskýrslu lögreglunnar kom ferjan Norræna til hafnar á Seyðisfirði um klukkan 9 að morgni 8. september 2015. Í skýrslunni er lýst tollleit í bifreiðinni með skráningarnúmerið BOH-CA-650 og er því lýst er fíkniefnin sem í ákæru greinir fundust við leitina en ákærðu höfðu bifreiðina til umráða. Ákærðu voru bæði handtekin í framhaldinu og úrskurðuð í gæsluvarðhald. Sætir ákærði Barry enn gæsluvarðhaldi en ákærða X sætir nú farbanni. Ekki þykir ástæða til að rekja skýrslur sem teknar voru af ákærða hjá lögreglunni utan að vikið verður að þeim eins og ástæða þykir til samhliða reifun framburðar ákærðu fyrir dómi.
Nú verður rakinn framburður ákærða og vitnisburður fyrir dómi Ákærði Barry játar sök utan að hann kveðst hafa staðið einn að brotinu. Ákærði kvað aðdraganda ferðarinnar hingað til lands þann að ýmislegt hafi farið úrskeiðis við ræktun kannabis í Hollandi og hafi honum verið kennt um og þess vegna verið krafinn um peningagreiðslu. Ákærði kvaðst hafa unnið að stofnun fyrirtækis ytra og taldi hann sig fljótlega geta greitt sem ekki varð. Hann hefði ekki fengið lengri greiðslufrest og hefðu þeir sem hlut áttu að máli hótað honum og fjölskyldu hans og varð þetta til þess að hann tókst á hendur ferðina hingað til lands með fíkniefnin en samið hafði verið um það að hann losnaði þannig við skuldina sem um var rætt. Þetta var nokkrum mánuðum áður en ferðin var farin. Ákveðið var að ákærði afhenti fíkniefnin hér á landi. Hann átti fyrst að senda SMS-skilaboð til aðilanna ytra og í framhaldinu átti hann að fá fyrirmæli um það hvert hann ætti að fara með fíkniefnin. Kvaðst ákærði hafa greint ýtarlega frá öllum atriðum málsins við skýrslutöku hjá lögreglunni.
Ákærði kvaðst ekki hafa greint meðákærðu frá málinu og hann hafi sjálfur skipulagt allt vegna ferðarinnar. Meðákærða hefði ekki vitað af fíkniefnunum í bifreiðinni en hann hefði aðeins sagt henni að þau færu til Íslands. Hann hefði greint meðákærðu frá ferðinni hingað til lands með nokkurra vikna fyrirvara og A, dóttir meðákærðu, vissi einnig af ferðinni hingað til lands. Þau meðákærða hefðu rætt að ferðin hingað til lands væri í því skyni að vinna í sambandi þeirra og lýsti ákærði þessu nánar. Meðákærða hefði tekið þessu vel. Spurður um það hvers vegna hann tók meðákærðu með í ferðina kvað hann ástæðuna þá að þeir sem fengu hann til ferðarinnar hefðu ekki viljað að hann færi einn. Það væri meira áberandi ef einn maður ferðaðist á húsbíl og það væri ekki trúverðugt. Minna áberandi væri að þau ferðuðust þau tvö saman. Hann hefði því, að kröfu þessara aðila, fengið meðákærðu til að ferðast með sér hingað til lands. Ákærði kvað þá sem stóðu að baki ferðinni hafa fjármagnað hana en hann kvaðst mundu hafa getað fjármagnað ferðina sjálfur og skýrði hann það. Hann hefði greint meðákærðu frá því að hann fjármagnaði ferðina með fjármunum úr fyrirtæki sem hann rak. Ætlunin var að ferðin stæði í einn mánuð.
Ákærði lýsti ferðalaginu ytra á húsbílnum í ferjuna í Danmörku en þau lögðu lykkju á leið sína til Belgíu þangað sem ákærði sótti fíkniefnin. Spurður um það hvernig hann skýrði þetta fyrir meðákærðu kvað hann þetta ekki hafa verið langt ferðalag, aðeins um tveggja og hálfrar klukkustundar akstur, en hann hefði sagt að ferðin til Belgíu væri verslunarferð og fóru þau í verslanir í Belgíu. Hann kvað þau hafa rætt um að heimsækja frændfólk í Belgíu en ekki varð úr því. Í Belgíu hafði ákærði samband við aðilana með fíkniefnin og hitti þá meðan meðákærða var í verslunarmiðstöð þar sem leiðir þeirra skildi. Ákærði hefði farið til fundar við mennina án vitneskju meðákærðu en á fundinum með þessum mönnum afhenti ákærði tvo gaskúta og einn hjólbarða og ákveðið var hvernig verkið skyldi unnið. Að þessu loknu fór ákærði aftur í verslunarmiðstöðina. Hann fór síðan til fundar við mennina aftur þar sem þeir afhentu honum fíkniefnin sem voru í gaskútunum og í hjólbarðanum og í niðursuðudósum. Hann lýsti því hvar hann geymdi dósirnar í tösku við hlið bílstjórasætisins í húsbílnum en hann ætlaði síðar að skipta dósunum út. Hann fór síðan aftur til fundar við meðákærðu í verslunarmiðstöðinni. Eftir það keyptu þau inn matvæli þar sem ákærði kvaðst hafa keypt matvæli í niðursuðudósum til að geta skipt út fyrir dósirnar með fíkniefnunum. Hann lýsti því að auðvelt hefði verið fyrir hann að kaupa dósirnar án vitneskju meðákærðu vegna þess að þau versluðu mikið hvort í sínu lagi. Er þau fóru út úr verslunarmiðstöðinni fór meðákærða í snyrtivöruverslun. Ákærði hefði á meðan farið í húsbílinn og sett matvælin sem þau keyptu upp á borð í bílnum og byrjað að koma vörunum fyrir. Framburður ákærða um dósirnar ver nokkuð á reiki en hann sýndi hins vegar við vettvangsgöngu 15. febrúar sl. hvernig dósunum var fyrir komið við hlið bílstjórasætisins. Fram kom hjá ákærða að hann gerði þessar ráðstafanir með dósirnar til að blekkja meðákærðu og til að koma í veg fyrir að hún kæmist á snoðir um tilvist þeirra og innihald. Hann lýsti síðan dvöl þeirra á hóteli eina nótt uns haldið var til Danmerkur þar sem þau fóru í Norrænu.
Ákærði kvað sér ekki hafa verið boðinn lögfræðingur strax við handtöku. Hann kvaðst hafa talið sig þurfa á verjanda að halda vegna þess að hann hafði hug á því að veita aðstoð við að upplýsa málið hér á landi. Ákærði lýsti samskiptum sínum við lögregluna um þetta en hann kvaðst ekki hafa þorað að veita aðstoðina án verjanda. Hann hefði spurt lögregluna hvort hann gæti gefið upplýsingar „off the record“ því hann hefði ekki viljað að upplýsingarnar sem hann gæfi yrðu skráðar vegna hræðslu við aðilana ytra. Hann hefði því margítrekað beiðni um lögfræðing en það hefði ekki orðið fyrr en um miðnætti. Ákærði kvaðst hafa viljað vinna með lögreglunni og hann telji sig hafa verið samvinnuþýðan undir rannsókn málsins. Hann hefði greint frá öllum málavöxtum strax eftir handtöku en það hefði hann gert þar sem hann hefði komið meðákærðu í erfiða stöðu. Ákærði kvað ferðina hingað til lands hafa verið að sínu frumkvæði eins og rakið var og hann hefði annast allt varðandi hana. Hann greindi meðákærðu svo frá að peningar fyrir ferðinni kæmu úr fyrirtæki ákærða en meðákærða hefði spurt hvernig þau hefðu ráð á ferðalaginu en þau hafa aðskilinn fjárhag.
Við skýrslutöku hjá lögreglu 16. september 2015 lýsti ákærði stuttu stoppi hjá ættingjum í Belgíu. Hann kvað lögregluna hafa greint sér frá því að meðákærða hefði sagt þau hafa stoppað hjá fólkinu. Hann hefði því talið rétt að bera á sama veg til að koma meðákærðu ekki í meiri vandræði en þegar var þótt hann hefði ekki munað eftir þessu.
Ákærða X neitar sök. Hún lýsti því að sambanda þeirra ákærða hefði ekki verið upp á það besta á þeim tíma sem um ræðir í ákæru. Þeim hefði því þótt gott ráð að fara saman í frí og meðákærði hefði lagt til að þau færu til Íslands. Hún lýsti því að upphafleg hugmynd hefði verið að þau færu til Spánar en meðákærði sýndi henni myndir og fleira um Ísland og hefði henni fundist ferðin hingað spennandi. Meðákærði hefði byrjað að ræða Íslandsferðina í sumarbyrjun 2015. Hún kvað hafa verið fyrirhugað að ferðin stæði frá um það bil 5. til 30. september en hún hefði ekki nákvæmar dagsetningar. Meðákærði hefði pantað ferðina með nokkurra vikna fyrirvara og jafnframt pantað húsbíl sem tekinn var á leigu til eins mánaðar. Hún hefði sýnt vegabréf og ökuskírteini við gerð leigusamningsins vegna húsbílsins og undirritað hann til að vera tryggð í bifreiðinni. Samkvæmt leigusamningnum var húsbílinn tekinn á leigu frá 31. ágúst 2015 til og með 28. september 2015. Hún kvaðst ekki hafa veitt þessum dagsetningum athygli. Fyrir liggur að ákærða átti pantað far til baka með Norrænu 30. september 2015. Spurð um þetta kvað ákærða þau hafa sótt bílinn síðar en samningurinn kveði á um og meðákærði hefði sagt að tíminn yrði gerður upp er bifreiðinni yrði skilað. Hún kvað fjárhag þeirra meðákærða ekki mjög góðan en meðákærða hefði lagt út fyrir ferðinni sem hún vissi ekki hvað kostaði en þau hefðu aðskilinn fjárhag. Hún hefði ekki lagt neina peninga til ferðarinnar. Hún kvaðst hafa spurt meðákærða að því hvort það væri skynsamlegt að fara í frí vegna fjárhagsaðstæðna þeirra sem hefði verið betri en á þessum tíma. Meðákærði hefði sagt að þetta væri í lagi. Hún hefði einnig talið svo vera þar sem þau væru á uppleið fjárhagslega meðal annars hún sjálf af ástæðum sem hún lýsti. Hún hefði þó reiknað með að hefja nýtt starf við heimkomu úr ferðalaginu hingað til lands. Meðákærði hefði á þessum tíma rekið fyrirtæki sem hún lýsti en hún hefði ekki vitað um fjárhag fyrirtækja meðákærða en hann hefði hugsanlega rætt um að taka peninga úr fyrirtækjunum til að standa straum af ferðakostnaði. Þau hefðu lagt af stað í ferðina 3. september 2015 og þá ekið til Maasmechelen í verslunarerindum. Þau þau höfðu rætt um verslunarferðina til Belgíu áður en þau lögðu af stað en meðákærði hefði stungið upp á því að þau færu til Belgíu. Hún hefði ekki gert neina athugasemd við það þótt ekið væri til Belgíu, eins og þau gerðu, þar sem þau voru fyrst og fremst að fara í frí og akstursleiðin hefði verið aukaatriði hjá sér. Hún lýsti undirbúningi ferðarinnar, pökkun og fleiru en hún hafi verið stressuð eins og endranær fyrir ferðir. Undirbúningur og skipulag ferðarinnar hefði ekki verið frábrugðið því sem venjulegt var hjá þeim. Hún hefði greint dóttur sinni frá ferðinni og jafnframt boðið henni með í ferðina sem ekki varð úr, sem betur fer, að sögn ákærðu. Þá sýndi hún dóttur sinni myndir frá Íslandi á netinu. Hafi dóttir hennar nefnt við skýrslutöku ytra að ákærða hefði verið á leið til Spánar. Kvað hún það hugsanlega skýrast af því að ákærða tali mikið um ferðir þangað þar sem hana langi stöðugt til Spánar og dóttir hennar hafi farið með henni í ferðalög þangað. Þá kunni hún að hafa spurt dóttur sína að því hvort hún vildi koma með í ferðina, færu þau til Spánar í stað Ísland. Dóttirin komst hins vegar ekki vegna starfa sinna en hún hefði vitað af ferð þeirra meðákærða hingað til lands.
Ákærða var spurð um B, nágrannakonu sína, sem skýrsla ver tekin var af ytra. Hún kvaðst ekki hafa rætt við hana um ferðalagið til Íslands. Ákærða gat sér til um hvernig frásögn þessa vitnis væri til komin. Ekki er ástæða til að rekja það hér.
Ákærða kvað þau ákærðu hafa stoppað í verslunarmiðstöð í Maasmechelen í nokkrar klukkustundir, eða heilan eftirmiðdag. Þau meðákærði voru ekki samferða í verslunarmiðstöðinni heldur hélt hvort sína leið. Næstu nótt gistu þau á hóteli í Maasmechelen eftir að hafa rætt um það hvort þau ættu að heimsækja ættingja, sem kom til tals. Meðákærði hafi hins vegar verið orðinn þreyttur og lagt til að þau gistu á hóteli, sem þau gerðu. Daginn eftir fóru þau í verslunarmiðstöð þar sem þau keyptu í matinn. Hún kvað meðákærða hafa keypt niðursuðudósir og matvöru en hún hefði sinnt öðrum innkaupum. Hún kvaðst ekki hafa orðið vör við dósirnar sem meðákærði kvaðst hafa geymt vinstra megin við bílstjórasætið. Eftir matarinnkaupin fór hún í sérverslun en meðákærði fór með matinn í húsbílinn. Þegar hún kom í bílinn var meðákærði byrjaður að taka upp úr innkaupapokum en hún hefði síðan gengið frá. Meðákærði hefði farið út, meðal annars með innkaupakerruna til baka í verslunarmiðstöðina. Eftir dvölina í Belgíu óku þau til Danmerkur.
Ákærða kvað þau meðákærða ekki hafa komið við hjá frændfólki sínu. Það hefði komið til tals en ekki orðið af því. Hún taldi þau hafa rætt um heimsóknina, annað hvort á leiðinni til Maasmechelen eða eftir komu þangað. Ákærða hefði greint frá því í fyrstu yfirheyrslu hjá lögreglu að þau hefðu komið við hjá þessu fólki en hún hefði leiðrétt það í næstu skýrslu. Í ferjunni á leið til Íslands kvaðst hún hafa sent dóttur sinni SMS-skilaboð þar sem hún ræðir um heitan pott en þá var hún úti á dekki ferjunnar. Hún kvað að dóttur sinni hefði fundist skrítið að senda skilaboð um heitan pott væru þau stödd á Spáni. Hún hefði ekki leynt dóttur sína því að hún væri að fara til Íslands.
Ákærða kvaðst enga vitneskju hafa haft um fíkniefnin sem meðákærði flutti í bifreiðinni hingað til lands. Hún hefði fyrst eftir komu til Reykjavíkur frétt af hótunum í garð meðákærða fyrir ferðina hingað til lands.
Vitnið A, dóttir ákærðu X, kvaðst hafa vitað af ferð ákærðu hingað til lands í sumarfrí og hafa frétt af ferðinni tveimur til þremur vikum fyrir brottför þeirra og henni voru sýndar myndir frá Íslandi. Hún hefði gist á heimili móður sinnar nóttina áður en þau lögðu af stað í ferðalagið hingað til lands. Hún hefði séð hana pakka niður fyrir ferðina. Það hefði ekki verið strandfatnaður og sumarfatnaðar heldur hlý föt, jakkar og vetrarskór. Hún frétti næst af þeim á leiðinni hingað til lands. Hún kvað lögregluna hafa greint sér frá handtöku ákærðu daginn eftir handtökuna og sér hefði brugðið. Hún hefði rætt símleiðis við íslenskan lögreglumann. Fyrir liggur upplýsingaskýrsla um símtalið þar sem haft er eftir vitninu að hún hefði talið móður sína hafa ætlað að ferðast til Spánar. Spurð um þetta fyrir dómi kvaðst hún hafa verið í sjokki á þessum tíma og greint lögreglunni svo frá. Hún hefði greint frá ferð móður sinnar til Spánar og ekki þorað að breyta fyrstu frásögn sinni frá fyrstu skýrslu og því borið á sama veg við skýrslutöku. Hún sjái eftir því nú.
Vitnið S1, lögreglumaður í Hollandi, staðfesti skýrslu, dagsetta 13. október 2015, þar sem lýst er skýrslutöku af vitninu B. Vitnið kvað B hafa greint frá vitneskju sinni um fyrirhugað ferðalag ákærðu, nágranna sinna, til Spánar eða eitthvað suður. Þetta hefði verið skilningur sinn á frásögn B.
Vitnið S2 tollvörður lýsti því er bifreiðin sem í ákæru greinir var tekin í tollskoðun. Hún lýsti leit í bifreiðinni og hvernig fíkniefnin fundust falin í henni. Tollurinn hafi ekki fundið fíkniefnin sem falin voru í gaskútunum. Ákærði Barry hefði greint frá þeim hluta fíkniefnanna og látið vita hvar fíkniefnin væru í 13 niðursuðudósum í bifreiðinni. Hún lýsti framkvæmd leitarinnar og tilkynningu til lögreglu. Ákærðu hefðu fylgst með leitinni í fyrstu en síðan var þeim stíað í sundur. Hún lýsti vinnunni í framhaldinu. Hún kvaðst hafa leitað á ákærðu X en ekkert í þeirra samskiptum hefði komið fram um vitneskju hennar um málið.
Vitnið S3 lögreglumaður stjórnaði rannsókn málsins. Hann lýsti tilkynningu til lögreglu um klukkan 10.30 að morgni 8. september sl. um að fíkniefni væru hugsanlega falin í bifreið í Norrænu. Hann lýsti vinnu í framhaldinu, meðal annars ósk um að fá aðstoð við rannsóknina. Lögreglan var komin á vettvang á Seyðisfjörð um klukkan 12.45 og lýsti hann vinnu lögreglu í framhaldinu. Er ákærða Barry var greint frá handtöku óskaði hann strax eftir að aðstoða lögreglu þó þannig að hann myndi ekki nafngreina þá sem hann sendist fyrir. Hann hefði sagt frá síma sem lagt var hald á og nota átti til að senda boð út eftir komu til landsins. Síminn var sérstaklega útbúinn eins og hann lýsti og hann ætti að nota símann til að senda ákveðinni kóða í þrjú símanúmer í Hollandi og í Belgíu eftir komu til landsins. Ákærði hefði óskað eftir lögmanni en hann sagt lögreglu að það skipti ekki sköpum, hann myndi greina frá á sama hátt hvort sem lögmaður væri viðstaddur eða ekki. Ákærði hefði strax greint lögreglu frá ferðalagi sínu hingað til lands. s3 lýsti tilraunum lögreglu til að nota síma ákærða en síminn hefði ekki virkað og lýsti hann tilraunum í framhaldinu í því skyni að freista þessa að ná til samverkamanna hér á landi sem áttu að taka á móti fíkniefnunum. Þetta hefði ekki gengið eins og hann lýsti. Hann kvað fjölmiðla hafa greint frá málinu um hádegið daginn eftir en þá hafi málið verið „ónýtt“ og sá möguleiki sem unnið var að frá byrjun, þ.e. að ná samstarfsmönnum hér á landi, fyrir bý. Hann var spurður að því hvers vegna bifreiðin var ekki látin fara áfram undir eftirliti í því skyni að freista þess að ná til samverkamanna hér á landi. Kvað hann þetta hafa verið skoðað og metið en margir þætti hefðu gert það að verkum að þetta var ekki hægt. Nánar spurður um þetta kvaðst vitnið ekki ætla að upplýsa fyrir dóminum hvernig lögreglan vinni að rannsóknum fíkniefnamála „bak við“ áður en ákvörðun sé tekin um hvað gera skuli. Fram kom hjá vitninu að það sem gert var í þessu skyni var fyrst og fremst að reyna að koma boðum úr síma ákærða Barrys út en það hefði ekki gengið, svo sem rakið var. Hann kvaðst hafa útvegað ákærðu verjendur á leiðinni í bifreið frá Seyðisfirði til Egilsstaða.
S3 kvað réttarbeiðnir hafa verið sendar út vegna rannsóknar málsins. Hann kvað ákærða Barry strax hafa lýst yfir miklum áhyggjum af A, dóttur X, sem var í Hollandi vegna þess að þeir sem stæðu á bak við málið væru albönsk mafía. Því hefði boðum verið komið út í því skyni að gæta öryggis A og sími vitnisins verið gefinn upp vegna þessa. Tveimur dögum seinna hringdi A í vitnið og var henni mikið niðri fyrir og í sjokki. A hefði greint frá því að hún hefði talið ákærðu hafa farið til Spánar. Í framhaldinu var tekin skýrsla af A í Hollandi en skýrslunnar var getið að framan er vitnisburður A var rakinn.
S3 kvað réttarbeiðni hafa verið senda þar sem óskað var eftir upptökum öryggismyndavéla í Maasmechelen í Belgíu þar sem efnin voru sett í húsbílinn við stóra verslunarmiðstöð. Hann kvað upplýsingar hafa borist að utan um að verið væri að safna saman gögnum um þetta og þau yrðu send. Ekkert hefði gerst þótt því hefði verið lofað. Síðar kom í ljós að erindinu var ekki sinnt ytra. Hann kvað síðan hafa borist skilaboð þess efnis að vegna hryðjuverkaárásar í París yrði erindinu ekki sinnt og líða kynnu mánuðir uns því yrði sinnt, yrði það gert yfirhöfuð. Þannig hefði ekkert komið út úr réttarbeiðnunum. Sama eigi við um upplýsingar sem beðið var um frá bönkum í Hollandi. Hann kvað hafa verið óskað eftir húsleit á heimili ákærðu ytra. Síðar kom í ljós að lögreglan í Hollandi gat ekki sinnt erindinu í tíma.
Fram kom hjá S3 að samskipti ákærðu, er þau fengu að hittast á Litla Hrauni, voru hleruð. Engin gögn voru um þetta meðal gagna málsins sem upphaflega bárust dóminum. Hann var spurður um efni hinna hleruðu samskipta og kvað hann ekkert hafa komið út úr því.
Vitnið, Stefán Sveinsson lögreglumaður við embætti lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu, lýsti því er óskað var eftir aðstoð við rannsókn málsins á Austurlandi. Hann lýti vinnu við rannsóknina, meðal annars tilraunum til að senda skilaboð úr síma í fórum ákærða Barrys út eins og lýst hefur verið að framan. Þetta hefði ekki tekist. Tilraunir sem miðuðu að því að ná í móttakendur efna hér á landi hefðu því ekki gengið. Hann kvað ákærða Barry hafa verið samvinnuþýðan undir rannsókninni. Vitnið annaðist skýrslutökur og rakti hann gang þeirra. Ekki er ástæða til að reka þær frekar hér.
Vitnið S4 lögreglumaður staðfesti gögn sem hann vann vegna málsins, skoðun bifreiðar, ljósmyndun og fleira.
Vitnið S5, verkefnastjóri við Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði, skýrði og staðfesti matsgerðir sem unnar voru vegna rannsóknar fíkniefna sem send voru til greiningar. Hann skýrði styrkleika MDMA sem greint var og kvað hann styrkinn nálægt meðallagi styrks slíkra efna sem rannsökuð voru sl. ár.
Vitnið S3 lögreglumaður gaf aftur skýrslu fyrir dómi vegna ljósmynda sem teknar voru af bifreiðinni sem í ákæru greinir en hann tók myndirnar að beiðni sækjanda málsins meðan á dómsmeðferðinni stóð. S3 skýrði myndirnar og staðfesti vinnu sína við þetta.
Bifreiðin sem um ræðir var flutt til Reykjavíkur. Gengu dómari og málflytjendur á vettvang, ásamt ákærðu, hinn 15. febrúar sl. og gátu þá sjálf metið aðstæður. Er því ekki þörf á að rekja vitnisburð vitnisins frekar um ljósmyndirnar. Fyrir liggur lögregluskýrsla, dagsett 29. október 2015, sem S3 lögreglumaður ritar. Þar er lagt til að umsókn ákærðu X, sem þá sætti farbanni, um að heimsækja ákærða Barrys, sem sætti gæsluvarðhaldi á Litla Hrauni, yrði heimiluð gegn dómsúrskurði um herbergishlustun og að fundur þeirra yrði hlustaður. Dómsúrskurður fékkst til hlustunarinnar. Voru samskipti ákærðu hlustuð er þau hittust á Litla Hrauni þann 4. nóvember 2015. S3 lögreglumaður ritaði skýrslu um hlustunina þar sem útdráttur af samtali ákærðu er ritaður. Skýrslan verður ekki rakin hér en meðal þess sem fram kemur er að ákærða X hafi verið mjög reið út í ákærða Barry. Þá kemur fram hjá ákærða Barry að hann telji sig öruggari í afplánun dóms hér á landi en í Hollandi. Ákærðu hittust á ný á Litla Hrauni þann 6. nóvember sl. Sá fundur var einnig hlustaður samkvæmt dómsúrskurði. Fyrir liggur lögregluskýrsla S3 um þann fund. Skýrslan verður ekki rakin hér utan að þar er því lýst að fram hafi komið hjá ákærða Barry að hann sé viss um að þeir, einhverjir aðilar sem hann ræðir um, gerðu ekkert við þær A.
Engin gögn vegna hlerananna fylgdu upphaflegum gögnum málsins en þeirra var aflað að beiðni dómsins undir aðalmeðferðinni. Vitnið S3 lögreglumaður kvað lögfræðing embættisins lögreglustjórans á Austurlandi hafa ákveðið að gögnin fylgdu ekki með er málið var sent til ríkissaksóknara.
Ákærði Barry var viðstaddur skýrslutökuna af vitninu S3 um dósirnar í bílnum. Hann kvaðst standa við það sem hann hefur áður borið um það hvernig hann kom dósunum fyrir, vinstra megin við bílstjórasætið og að teppi hafi verið breytt yfir. Ákærði skýrði þetta við vettvangsgönguna 15. febrúar sl., m.a. hvernig hann breiddi teppi yfir dósirnar. Ákærði sýndi jafnframt að þetta hefði hann gert til að hvílast en hann er einfættur og sýndi hann hvernig hann naut góðs af því að hvíla vinstri fótstúf á dósunum sem breytt hafði verið teppi yfir.
Ákærða X var viðstödd skýrslutökuna af vitninu S3 og hlýddi á vitnisburð hans um dósirnar. Hún ítrekaði það sem áður kom fram hjá henni um að hún vissi ekki um og sá ekki dósirnar vinstra megin við bílstjórasætið hjá meðákærða. Vitnið S6, fulltrúi hjá embætti lögreglustjórans á Austurlandi, var spurður um herbergishlustanir á samskiptum ákærðu á Litla Hrauni og hvers vegna gögn þar um fylgdu ekki málinu til embættis ríkissaksóknara. Hann kvaðst hafa metið gögnin svo að þau hefðu ekkert sönnunargildi og því hefðu þau ekki fylgt er málið var sent ríkissaksóknara til ákærumeðferðar. S6 kvað embætti ríkissaksóknara hafa vitað af hlustuninni er gögnin voru send þangað og taldi sig hafa rætt hlustunina við starfsmann þar. Undir aðalmeðferðinni var hlýtt á hluta af lögregluskýrslum af báðum ákærðu. Í skýrslutöku af ákærðu X hjá lögreglunni var hún spurð um mánaðarleg útgjöld ákærðu. Kvað hún þau vera um 1800 til 1900 evrur. Í endurriti lögregluskýrslunnar segir að mánaðarleg útgjöld ákærðu hafi verið 18.000 til 19.000 evrur. Ákærða X leiðrétti þessa villu í endurrituninni við skýrslutökunni fyrir dómi.
Niðurstaða
Ákærði Barry játar sök nema að hann kvaðst einn hafa verið fenginn til ferðarinnar og hann hafi einn staðið og brotinu. Ákærða X hefði ekki vitað hvers kyns var. Ákærða X neitar sök.
Af hálfu ákæruvaldsins er m.a. á því byggt að framburður ákærðu sé ótrúverðugur og að hann hafi verið óstöðugur og breytilegur um sumt.
Því var lýst að framan að ákærða X hafi við upphaflega skýrslutöku hjá lögreglu borið um heimsókn ákærðu til ættingja ytra á leið þeirra um Belgíu. Ákærða X leiðrétti þennan framburð við næstu skýrslutöku hjá lögreglunni. Að þessu frátöldu hefur ákærða X borið efnislega á sama veg um flest, bæði hjá lögreglu og fyrir dómi.
Ákærði Barry greindi frá heimsókn til ættingja upphaflega á sama veg vegna þess að hann kvað lögreglu hafa upplýst sig um upphaflega frásögn ákærðu X um þetta. Hann kvaðst því hafa borið á þennan veg til að freista þess að valda ákærðu X ekki frekari vandræðum.Vísað er til þess sem rakið varað framan um þetta.
Fyrir liggur að framburður ákærða Barrys um dósirnar við hlið bílstjórasætis hefur verið nokkuð breytilegur. Hann hefur hins vegar borið um að hafa geymt dósirnar við hlið bílstjórasætisins og sýndi hann við vettvangsgönguna að unnt er að koma dósunum þarna fyrir eins og hann kvaðst hafa gert. Ákærði Barry lýsti því að hann hafi meðhöndlað dósirnar þannig að hann gæti leynt þeim og innihaldi þeirra fyrir ákærðu X.
Ákærða X hefur frá upphafi borið að hún hafi ekki vitað af dósunum við hlið bílstjórasætisins. Misvísandi framburður ákærða Barrys um þetta leiðir ekki til þess að framburður ákærðu X verði metin ótrúverðugur um þetta eða aðra þætti málsins.
Ákærðu hafa bæði í aðalatriðum borið efnislega á sama veg um ferðalagið til Maasmechelen, verslunarferðir og er leiðir þeirra skyldu en þá fékk ákærði Barry fíkniefnin afhent eins og rakið var. Reynt var árangurslaust að afla gagna ytra, m.a. úr eftirlitsmyndavélum verslunarmiðstöðva. Er því ekki við annað að styðjast um afhendingu fíkniefnanna en framburð ákærða Barrys. Engin gögn tengja ákærðu X við það.
Ferðalag ákærðu til Belgíu tengdist afhendingu fíkniefnanna eins og komið hefur fram. Þrátt fyrir að ákærða X hafi ekki gert athugasemd við ferðalagið þangað varpar það að mati dómsins ekki skugga á trúverðugleika framburðar hennar í málinu.
Eins og rakið var bárust engin gögn að utan um bankaviðskipti ákærðu eða um aðrar lögregluaðgerðir sem beðið var um, svo sem um húsleit á heimili ákærðu í Hollandi.
Vitnisburður S1, lögreglumanns í Hollandi, um skýrslutöku af vitninu B í Hollandi hefur ekki úrslitaáhrif um mat á trúverðugleika framburða ákærðu. Hið sama á við um vitnisburð A, dóttur ákærðu X.
Enginn vitnisburður liggur fyrir um að ákærða X hafi vitað af fíkniefnunum í bifreiðinni og að hún hafi þannig tekið þátt í brotinu. Engin gögn hafa borist að utan sem tengja hana við málið með þeim hætti. Að mati dómsins er ekkert komið fram í málinu sem leiða ætti til þess að virða beri framburð ákærðu X svo ótrúverðugan og að honum beri að hafna. Þvert á móti er flest það sem komið hefur fram í málinu og rakið hefur verið, til þess fallið að styðja framburð hennar. Er þar m.a. vísað til framburðar ákærða Barrys, sem frá upphafi hefur borið efnislega á sama veg um grandleysi ákærðu X. Önnur gögn styðja þetta einnig. Það er því mat dómsins að framburður ákærðu X sé trúverðugur og fái stoð af flestu sem rakið hefur verið. Það er mat dómsins, að öllu ofanrituðu og öðrum gögnum málsins virtum, að gegn neitun ákærðu X, sé ósannað, að hún hafi vitað af fíkniefnunum sem ákærði Barry flutti hingað til lands í húsbílnum með Norrænu 8. september 2015. Ber samkvæmt þessu að sýkna ákærðu X.
Sannað er með skýlausri játningu ákærða Barrys og með öðrum gögnum málsins að hann hafi gerst sekur um háttsemina sem í ákæru greinir, þó þannig að hann stóð einn að brotinu. Brot ákærða er rétt fært til refsákvæða í ákærunni.
Ákærði Barry er flutningsmaður (burðardýr) fíkniefnanna og var hlutverk hans að flytja fíkniefnin hingað til lands og fá öðrum þau í hendur. Hann kærði sig kollóttan um efnismagn og efnistegund og mátti vita að svo mikið magn fíkniefna væri flutt til landsins til söludreifingar í ágóðaskyni. Ákærði var frá upphafi rannsóknar málsins samvinnuþýður og hefur frá upphafi játað sök. Hann gerði sitt til að unnt yrði að ná til móttakenda efnanna hér á landi. Er þetta virt ákærða til refsilækkunar við refsiákvörðun. Á móti kemur að ákærði flutti til landsins mikið magn sterkra fíkniefna. Er við refsiákvörðun höfð hliðsjón af 1., 3. og 6. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Að öllu ofanrituðu virtu þykir refsing ákærða Berrys hæfilega ákvörðuð fangelsi í 8 ár og 6 mánuði. Með vísan til 76. gr. almennra hegningarlaga skal draga frá refsivistinni óslitið gæsluvarðhald hans frá 9. september 2015 til dagsins í dag að telja.
Með vísan til 6. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974 eru dæmd upptæk fíkniefnin svo sem krafsist er í ákæru og nánar eru tilgreind í dómsorði.
Ákærði Barry greiði 1.146.838 krónur vegna útlagðs sakarkostnaðar ákæruvaldsins.
Ákærði Barry greiði 9.619.610 króna málsvarnarlaun Gísla M. Auðbergssonar hæstaréttarlögmanns. Þá greiði ákærði verjanda sínum 969.077 krónur vegna útlagðs kostnaðar og 477.746 krónur í aksturskostnað.
6.700.650 króna málsvarnarlaun Guðmundar St. Ragnarssonar héraðsdómslögmanns, verjanda ákærðu X, greiðist úr ríkissjóði.
Þóknun verjenda ákærðu er fyrir vinnu beggja undir rannsókn málsins og dómsmeðferð.
Ríkissjóður greiði 2.455.200 króna verjandaþóknun Stefáns Þórs Eyjólfssonar héraðsdómslögmanns sem skipaður var verjandi ákærðu X við upphaf rannsóknar málsins og gegndi verjandastarfanum uns annar verjandi var skipaður. Þá greiði ríkissjóður 94.600 krónur vegna útlagðs ferðakostnaðar verjandans. Þóknun lögmanna er ákvörðuð með virðisaukaskatti.
Að rannsókn lokinni sendir lögregla ákæruvaldinu rannsóknargögn, sbr. 1. mgr. 57. gr. laga nr. 88/2208. Með rannsóknargögnum skal senda skýrslu um rannsókn, sbr. 1. mgr. 56. gr. sömu laga, þar sem m.a skal getið einstakra rannsóknaraðgerða. Fyrir liggur að rannsóknargögn vegna herbergishlustunar á samskiptum ákærðu á Litla Hrauni voru ekki send ríkissaksóknara. Fram kom undir aðalmeðferð málsins að sækjandi málsins vissi ekki af þeim rannsóknaraðgerðum. Þetta vinnulag lögreglu er ámælisvert.
Kolbrún Benediktsdóttir varahéraðssaksóknari flutti málið fyrir ákæruvaldið. Guðjón St. Marteinsson héraðsdómari kveður upp dóminn.
Dómsorð:
Ákærða, x, er sýknuð af kröfum ákæruvaldsins. Ákærði, Barry Van Tuijl, sæti fangelsi í 8 ár og 6 mánuði. Til frádráttar refsivist ákærða komi óslitið gæsluvarðhald hans frá 9. september 2015 til dagsins í dag að telja.
Upptæk eru dæmd 209.473 MDMA töflur, 10.043,93 g af MDMA mulningi og 34,55 g af amfetamíni.
Ákærði Barry greiði 1.146.838 krónur vegna útlagðs sakarkostnaðar ákæruvaldsins.
Ákærði Barry greiði 9.619.610 króna málsvarnarlaun Gísla M. Auðbergssonar hæstaréttarlögmanns. Þá greiði ákærði verjanda sínum 969.077 krónur vegna útlagðs kostnaðar og 477.746 krónur í aksturskostnað.
6.700.650 króna málsvarnarlaun Guðmundar St. Ragnarssonar héraðsdómslögmanns, verjanda ákærðu X greiðist úr ríkissjóði.
Ríkissjóður greiði 2.455.200 króna verjandaþóknun Stefáns Þórs Eyjólfssonar héraðsdómslögmanns, skipaðs verjanda ákærðu X undir rannsókn málsins og 94.600 krónur vegna útlagðs ferðakostnaðar verjandans. Þóknun lögmanna er ákvörðuð með virðisaukaskatti.
Guðjón St. Marteinsson